Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 09/09/2009 22:10 (GMT+7)

Giấc mơ và những lý giải khoa học

Giấc mơ - tấm gương phản chiếu cuộc sống thực của con người

Nhiều giả thuyết của các nhà khoa học từng cho rằng giấc mơ thực chất là một hiện tượng phản ánh những suy nghĩ và những gì xảy ra trong cuộc sống thực của con người. Khi ngủ mơ, con người vẫn nhận thức được những tình huống xảy ra với mình, nói cách khác, ngủ mơ là trạng thái mà người ta vẫn thức trong khi ngủ. Những người ngủ mơ dạng này có thể nhận thức và kiểm soát được những gì diễn ra với mình (trong giấc mơ). Tuy nhiên, cũng trong giấc mơ, bản chất, cá tính và tâm lý của con người được bộc lộ rõ.

Giáo sư LaBerge là một chuyên gia nghiên cứu về trạng thái ngủ mơ của con người và đã từng tham gia nhiều nghiên cứu liên quan về vấn đề này trong nhiều năm tại trường đại học Stanford, Anh. Bằng những kiến thức và kinh nghiệm của mình, giáo sư LaBerge cho biết: sở dĩ người ngủ mơ vẫn duy trì được khả năng nhận thức trong khi mơ là bởi một hiện tượng mà khoa học vẫn gọi là REM (rapid eyes movement) tức một trạng thái thức trong mơ.

Nhìn chung, theo giả thuyết mà giáo sư LaPerge đưa ra, thì con người hoàn toàn có khả năng kiểm soát giấc mơ của mình. Thậm chí còn có thể tập cách chủ động điều khiển tư duy của mình trong giấc mơ.

Giấc mơ nói lên bạn là ai

Có vẻ khó tin, song giấc mơ, đặc biệt là những cơn ác mộng "nightmares" có thể giúp nói lên bản chất con người bạn. Từ những sự kiện xảy ra trong giấc mơ, các nhà khoa học đã phân tích và phát hiện ra những yếu tố tạo nên ác mộng của một người chính là những yếu tố dễ gây stress và khủng hoảng cho người đó trong cuộc sống. Điều này cũng khá dễ hiểu. Trong một nghiên cứu được tiến hành bởi các nhà khoa học thuộc các trường đại học California và Santa Cruz, Mỹ vào năm 2001, người ta đã thử điều tra và so sánh số người mơ gặp ác mộng của hai nhóm người thuộc hai đảng phái chính trị khác nhau tại Mỹ (đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ, lúc này đảng Cộng hòa đang chiếm ưu thế và giữ những vị trí quan trọng trong quốc hội Mỹ). Kết quả là những thành viên thuộc nhóm của đảng Cộng hòa từng mơ gặp ác mộng nhiều gấp 3 lần so với những thành viên thuộc đảng Dân chủ. Giải thích cho vấn đề này, các nhà khoa học Mỹ cho biết, đó là do họ thường xuyên phải căng thẳng trong việc lo lắng, giải quyết những vấn đề chính trị mà đảng của họ đang bận rộn gánh vác. Chính những lo lắng hàng ngày và những điều bạn thường xuyên phải suy nghĩ đã khiến bạn gặp phải ác mộng. Còn cách xử lý các tình huống, diễn biến trong giấc mơ lại chính là cách mà bạn sẽ thực hiện khi đối mặt với rắc rối đó theo bản năng của mình trong thực tế.

Phụ nữ dễ gặp ác mộng hơn nam giới

Mộng du
Mộng du

















Nhà nghiên cứu Jennifer Parker trong một nghiên cứu mới của mình đã tập trung phân tích sâu vào các loại ác mộng phổ biến mà con người thường gặp phải. Chiếm nhiều nhất là những ác mộng liên quan đếnsự tồn tại của một người thân thiết mà ta yêu quý, chẳng hạn như ác mộng bị mất đi người thân. Những loại ác mộng kiểu này xảy ra khá thường xuyên ở phụ nữ. Trung bình phụ nữ mơ gặp ác mộng nhiều hơnnam giới tới 12% (cứ 193 người thường xuyên gặp ác mộng khi ngủ, thì có hơn 100 trường hợp là phụ nữ). Nguyên nhân là vì phụ nữ thường nhạy cảm hơn và mềm yếu hơn nam giới khi gặp phải những vấn đềkhó khăn trong cuộc sống.  Khả năng chịu đựng của phụ nữ đối với những thử thách và nỗi đau cũng kém hơn hẳn.

Tác động có ích của việc ngủ mơ đối với con người

Theo bác sĩ Cartwight - một chuyên gia tâm lý học người Mỹ - thì giấc mơ và những cơn ác mộng có thể mang lại tác động rất tích cực đối với những bệnh nhân bị mắc chứng lãnh cảm hoặc trầm cảm.

Bà đã thử sử dụng phương pháp "thay đổi" giấc mơ để điều trị thành công cho nhiều bệnh nhân từng là nạn nhân của các vụ cưỡng hiếp hay bị ám sát hụt. Những bệnh nhân này thường xuyên mơ gặp ác mộng tương tự như những tai nạn mà họ đã gặp phải và bị rơi vào trạng thái lãnh cảm, hoặc trầm cảm trong một thời gian dài. Bác sĩ Cartwright đã sử dụng liệu pháp tâm lý, động viên và giúp những bệnh nhân này tập làm quen với những cơn ác mộng. Từ đó, bà đã giúp cho bệnh nhân của mình tự hình thành nên khả năng thích nghi, tự kiểm soát và thậm chí là chủ động thay đổi được những gì xảy ra trong giấc mơ của họ. Cũng theo bác sĩ Cartwright thì việc thường xuyên mơ thấy ác mộng không hẳn là điều không tốt cho bệnh nhân. Trái lại, nó cũng có tác dụng giống như là vaccin phòng bệnh. Nhờ nó, bệnh nhân sẽ trở nên không còn hoảng sợ trước những cơn ác mộng tương tự như vậy nữa. Và cũng bởi ác mộng cũng chỉ là giấc mơ, do đó nó không hề gây tổn hại gì cho con người trong đời sống thực.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Đổi mới công tác phổ biến kiến thức KH&CN: Từ truyền thông một chiều đến hệ sinh thái tri thức mở
Những năm qua hoạt động phổ biến kiến thức của các tổ chức KH&CN trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam đã được triển khai rộng rãi, đem lại hiệu quả cao trong thực tiễn. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng hiện đại, tương tác và gắn chặt hơn với nhu cầu của xã hội.
Lâm Đồng: Gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026
Chiều ngày 15/4, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội nghị gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026. Dự và chủ trì Hội nghị có các đồng chí: Y Thanh Hà Niê Kđăm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo các sở, ban, ngành và 150 đại biểu trí thức tiêu biểu của tỉnh.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng: Hội Chăn nuôi Việt Nam góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN vào phát triển đất nước
Phát biểu chúc mừng Hội Chăn nuôi Việt Nam nhân Kỷ niệm 35 năm thành lập (19/4/1991 - 19/4/2026), Chủ tịch Phan Xuân Dũng khẳng định, với sự năng động và chuyên nghiệp, Hội Chăn nuôi Việt Nam đã góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN trong sự nghiệp phát triển đất nước. Chủ tịch Phan Xuân Dũng đề nghị các thành viên của Hội giữ lửa đam mê, lấy khoa học công nghệ làm động lực phát triển.
Toàn văn Tuyên bố chung nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Toàn văn Tuyên bố chung giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới.