Gốm ZnO: Vũ khí chống "Thiên lôi"

Van chống sét là một thiết bị an toàn để bảo vệ quá điện áp cho hệ thống lưới điện. Khi dòng điện bị sét đánh quá điện áp, van chống sét sẽ tự động đẩy dòng điện quá tải xuống dưới đất, giữ an toàn cho thiết bị điện. Những van chống sét được dùng ở nước ta trước đây được làm bằng vật liệu V-SIC (cacbonsilic) nhập ngoại, có điện trở thấp, dòng dò lớn. Khi làm van chống sét phải có khe hở đi kèm, khi dòng điện quá cao dễ gây cháy nổ thiết bị.

Theo TS Nguyễn Cao Thịnh, sử dụng gốm ZnO làm van chống sét 35 kV sẽ tăng khả năng hấp thụ năng lượng quá áp trên một đơn vị thể tích lớn, dòng dò rất nhỏ, thời gian đáp ứng để cắt biên độ quá điện áp giảm nhiều lần. Ngoài ra, gốm ZnO sẽ không gây ra đột biến điện áp như ở van chống sét có khe hở bằng vật liệu V-SiC.

Vật liệu mới gốm ZnO không chỉ có khả năng cách điện mà còn giúp thu nhỏ kích thước, trọng lượng của van chống sét (van chống sét làm bằng vật liệu V- SIC nhập ngoại nặng 70kg còn van chống sét được làm bằng vật liệu gốm ZnO nặng 8kg). Sản phẩm gốm ZnO giúp giảm 30% giá thành so với sản phẩm nhập ngoại.

Điều quan trọng trong quy trình sản xuất ra gốm ZnO chính là quá trình phối trộn nguyên liệu, tạo ra một khối gốm có khả năng dẫn điện đồng đều. Sau đó, nguyên liệu sẽ được chuyển lần lượt sang bộ phận cân ép, nung kết, phủ cực (mạ bạc hoặc nhôm), thử nghiệm, lắp vào vỏ cách điện được làm bằng sứ (chế tạo tại nhà máy sứ công nghiệp Yên Bái). Thử van chống sét là công đoạn cuối cùng.

Loại van chống sét này đã được sử dụng tại các trạm điện ở Hà Nam, Thái Nguyên, Hưng Yên, Hà Tĩnh... cho phản hồi tốt.

Không chỉ chống sét cho các nhà máy điện, các trạm phân phối điện, TS Nguyễn Cao Thịnh và đồng nghiệp cũng đã chế tạo ra van chống sét loại nhỏ, phù hợp hộ gia đình với giá thành 45.000đ/ bộ. Van chống sét sản xuất bằng vật liệu mới (gốm ZnO) được bán tại địa chỉ: Công ty Thiết bị điện Đông Hưng, Quốc lộ 3, xã Dục Tú, Đông Anh, Hà Nội; ĐT: 04.9611441 - 04.8800418; Fax: 04.8801032; Email: tbddonghung@hn.vnn. vn. Tham khảo tại website: www.donghung.com.vn.

Nguồn: KH&ĐS Số 59 Thứ Hai 24/7/2006