Hải Dương: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống Liên hiệp hội

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các Ban thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam, Liên hiệp hội các tỉnh bạn, UBND thành phố Chí Linh, hội thành viên, hội viên tập thể; các chuyên gia, nhà khoa học.

Qua 15 năm triển khai Chỉ thị 42-CT/TW,  Liên hiệp hội tỉnh đã có nhiều bước phát triển quan trọng. Số lượng hội viên tăng mạnh, hiện có 23 hội thành viên, 15 hội viên tập thể và một trung tâm trực thuộc, quy tụ hơn 47.000 trí thức khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh.

Công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội có bước tiến mạnh mẽ với 20 nhiệm vụ do UBND tỉnh giao và 4 nhiệm vụ do Liên hiệp Hội Việt Nam giao thực hiện, giúp nâng cao chất lượng hoạch định chính sách của địa phương. Các đề án, chương trình phát triển kinh tế - xã hội quan trọng của tỉnh đều có sự tham gia phản biện của Liên hiệp hội tỉnh, góp phần đảm bảo tính khoa học và thực tiễn trong các quyết định lớn của tỉnh.

Hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo của tỉnh cũng đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Trong 15 năm qua, hệ thống Liên hiệp hội  tỉnh đã triển khai hàng nghìn đề tài, dự án nghiên cứu từ cấp cơ sở đến cấp nhà nước với tổng kinh phí hơn 100 tỷ đồng. Riêng cơ quan Liên hiệp hội tỉnh ng đã thực hiện 2 đề tài cấp Bộ, 4 đề tài cấp tỉnh với tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng.

Hoạt động phổ biến kiến thức đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và kỹ năng khoa học kỹ thuật cho người dân, doanh nghiệp và các nhà khoa học trong tỉnh. Trong 15 năm qua, Liên hiệp hội tỉnh đã tổ chức hơn 1.500 buổi hội thảo, tập huấn chuyên đề, chuyển giao công nghệ, phổ biến kiến thức khoa học cho hàng trăm nghìn lượt người. Các lĩnh vực trọng tâm gồm ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất nông nghiệp, quản lý môi trường, y học hiện đại, chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Đặc biệt, chương trình phổ biến kiến thức thông qua sóng truyền hình và nền tảng trực tuyến đã tiếp cận được hơn 500.000 lượt người theo dõi, góp phần nâng cao nhận thức và khả năng ứng dụng khoa học công nghệ của nhân dân trong tỉnh.

Hội thi sáng tạo kỹ thuật cấp tỉnh đã trở thành một sân chơi quan trọng để khuyến khích đổi mới sáng tạo trong cộng đồng khoa học và doanh nghiệp. Trong 7 kỳ tổ chức từ năm 2010 đến nay, Hội thi đã thu hút tổng cộng 432 giải pháp dự thi, trong đó có 253 giải pháp đoạt giải cấp tỉnh với 6 giải Nhất, 41 giải Nhì, 84 giải Ba và 122 giải Khuyến khích. Ngoài ra, 16 giải pháp tiêu biểu đã giành được giải thưởng tại Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc, góp phần tôn vinh trí tuệ của các nhà khoa học, kỹ sư và doanh nghiệp tỉnh Hải Dương.

Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Côn Sơn Hải Dương là một trong những giải thưởng quan trọng nhất nhằm vinh danh các công trình khoa học và ứng dụng công nghệ xuất sắc trên địa bàn tỉnh. Trong 3 lần tổ chức (2011, 2016, 2021), giải thưởng đã thu hút 153 công trình tham gia, trong đó 92 công trình được trao giải với 8 giải A, 16 giải B, 27 giải C và 41 giải Khuyến khích. Các công trình đoạt giải đã có những đóng góp quan trọng trong các lĩnh vực như phát triển nông nghiệp bền vững, công nghệ chế biến thực phẩm, tự động hóa trong sản xuất và y học hiện đại.

