Hủy bỏ lúa bị vàng lùn, xoắn lá
Bộ cũng có chính sách kèm theo:
1) Khuyến cáo nông dân (vùng bị nhiễm) tạm bỏ lúa, chuyển sang trồng rau màu hay nuôi thủy sản để cắt vụ, né rầy. Phải dùng giống kháng rầy (hầu hết các giống lúa thơm đều mẫn cảm với rầy, dễ bị rầy hại, thiệt hại nặng). Những nơi đã thành ổ dịch rầy, cần mạnh dạn hủy bỏ lúa non, vùng nhẹ hơn Nhà nước hỗ trợ thuốc xịt.
2) Hủy lúa non, Nhà nước sẽ hỗ trợ từ 750.000 đ - 800.000 đ/ha. Gia đình có lúa bị hủy, gặp khó khăn, được Nhà nước hỗ trợ 10 kg gạo/tháng/hộ. Các hộ vay vốn ngân hàng để làm lúa mà bị rầy phá hoại, sẽ được xem xét miễn giảm.
Rầy nâu (Nilaparvata lugens)không phải là đối tượng gì mới mẻ, có từ xưa nay, khi êm ả khi bùng phát. Ngoài rầy nâu, còn có rầy xanh, rầy xám, rầy lưng trắng, rầy điện quang…
Theo kết luận của Bộ môn Bệnh cây thuộc Viện Lúa ĐBSCL thì bệnh lúa vàng lùn là một bệnh mới do sự phối trộn của 3 loại virus là lùn lúa cỏ (xem bài bên cạnh), lùn xoắn lá (do rầy nâu truyền bệnh) và Tungro (do rầy xanh truyền bệnh). Cho nên nếu không có rầy xanh xuất hiện mà chỉ có quần thể rầy nâu trên ruộng lúa thì chỉ có 2 bệnh trên. n.c.t. |
Chúng chích hút chất dinh dưỡng làm cho cây lúa sinh trưởng yếu kém, lá vàng hoặc khô chết, hạt thóc bị lép lửng nhiều, gạo trở nên đen, gãy và có vị đắng. Rầy nâu là loại nguy hiểm nhất. Rầy non và rầy trưởng thành đều màu nâu hay vàng nâu. Rầy trưởng thành có hai dạng: dạng cánh dài, bay khỏe, xuất hiện nhiều lúc lúa chín và thời kỳ còn mạ. Loại cánh ngắn không bay được mà chỉ bò hoặc nhảy, xuất hiện lúc lúa ngậm sữa, đẻ nhánh rộ. Chúng đẻ trứng trong bẹ và gân lúa. Chúng dùng vòi đâm vào cây lúa hút thức ăn.
Rầy xanh đuôi đen (Nephotettis apicalis)và (N. cincticeps)ngoài hại lúa còn hại cả bắp, khoai lang, cỏ lồng vực v.v… Rầy trưởng thành màu xanh lá mạ, cuối cánh màu đen hay nâu, giữa cánh có hai chấm đen. Rầy non không có cánh.
Rầy lưng trắng (Sogate furcifera)xuất hiện vào thời kỳ đầu của lúa (< 40 ngày), khác với rầy nâu là ở giai đoạn gần cuối cây lúa.
Rầy xanh và rầy nâu là môi giới truyền bệnh vàng lùn do virus. Bệnh không có thuốc đặc trị, bà con đừng dùng thuốc không có chỉ định, tốn tiền vô ích. Bệnh làm cho lúa ngả màu vàng da cam hay vàng gạch cua từ đỉnh và mép lá lan xuống dần cả lá, cây lúa lùn lại vì cổ áo xếp xít vào nhau, thân đốt ngắn lại. Nhiều giống lúa khi bị bệnh lá còn xòe ngang. Lúa trổ hay bị nghẹn đòng, nếu thoát được thì hạt bị đen, lép, gạo nát.
Biện pháp phòng trị
- Nên trồng lúa kháng rầy.
- Vệ sinh đồng ruộng cho kỹ để diệt nơi trú ngụ của rầy cả lúc đồng không có lúa.
- Gieo cấy đúng thời vụ và gọn để “chia lửa” rầy với các ruộng xung quanh.
- Bẫy đèn diệt rầy trưởng thành, cực chẳng đã phải dùng thuốc hóa học khi mật độ rầy đã cao.
Nguồn: Khoa học phổ thông 28/7/2006
