Giới trẻ đang thay đổi để thích nghi

  1. Trào lưu học các kỹ năng online

Trào lưu này là sự kết hợp giữa hai xu hướng tất yếu: (1) học online - vừa tiết kiệm tiền bạc, vừa linh hoạt về thời gian; và (2) học các kỹ năng xã hội, bởi giới trẻ đã và đang nhận ra rằng học kiến thức chuyên môn ở trường là không bao giờ đủ, mà một người muốn trưởng thành phải có rất nhiều kỹ năng sống khác nữa.

Các nhà nghiên cứu thuộc ĐH Nam California và ĐH Californiaở Berkeley đã làm một cuộc nghiên cứu về cách sử dụng các phương tiện kỹ thuật số với sự tham gia của hơn 800 bạn trẻ trong suốt 3 năm. Các nhà nghiên cứu cũng dành hơn 5.000 giờ đồng hồ quan sát những hoạt động của giới trẻ trên những trang web "đỉnh" như MySpace, Facebook và YouTube.

Theo nghiên cứu này, giới trẻ đang "tìm kiếm thông tin và thu nhận kiến thức về những kỹ năng xã hội phức tạp bằng cách tham gia vào các "xã hội nhỏ" trên mạng, bởi không phải ai cũng tìm được những "khoá học" như thế ở ngoài đời thực, trong khi trên mạng thì không thiếu gì những "môi trường" cho bạn lời khuyên về làm cách nào để hoà nhập, làm sao để làm quen, thoát khỏi vỏ ốc tự ti, phỏng vấn và xin việc, hay đi du lịch... Những việc mà bạn sẽ phải mất rất nhiều thời gian và công sức nếu không có Internet". 
          
Nghiên cứu này tiết lộ "Giới trẻ đã có được nhiều kiến thức và kỹ năng xã hội bằng cách khám phá những sở thích mới, kết nối và giao lưu với nhiều người hơn. Đó là chưa kể những kỹ năng công nghệ như tạo video, tạo game trên mạng". Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng khi tham gia vào các cộng đồng online, giới trẻ có động lực hơn vì xung quanh họ là rất nhiều bạn bè cùng sở thích, cùng chí hướng và cũng đang cùng học hỏi. Họ sẵn sàng "tham vấn" cho nhau, và nếu có thua kém người khác một chút thì cũng không ai cảm thấy thất vọng như ngoài đời thực.

2. Trào lưu học cách quản lý tài chính cá nhân để đối mặt với khủng hoảng kinh tế

Thực tế, chàng sinh viên Antoine đang tham gia vào một trong những dự án giáo dục nhằm nâng cao khả năng quản lý tài chính cá nhân cũng như trách nhiệm đối với tiền bạc. Những khoá học này đã trở nên rất phổ biến ở Mỹ và châu Âu trong năm vừa qua, khi giới trẻ ở những thành phố giàu có bậc nhất như Manchester và New York cũng bị "đụng chạm" bởi sự suy thoái kinh tế trên diện rộng.

Tại Mỹ, những khoá học này áp dụng phương châm "thực hành là chính" bằng cách "bắt" học viên - phần lớn là học sinh trung học và SV - tưởng tượng mình là những người trưởng thành trong một ngày/tuần. Những bạn trẻ tham gia vào dự án sẽ biết được những chi phí trong cuộc sống bằng cách phải tính tiền nhà, tiền đi lại, mua sắm và đủ thứ khác.

Như Antoine, lúc đầu đã hào hứng "chọn mua" một ngôi biệt thự to oành (tất nhiên là giả vờ thôi) vì "nó to nhất, đẹp nhất và... xa xỉ nhất". Để rồi sau khi tính toán lại dưới những đôi mắt "kiểm soát" của các nhà tổ chức, Antoine nhanh chóng thay đổi quyết định: "Cho tôi chọn lại, tôi sẽ chọn một ngôi nhà vừa vừa thôi, để không phải đóng tiền trả góp quá nhiều và khiến cuộc sống của tôi rối tung lên".

