HYT-100, giống lúa của Việt Nam

Theo số liệu từ Bộ NN-PTNT, 70% nguồn giống mà nông dân Việt Nam đang gieo trồng hiện nay là nguồn giống không chính thống (cả dòng bố mẹ hoặc dòng bố hay dòng mẹ được sản xuất ở nước ngoài).

Vì vậy, việc lai tạo những giống lúa phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu Việt Nam là ước mơ không chỉ của người nông dân mà còn là mong ước của các nhà khoa học nước ta.

Giống lúa tốt phù hợp với Việt Nam

Gần đây, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa lai thuộc Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm – Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam đã chọn tạo thành công giống lúa HYT-100. Đây là một công trình nghiên cứu nằm trong “Chương trình giống cây trồng, vật nuôi và giống cây lâm nghiệp” do Thủ tướng Chính phủ ký quyết định và được triển khai từ năm 2000.

Việc lai tạo giống lúa lai HYT-100 được áp dụng theo phương pháp chọn tạo giống lúa lai ba dòng của IRRI lai giữa dòng bất dục đực tế bào chất (CMS) AMS20A (IR 58025A) với dòng bố R100. Dòng mẹ AMS20A là một trong 60 dòng CMS nhập nội được chọn lọc cá thể theo phương pháp lai  cặp - để chọn cá thể có độ bất dục ổn định. Dòng bố R100 được chọn lọc trong các giống lúa thuần hiện có của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa lai.

Giống lúa HYT-100 được công nhận là giống lúa tạm thời từ năm 2005. Từ đó đến nay, giống lúa này được tiến hành trồng khảo nghiệm ở một số địa phương Đồng bằng sông Hồng như: Thanh Hoá, Thái Bình, Hưng Yên, Hà Nội, Yên Bái, Hải Dương… và cho kết quả tốt. Năng suất bình quân đạt từ 60 đến 75 tạ một ha, cho gạo chất lượng cao, thơm, ngon. Đã có hội nghị đầu bờ để đánh giá về giống lúa này. Hầu hết các chuyên gia đều nhận xét đây là một giống lúa tốt, cần triển khai gieo trồng trên diện rộng trong thời gian tới.

Việc chọn tạo những giống lúa lai nội địa có thương hiệu Việt Nam , có năng suất cao, chất lượng tốt và chống chịu sâu bệnh tốt là việc làm không phải dễ dàng…

Giống được mua để nhân diện rộng

PGS.TS Nguyễn Trí Hoàn - Viện trưởng Viện Cây lương thực và thực phẩm, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa lai hồ hởi nói: “Nhờ có sự hỗ trợ tích cực của Bộ Khoa học và Công nghệ về vốn nên công việc nghiên cứu giống lúa HYT-100 được tiến hành thuận lợi và sản phẩm HYT-100 đã ra đời. Giống lúa này sẽ dần thay đổi thói quen của nông dân Việt Nam từ xưa đến nay là thường sử dụng giống ngoại nhập không phù hợp với điều kiện tự nhiên ở nước ta”.

Việc phát triển và nhân rộng giống lúa lai 3 dòng HYT-100 góp phần không nhỏ trong việc phát triển thị trường lúa gạo, đảm bảo hiệu quả kinh tế trên một đơn vị canh tác của người nông dân và đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Thời gian tới, giống lúa lai 3 dòng HYT-100 sẽ được nhân rộng chủ yếu ở vùng Đồng bằng sông Hồng và trong tương lai sẽ nghiên cứu thổ nhưỡng của các vùng miền khác để đưa giống lúa này vào gieo trồng.

Công ty cổ phần Nông nghiệp kỹ thuật cao Hải Phòng ngỏ ý mua giống lúa HYT-100 để nhân trên diện rộng. Đây chính là mô hình liên kết giữa “4 nhà” (nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà nông dân) trong phát triển sản xuất lúa lai mà lãnh đạo Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa lai định hướng thực hiện trong thời gian tới.