Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 11/05/2009 15:39 (GMT+7)

Dự báo 10 công nghệ năm 2009

1. Tia T

Bức xạ Terahertz (hay còn gọi là tia T) xuất hiện ở tần số khoảng 1.000 tỷ hertz - giữa vi sóng và hồng ngoại trên phổ điện từ. Tia T ban đầu được giới nghiên cứu thiên văn học khám phá và sử dụng để quan sát các vì sao và thiên hà. Tuy nhiên, phải đến năm 1995 thì tia T mới được tạo ra trong phòng thí nghiệm.

Không giống như tia X, tia T không ion hoá, do vậy nó không mang nguy cơ gây ung thư. Tia T có thể xuyên qua quần áo, hành lý và vào sâu cơ thể vài mm, nhờ đó mà nó được ứng dụng trong lĩnh vực an ninh và y học, như phát hiện ung thư da và các vấn đề về răng hàm, hay khuẩn than. Thậm chí, tia T còn có thể được sử dụng để phát hiện ung thư hoặc các bệnh di truyền. Tia T có thể thâm nhập vào lớp bao bì, cung cấp chính xác "vân tay" phân tử của chất ở bên trong. Với sự trợ giúp của một hệ thống chụp ảnh tia T, NASA có thể phát hiện ra những khiếm khuyết nhỏ của lớp cách nhiệt trên các tàu Con thoi. Ngoài ra, tia T còn có nhiều ứng dụng thiên văn quan trọng khác.

Cho tới nay, việc tạo ta tia T vẫn còn khó khăn, nhưng các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Harvard (Mỹ) mới đây đã có một sáng chế về tạo nguồn tia T ở nhiệt độ phòng. Các nhà khoa học ở Phòng thí nghiệm quốc gia Argonne(Mỹ) đang phát triển một loại máy phát tia T di động. Các hệ thống nhận dạng thụ động độ phân giải thấp thu nhận được sự phát ra của tia T tự nhiên đã có trên thị trường: Cảnh sát ở Wayne County Sheriff ( Detroit , Mỹ) đang thử nghiệm một loại máy quét tia T của Công ty ThruVision (Anh) tại các phiên toà xét xử tội phạm trong khu vực.

2. Công nghệ mô hydrogel

Công nghệ mô nhằm tạo ra hoặc nuôi dưỡng các xương, mạch và các cơ quan thay thế. Nghiên cứu mới hứa hẹn nhất trong lĩnh vực này là cáchydrogel - mạng lưới các chuỗipolyme siêu thấm hút mà chức năng của chúng giống như giàn đỡ để hỗ trợ cho sự tăng trưởng của mô mới. Tại Đại học Carnegie Mellon(Mỹ), các nhà nghiên cứu đang thử nghiệm các hydrogel giúp xương phát triển trở lại; tại các đại học Baylor và Rice (Mỹ), các nhà nghiên cứu cũng đang thử nghiệm các hydrogel để tái tạo ra các môrăng sau khi răng bị hỏng. Những sản phẩm có mặt đầu tiên trên thị trường có thể là BST-CarGel (của Công ty Biosyntech - Canađa ), một loại hydrogel hoạt động cùng với các tiểu huyết cầu của chính cơthể để tạo ra khung cho sự tăng trưởng trở lại của sụn. Dự kiến sẽ có những liệu pháp chữa trị mới với công nghệ mô hydrogel trong năm 2009, sau khi các thử nghiệm lâm sàng cho kết quả tốt.

3. Công nghệ pico (Picotechnology)

Mùa hè năm 2008, các nhà vật lý người Đức đã khởi động kỷ nguyên mới của công nghệsiêunhỏ, họ đã sử dụng một kính hiển vi điện tử siêu phân giải đặc biệt để đo khoảng cách một vài picomet (1 picomet bằng phần 1.000 tỷ mét).

Những danh giới của khoa học được mở rộng dần từ công nghệ micro (1 micromet bằng 1 phần triệu mét) tới công nghệ nano (1 nanomet bằng 1 phần tỷ mét), nhưng ngày nay chúng ta có thể đang bước vào kỷ nguyên công nghệ pico. Tại Mỹ, hệ thống kính hiển vi TEAM (Transmission Electron Aberration-corrected Microscope) của Bộ Năng lượng được hy vọng sẽ bắt đầu hoạt động chính thức trong năm 2009. Bản nguyên mẫu TEAM này có thể cho phép các nhà khoa học quan sát được các nguyên tử cácbon đơn lẻ.