Hoạt động của các hội thành viên, hội viên tập thể trong hệ thống Liên hiệp Hội Hải Dương cũng rất sôi động và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung. Trường Đại học Sao Đỏ đã thực hiện hơn 718 đề tài khoa học cấp cơ sở và nhiều đề tài cấp Bộ, cấp tỉnh. Hằng năm, nhà trường có từ 15 đến 20 công trình nghiên cứu của sinh viên đạt giải cao trong các cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật. Các hội thành viên khác cũng tham gia tích cực vào các chương trình tư vấn, phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ, tổ chức các hội nghị, hội thảo, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật phục vụ sản xuất và đời sống.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động khoa học công nghệ nói chung và hoạt động của Liên hiệp hội tỉnh nói riêng vẫn đối mặt với một số thách thức. Cơ chế tài chính chưa thực sự đáp ứng yêu cầu phát triển, ngân sách đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo chưa tương xứng; kinh phí hỗ trợ cho các hội thành viên còn hạn chế. Sự liên kết giữa nghiên cứu khoa học và ứng dụng vào thực tiễn còn chưa chặt chẽ, nhiều doanh nghiệp chưa mạnh dạn đầu tư vào đổi mới công nghệ. Hoạt động tư vấn, phản biện tuy có bước tiến nhưng chưa đạt được quy mô và chiều sâu như mong đợi, vẫn còn một số lĩnh vực chưa có sự tham gia tư vấn phản biện mạnh mẽ từ giới khoa học.

Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh Nguyễn Văn Thông phát biểu tại hội thảo

Tại hội thảo, đại diện Liên hiệp hội Hà Nội và Thái Bình đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu trong việc thúc đẩy hoạt động khoa học và công nghệ tại địa phương.

Từ những kinh nghiệm thực tiễn đó, đại biểu tham dự hội thảo đã đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống Liên hiệp hội trong thời gian tới. Trước tiên, cần kiện toàn tổ chức, hoàn thiện cơ chế hoạt động để đảm bảo các chính sách hỗ trợ khoa học và công nghệ được thực thi hiệu quả. Bên cạnh đó, việc tăng cường hợp tác giữa Liên hiệp hội với doanh nghiệp, thúc đẩy nghiên cứu khoa học ứng dụng cũng là nhiệm vụ quan trọng.

Ngoài ra, tỉnh cần có cơ chế tài chính phù hợp để hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, đồng thời đẩy mạnh đào tạo, thu hút và đãi ngộ nhân tài trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Cùng với đó, việc tiếp tục nâng cao vai trò của Liên hiệp Hội trong công tác tư vấn, phản biện, giám định xã hội sẽ giúp Hải Dương triển khai các chính sách phát triển bền vững và hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh bùng nổ chuyển đổi số toàn cầu và tác động sâu rộng của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, các đại biểu tham dự hội thảo cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới toàn diện hoạt động khoa học và công nghệ theo hướng ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn vào các lĩnh vực sản xuất, quản lý và đời sống. Việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt ra yêu cầu cấp bách đối với hệ thống Liên hiệp hội, trong đó việc nâng cao năng lực nghiên cứu, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thúc đẩy ứng dụng công nghệ số vào thực tiễn là ưu tiên hàng đầu.

Trưởng ban Tư vấn, phản biện, Liên hiệp Hội Việt Nam Bùi Kim Tuyến  phát biểu tại hội thảo

Phát biểu tại hội thảo, Trưởng ban Tư vấn, phản biện, Liên hiệp Hội Việt Nam Bùi Kim Tuyến đánh giá,  trong 15 năm qua, Liên hiệp hội Hải Dương đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận có tác động mạnh mẽ đến cộng đồng xã hội, góp phần vào thành tích chung của hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam. Trong thời gian tới hội cần đổi mới cơ chế chính sách thông qua các văn bản mới có giá trị pháp lý cao hơn, phát huy hơn nữa sức mạnh trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, góp phần đẩy mạnh sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Hội thảo tổng kết 15 năm thực hiện Chỉ thị 42-CT/TW đã làm rõ những thành tựu, thách thức và định hướng phát triển của Liên hiệp hội tỉnh. Với những bài học kinh nghiệm từ các tỉnh bạn và các giải pháp đề xuất, Liên hiệp hội Hải Dương được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, góp phần vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa địa phương và đất nước trong giai đoạn mới.