Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 09/09/2009 22:10 (GMT+7)

Giấc mơ và những lý giải khoa học

Giấc mơ - tấm gương phản chiếu cuộc sống thực của con người

Nhiều giả thuyết của các nhà khoa học từng cho rằng giấc mơ thực chất là một hiện tượng phản ánh những suy nghĩ và những gì xảy ra trong cuộc sống thực của con người. Khi ngủ mơ, con người vẫn nhận thức được những tình huống xảy ra với mình, nói cách khác, ngủ mơ là trạng thái mà người ta vẫn thức trong khi ngủ. Những người ngủ mơ dạng này có thể nhận thức và kiểm soát được những gì diễn ra với mình (trong giấc mơ). Tuy nhiên, cũng trong giấc mơ, bản chất, cá tính và tâm lý của con người được bộc lộ rõ.

Giáo sư LaBerge là một chuyên gia nghiên cứu về trạng thái ngủ mơ của con người và đã từng tham gia nhiều nghiên cứu liên quan về vấn đề này trong nhiều năm tại trường đại học Stanford, Anh. Bằng những kiến thức và kinh nghiệm của mình, giáo sư LaBerge cho biết: sở dĩ người ngủ mơ vẫn duy trì được khả năng nhận thức trong khi mơ là bởi một hiện tượng mà khoa học vẫn gọi là REM (rapid eyes movement) tức một trạng thái thức trong mơ.

Nhìn chung, theo giả thuyết mà giáo sư LaPerge đưa ra, thì con người hoàn toàn có khả năng kiểm soát giấc mơ của mình. Thậm chí còn có thể tập cách chủ động điều khiển tư duy của mình trong giấc mơ.

Giấc mơ nói lên bạn là ai

Có vẻ khó tin, song giấc mơ, đặc biệt là những cơn ác mộng "nightmares" có thể giúp nói lên bản chất con người bạn. Từ những sự kiện xảy ra trong giấc mơ, các nhà khoa học đã phân tích và phát hiện ra những yếu tố tạo nên ác mộng của một người chính là những yếu tố dễ gây stress và khủng hoảng cho người đó trong cuộc sống. Điều này cũng khá dễ hiểu. Trong một nghiên cứu được tiến hành bởi các nhà khoa học thuộc các trường đại học California và Santa Cruz, Mỹ vào năm 2001, người ta đã thử điều tra và so sánh số người mơ gặp ác mộng của hai nhóm người thuộc hai đảng phái chính trị khác nhau tại Mỹ (đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ, lúc này đảng Cộng hòa đang chiếm ưu thế và giữ những vị trí quan trọng trong quốc hội Mỹ). Kết quả là những thành viên thuộc nhóm của đảng Cộng hòa từng mơ gặp ác mộng nhiều gấp 3 lần so với những thành viên thuộc đảng Dân chủ. Giải thích cho vấn đề này, các nhà khoa học Mỹ cho biết, đó là do họ thường xuyên phải căng thẳng trong việc lo lắng, giải quyết những vấn đề chính trị mà đảng của họ đang bận rộn gánh vác. Chính những lo lắng hàng ngày và những điều bạn thường xuyên phải suy nghĩ đã khiến bạn gặp phải ác mộng. Còn cách xử lý các tình huống, diễn biến trong giấc mơ lại chính là cách mà bạn sẽ thực hiện khi đối mặt với rắc rối đó theo bản năng của mình trong thực tế.

Phụ nữ dễ gặp ác mộng hơn nam giới

Mộng du
Mộng du

















Nhà nghiên cứu Jennifer Parker trong một nghiên cứu mới của mình đã tập trung phân tích sâu vào các loại ác mộng phổ biến mà con người thường gặp phải. Chiếm nhiều nhất là những ác mộng liên quan đếnsự tồn tại của một người thân thiết mà ta yêu quý, chẳng hạn như ác mộng bị mất đi người thân. Những loại ác mộng kiểu này xảy ra khá thường xuyên ở phụ nữ. Trung bình phụ nữ mơ gặp ác mộng nhiều hơnnam giới tới 12% (cứ 193 người thường xuyên gặp ác mộng khi ngủ, thì có hơn 100 trường hợp là phụ nữ). Nguyên nhân là vì phụ nữ thường nhạy cảm hơn và mềm yếu hơn nam giới khi gặp phải những vấn đềkhó khăn trong cuộc sống.  Khả năng chịu đựng của phụ nữ đối với những thử thách và nỗi đau cũng kém hơn hẳn.

Tác động có ích của việc ngủ mơ đối với con người

Theo bác sĩ Cartwight - một chuyên gia tâm lý học người Mỹ - thì giấc mơ và những cơn ác mộng có thể mang lại tác động rất tích cực đối với những bệnh nhân bị mắc chứng lãnh cảm hoặc trầm cảm.

Bà đã thử sử dụng phương pháp "thay đổi" giấc mơ để điều trị thành công cho nhiều bệnh nhân từng là nạn nhân của các vụ cưỡng hiếp hay bị ám sát hụt. Những bệnh nhân này thường xuyên mơ gặp ác mộng tương tự như những tai nạn mà họ đã gặp phải và bị rơi vào trạng thái lãnh cảm, hoặc trầm cảm trong một thời gian dài. Bác sĩ Cartwright đã sử dụng liệu pháp tâm lý, động viên và giúp những bệnh nhân này tập làm quen với những cơn ác mộng. Từ đó, bà đã giúp cho bệnh nhân của mình tự hình thành nên khả năng thích nghi, tự kiểm soát và thậm chí là chủ động thay đổi được những gì xảy ra trong giấc mơ của họ. Cũng theo bác sĩ Cartwright thì việc thường xuyên mơ thấy ác mộng không hẳn là điều không tốt cho bệnh nhân. Trái lại, nó cũng có tác dụng giống như là vaccin phòng bệnh. Nhờ nó, bệnh nhân sẽ trở nên không còn hoảng sợ trước những cơn ác mộng tương tự như vậy nữa. Và cũng bởi ác mộng cũng chỉ là giấc mơ, do đó nó không hề gây tổn hại gì cho con người trong đời sống thực.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.
Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.