Hay ở một góc khác, có nhiều bạn nữ đang hí hoáy bấm máy tính. Brittany, học sinh trung học, tròn mắt khi nhận ra mình sẽ tốn bao nhiêu tiền nếu đi ăn tiệm 4 lần/tháng cùng "chồng" và "con". Bạn ấy thở dài: "Bây giờ mới hiểu mẹ mình hàng ngày phải vất vả ra sao. Mẹ mình là một người mẹ đơn thân nên chắc còn khổ nữa. Mẹ phải tự lo về tiền trả góp ôtô, những hoá đơn, tiền nước, tiền rác và đủ thứ. Chắc chắn từ bây giờ mình sẽ không đòi mẹ những thứ không thật sự cần thiết nữa".

"Rất nhiều lần tôi thấy một vài bạn trẻ hét lên: "Tôi không muốn trả thêm đồng nào nữa. Sao có nhiều hoá đơn quá vậy?" - Một trong những tình nguyện viên tham gia vào những chương trình kiểu này kể lại - "Chúng tôi sẽ nhẹ nhàng bảo với bạn ấy rằng: "Đó là cuộc sống, đó là những chi phí phải trả trong đời thực và đó là những gì bạn phải đối mặt hàng ngày".

Cuối mỗi ngày học, học viên sẽ được biết hiệu quả quản lý tài chính của mình qua việc đến gặp "ban quản lý" để xem mình còn bao nhiêu tiền. Antoine là một trong những người choáng nhất, cậu ấy cho rằng mình đã cắt giảm chi tiêu đến mức tối đa, không dám mua thêm một chiếc quần jeans mới để mua quần áo cho "con", vậy mà... "Tôi kiếm được đến hơn 4.000 đôla/tháng, và cúôi tháng tôi chỉ còn có 15 đôla, chỉ vì những cái hoá đơn dày cộp. Nếu tình hình không được cải thiện thì tôi sẽ phát điên mất".

Brittanythì khá hơn. Với cách chi tiêu (trong khoá học) của mình, bạn ấy sẽ tiết kiệm được gần 300 đôla/tháng.
 
3. Trào lưu "live green" (sống xanh)

Không chỉ còn là những hoạt động tự phát, phong cách "live green" được đưa vào trường học và trở thành những phong trào có tính tổ chức đàng hoàng. Tại nhiều trường trung học và cao đẳng ở Anh, các bạn HS-SV đã tự nguyện tham gia vào những "thử thách" bao gồm bảo vệ đất, nước, không khí và khí hậu.

Ví dụ, với thử thách về "đất", thì các bạn SV sẽ phải làm các cuộc điều tra xem trường mình đang thực hiện việc tái chế như thế nào. Phong trào này ban đầu được khởi xướng từ một trường trung học, nơi các bạn học sinh sẽ được để lại dấu chân của mình trong vườn trường hoặc sân trường, nhưng dấu chân màu gì thì tuỳ theo những việc các bạn ấy làm được cho môi trường trong một thời gian nhất định: tốt nhất sẽ là màu xanh lá cây, còn tệ nhất sẽ là màu đen.

 Sau đó, phong trào "live green" nhanh chóng lan ra cả nước Anh, có các nhà tài trợ đàng hoàng với mục đích khuyến khích giới trẻ tạo nên điều khác biệt cho môi trường. Năm 2007, chỉ có 3.500 HS-SV tham gia vào những phong trào kiểu này ở trường, nhưng trong năm 2008, con số này đã tăng lên 4 lần. Rất nhiều bạn ban đầu tham gia các phong trào "live green" ở trường vì... phần thưởng (vì các nhà tài trợ sẽ có những giải thưởng lên tới 10.000 đôla cho những đóng góp đáng kể nhất), nhưng càng về sau, càng có nhiều bạn trở thành tình nguyện viên.

4. Tạm kết

Thay đổi không ngừng là nguyên tắc... không bao giờ thay đổi của cuộc sống và của cả thế giới. Bạn sẽ tụt hậu và bị đào thải nếu bạn chỉ biết đứng yên. Giới trẻ chính là những người nhận thức được điều này mạnh mẽ hơn ai hết, vì bản chất của giới trẻ đã là biến đổi không ngừng để thích nghi. Những gì là xu hướng của năm cũ có thể được tiếp nối và bùng nổ hơn trong năm tới, nhưng cũng có thể bị lấn át bởi những xu hướng khác mới mẻ hơn, phù hợp hơn. Đó có lẽ cũng là một điều tất yếu: để tồn tại, nhất định chúng ta phải tìm cách tiến bộ và thích nghi.