4. Các UAV bay cao hơn và lâu hơn

Các máy bay không người lái (UAV) có thể bay cao hơn và lâu hơn (HALE - High -Altitude Long-Endurance) được dự báo sẽ đượctăng cường nghiên cứu và phát triển trong năm 2009. Dự án Chim kền kền của Cơ quan Dự án nghiên cứu quốc phòng tiên tiến(DARPA - Defense Advanced Research Projects Agency) thuộc Bộ Quốc phòngMỹ đã kêu gọi nghiên cứu, chế tạo một loại máy bay không người lái có thể bay bên trên một mục tiêu trong thời gian 5 nămmà không hạ cánh - một phương tiện đa năng và không đắt, có thể thay thế các vệ tinh quỹ đạo thấp. Vào mùa hè năm 2008, một nguyên bản UAV HALE (ảnh) được tạo ra bởi Công ty QinetiQ của Anh, đã bayđược trong quãng thời gian kỷ lục là 82 giờ liền. Nhờ được cung cấp năng lượng để hoạt động từ các pin lithium-sulfur được sạc từ các tấm pin mặt trời ở cánh, loại máy bay này có thể bay được cả banđêm. Ngoài việc giám sát, chiếc UAV HALE còn có thể được sử dụng như các trạm liên lạc viễn thông. Các nhà thầu lớn như Boeing và Lockheed Martin (Mỹ) cũng đang thực hiện chương trình Vulture, giaiđoạn đầu sẽ hoàn thành vào năm 2009 và giai đoạn tiếp theo sẽ tạo ra được loại máy bay có thể bay 3 tháng liền.

5. Những đường cáp điện siêu dẫn và siêu an toàn

Cáp siêu dẫn đầu tiên trong một hệ thống đường dây điện thương mại đã được thiết lập ở vùng đảo Long Island (California, Mỹ) năm 2008 và sắp tới sẽ là ở New YorkCity. Dự án Hydra (tên mã vùng của mạng lưới truyền tải điện Manhattan thuộc New York City được lên kế hoạch nâng cấp) sẽ sử dụng những đường cáp siêu an toàn, siêu dẫn bằng nitrogen lỏng được làmlạnh, có thể truyền tải năng lượng gấp 10 lần và điện trở cũng thấp hơn nhiều so với cáp đồng thông thường. Đây là công nghệ cáp siêu dẫn của Công ty American Superconductor. Điều quan trọng đối vớiDự án Hydra là cáp siêu dẫn này rất an toàn ngay cả khi dòng điện thay đổi bất thường. Loại cáp này đang có nhiều hứa hẹn trong việc đảm bảo truyền tải hiệu quả nhất nguồn năng lượng cho các ngànhcông nghiệp, ngay cả trong những điều kiện khắc nghiệt.

6. Lập thể tự động (Autostereoscopy)

Đó là công nghệ 3D không dùng kính được hy vọng sẽ tạo ra các màn hình thế hệ mới. Công nghệ này đã được Hãng Philips (Hà Lan) thử nghiệm từ nhiều năm nay và sắpđược tung ra thị trường. Hệ thống WOWvx của Philips dựa trên các thấu kính hình hạt đậu có thể chiếu một hình ảnh hơi khác tới mỗi mắt, tạo ra một ảo giác về độ sâu của hình ảnh. Những sản phẩm đầutiên của Philips đang được quảng cáo với các màn hình từ 8 tới 132 inch. Tuy nhiên, giá thành của chúng rất cao, khoảng 12.000 USD cho loại màn hình 42 inch. Các sản phẩm cạnh tranh cũng sắp xuấthiện từ Hãng Sharp (Nhật Bản) và các hãng khác.

7. Cùng hợp tác tìm kiếm với SearchTogether

Những người làm việc theo các nhóm dự án thường sao chép lại các kết quả tìm kiếm trên Web của riêng mình. Tìm kiếm cộng tác giúp các nhóm phối hợp được các nỗ lựcvà tìm kiếm hiệu quả hơn. Một trình duyệt Internet mới của Hãng Microsoft (Mỹ) được gọi là SearchTogether, phiên bản beta đã ra đời tháng 4.2008, có thể tạo ra các phần tìm kiếm nhiều người dùng,phân phối kết quả yêu cầu của từng người đến toàn bộ nhóm. Phần mềm này thật sự hữu ích cho mọi người trong những công việc đòi hỏi sự làm việc nhóm, chẳng hạn như cùng tìm kiếm một chủ đề cho một dựán hay lên kế hoạch cho một chuyến nghỉ dưỡng... Những người thiết kế chương trình đang tiếp tục nghiên cứu các thuật toán tìm kiếm hợp tác. Thế hệ kế tiếp của SearchTogether sẽ bao gồm cả những đặctính groupization - nhóm hoá (sử dụng những đặc tính được chia sẻ của nhóm để giúp sắp xếp các kết quả) và smart-splitting - phân chia thông minh (gửi những kết quả tìm kiếm tối ưu tới thành viên củanhóm).

