Đưa miền Trung thoát lũ
Đây là dự án có tính chất cấp bách nhằm cải tạo một phần của Quốc lộ 1A đoạn qua khu vực miền Trung vốn gần dây thường xuyên bị ngập với mức độ nghiêm trọng gia tăng làm giảm hiệu quả khai thác, gây ách tắc giao thông và làm cho kết cấu mặt đường bị hư hỏng.
Nhiệm vụ của dự án
Dự án bao gồm các nhiệm vụ chủ yếu sau: cải tạo, thiết kế và xây dựng chống ngập, duy tu bảo dưỡng QL1A ở miền Trung Việt Nam. Phạm vi thực hiện của dự án là các đoạn tuyến bị ngập lụt trên QL1A từ Nghệ An đến Bình Thuận, chiều dài khoảng 1270km.
Nguyên nhân gây ra lũ lụt ở khu vực miền Trung - qua khảo sát thực tế cho thấy rất phức tạp và là tổ hợp của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Do tuyến đường chắn ngang hướng thoát nước nên việc đảm bảo chống ngập hoàn toàn cho QL1A (đảm bảo tần suất thiết kế) đòi hỏi phải có nguồn kinh phí lớn. Vì vậy trong các Dự án cải tạo, nâng cấp QL1A được thực hiện trước đây chưa giải quyết được cơ bản vấn đề.
Giải quyết vấn đề ngập lụt tại khu vực này, theo Tư vấn dự án - Tổng công ty Tư vấn thiết kế GTVT (TEDI): Việc chống ngập lụt QL1A đoạn khu vực miền Trung phải phù hợp với các điều kiện kinh tế, xã hội giai đoạn hiện nay và trong những năm tiếp theo. Yêu cầu ở đây là chấp nhận thực tế con đường hiện tại, nghiên cứu các giải pháp bổ sung, tăng cường để con đường hiện tại đủ sức để đối chọi và tồn tại được sau các mùa mưa lũ như đã xảy ra trong thời gian gần đây, đồng thời làm giảm thiểu tác động môi trường và nâng cao hiệu suất sử dụng của tuyến đường.
Đề xuất giải pháp xử lý
Tư vấn đặc biệt quan tâm đến việc nghiên cứu các giải pháp phòng lũ lụt và hướng tiếp cận là sự kết hợp giữa các giải pháp công trình và phi công trình. Hiện tại đã có nhiều dự án nâng cấp, cải tạo QL1A đang triển khai, nên theo Tư vấn, cần có sự phối hợp giữa các dự án để đảm bảo mục tiêu chống ngập.
Với một số đề xuất như trên, kết quả sơ bộ phân nhóm giải pháp xử lý những đoạn tuyến bị ngập lụt là 100 đoạn với tổng chiều dài khoảng 119,2Km. Trong đó Nhóm 1: Gồm các đoạn ngập đi qua các vùng đông dân cư, chưa có hệ thống thoát nước dọc hoặc hệ thống thoát nước không đủ khẩu độ, gồm 16 đoạn với tổng chiều dài 19,45Km; chiếm tỷ lệ 16%; Nhóm 2: Gồm các đoạn ngập nhẹ, có khả năng nâng cao đường (tuyến đi qua các vùng không có dân cư hoặc dân cư thưa thớt), gồm 8 đoạn với tổng chiều dài 9,82Km; chiếm tỷ lệ 8%; Nhóm 3: Gồm các đoạn ngập nặng hoặc vừa, có 46 đoạn với tổng chiều dài 81,68 Km; chiếm tỷ lệ 69%; Nhóm 4: Gồm các đoạn: ngập nặng, qua các khu vực đô thị, có 9 đoạn với tổng chiều dài 8,25Km; chiếm tỷ lệ 7%.
Tư vấn kiến nghị sắp xếp thứ tự ưu tiên đầu tư như sau: Ưu tiên 1: các đoạn tuyến bị ngập nặng và vừa do ảnh hưởng của các hệ thống sông lớn và vừa, do mưa lũ trên diện rộng ở vùng đồng bằng và là các đoạn tuyến độc đạo phía Đông phục vụ lưu thông theo hướng Bắc Nam trong khu vực nghiên cứu. Ưu tiên 2: các đoạn tuyến bị ngập nặng và vừa đi qua các khu dân cư, đô thị nhưng chưa có hệ thống thoát nước. Ưu tiên 3: Các đoạn tuyến bị ngập nhẹ hoặc hệ thống thoát nước đã có nhưng không đủ khẩu độ.
Một trong những mục tiêu có tính nguyên tắc của Dự án là cải thiện tình trạng ngập lụt tuyến QL1A nhưng không làm trầm trọng thêm tình hình ngập lụt tại thượng lưu và hạ lưu tuyến đường. Các nội dung thực hiện chủ yếu của Dự án sẽ bao gồm: Nâng cao độ tuyến đường; Thi công mặt đường, bao gồm cả công tác thảm bê tông nhựa hoặc bê tông xi măng; Ốp mái taluy; Thi công nâng cao, mở rộng khẩu độ công trình thoát nước hiện hữu hoặc bổ sung các công trình thoát nước mới; Cải tạo các đường ngang vuốt nối vào QL1A.
Với các đoạn đã được thống kê, Tư vấn kiến nghị lựa chọn 100 đoạn với tổng chiều dài khoảng 119Km để nghiên cứu, lập dự án.
Báo cáo đầu kỳ này của TEDI được Bộ GTVT đánh giá cao: “Báo cáo đã phân tích được một cách xác đáng nguyên nhân gây ngập lụt và đưa ra các giải pháp cơ bản tổng thể để giảm thiểu ảnh hưởng của thiên tai, ngập lụt trên QL1A khu vực miền Trung”. Báo cáo cuối kỳ của Dự án sẽ được hoàn thành vào tháng 10/2011, nghiên cứu làm rõ hơn các giải pháp kỹ thuật và tài chính của dự án.