8. Công nghệ sản xuất lốp có lực cản lăn thấp

Theo một nghiên cứu của Chính phủ Mỹ năm 2008, khi giảm 10% lực cản lăn của lốp xe thì có thể tiết kiệm được lượng nhiên liệu từ 1 đến 2%. Năm 2007, Quốc hội Mỹ đãthông qua một đạo luật quy định rằng, đến năm 2009 các nhà sản xuất lốp phải tạo ra được loại lốp giúp tiết kiệm nhiên liệu. Yêu cầu về hiệu quả năng lượng đãkhiến các kỹ sư tại các hãng lốp danh tiếng như Michelin và Bridgestone phải tập trung vào sản xuất loại lốp xanh này. Các hãng sản xuất xe hơi cũng đang quan tâm đến công nghệ này,trước hết,họ tập trung vào các mẫu xe hybrid (xe lai) được trang bị loại lốp này theo tiêu chuẩn. Hiện Hãng Michelin đã tạo ra được loại lốp mang tên Latitude Tour có lực cản lăn thấp, giảm được tới 33% so với loại lốp thông thường.

9. Tận dụng năng lượng

Chỉ 1/3 năng lượng mà chiếc xe hơi của bạn sử dụng để đẩy xe đi, 2/3 còn lại là toả nhiệt (không được sử dụng hay nói cách khác là bỏ phí). Các vật liệu nhiệt điện(tạo ra dòng điện khi được làm nóng hoặc lạnh), có thể đem lại một giải pháp phục hồi năng lượng bị lãng phí. Theo một báo cáo của Bộ Năng lượng Mỹ thì các vật liệu nhiệt điện đem lại hiệu quả caohơn 300% so với các vật liệu thế hệ đầu. Hãng General Motors đang tập trung vào một phiên bản có tên Chevy Suburban cho năm 2009 với thiết bị nhiệt điện được đặt xung quanh ống xả và giúp nâng caokhả năng tiết kiệm nhiên liệu (khoảng 5%). Tận dụng năng lượng nhiệt điện cũng là cách để tích hợp các hệ thống tự làm mát với các microchip, giúp loại bỏ được các thiết bị làm mát kồng kềnh mà bảnthân chúng cũng tiêu thụ năng lượng.

10. Lưu trữ năng lượng khí nén

Để làm cho năng lượng gió trở nên có ích khi gió không còn nổi lên, cần phải có công nghệ lưu trữ năng lượng có ích. Nhưng những loại pin lớn lại tỏ ra không thiết thực. Một giải pháp được lựa chọn là sử dụng năng lượng gió để nén khí nhằm lưu trữ trong các thùng chứa hoặc hầm chứa dưới lòng đất, sau đó sử dụng khí để chạy máy phát điện. Đó là mục tiêu của Công viên năng lượng lưu trữ Iowa( Iowa Stored Energy Park) ở Dallas Center( Iowa , Mỹ), nơi đang thử nghiệm công nghệ này và hy vọng sẽ kết thúc vào năm 2009. Công nghệ này cũng sẽ được áp dụng trong kế hoạch xây dựng trang trại gió lớn nhất thế giới, một dự án tạo ra 3.000 megawatt điện cho vùng Briscoe Countyở bang Texas .

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Liên hiệp Hội Việt Nam chủ trì tổ chức họp các đoàn dự Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI
Căn cứ Thông tri số 10/TT-MTTQ-UB của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về việc triệu tập đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, với vai trò là Trưởng các Đoàn của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức Liên hiệp, Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ trì tổ chức họp các đoàn để triển khai thực hiện thông tri của MTTQ Việt Nam.
Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Philippines
Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026, ngày 7/5, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines từ ngày 7 đến 8/5/2026.
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam: Điểm tựa khoa học công nghệ gắn với chuyển đổi số quốc gia
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam với gần 40 năm phát triển đang thể hiện rõ vai trò tổ tổ chức xã hội - nghề nghiệp uy tín trong lĩnh vực vô tuyến, điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin đồng thời đóng góp thực chất vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Đầu tư khoa học công nghệ giải quyết điểm nghẽn của ngành Thủy sản Việt Nam
Phát biểu tại Hội nghị khoa học công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã nhấn mạnh sự cần thiết của đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ trong giải quyết điểm nghẽn về logistics, môi trường, nâng cao sức cạnh tranh của ngành Thủy sản trong nước.
Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng nhận danh hiệu Giáo sư danh dự Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga
Sáng 30/4/2026, tại Trường Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga (MPEI), TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã vinh dự đón nhận danh hiệu Giáo sư danh dự của MPEI. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng là công dân đầu tiên của Việt Nam được trao tặng danh hiệu Giáo sư tại MPEI, đứng trong bảng danh dự cùng với các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới.
51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.