Điều trị viêm gan B

Đáp: Viêm gan virus B (VGB) là một bệnh truyền nhiễm ở người do virus viêm gan B (HBV) gây nên, một bệnh để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Hàng năm, trên thế giới có khoảng hơn 1 triệu người tử vong do biến chứng của viêm gan virus B mạn tính, đó là xơ gan, ung thư gan và bệnh gan giai đoạn cuối.

Mục đích điều trị viêm gan B mạn tính là làm sạch virus, cải thiện quá trình viêm và hoại tử ở gan. Tuy nhiên, điều trị có kết quả và thành công là hết sức khó khăn.

Hiện nay, việc điều trị viêm gan B mạn tính, được tiến hình khi có các yếu tố sau:

- HbsAg (+) ở cả hai lần xét nghiệm cách nhau 6 tháng;

- Men gan (ALT) cao hơn 1,5 lần giới hạn bình thường ở cả hai lần xét nghiệm cách nhau 6 tháng;

- Nồng độ HBV DNA 10 ⁵copies/ml với bệnh nhân có HbeAg dương tính hoặc HBV DNA 10 ⁴copies/ml với bệnh nhân có HbeAg âm tính.

Với mục tiêu trên, cho đến tháng 12.2006, đã có 4 loại thuốc điều trị HBV được FDA (Cơ quan Quản lý thuốc và Thực phẩm Mỹ) công nhận là : interferon, lamivudin, adeforvir và entercavir.

- Interferon:Interferon có hai loại α và β trong đó α là thuốc sử dụng khá rộng rãi trong điều trị viêm gan B và viêm mãn tính hơn một thập kỷ nay. Cơ chế tác dụng virus của interferon α đã được biết khá rõ. Tuy nhiên, tác dụng kháng virus này là không đặc hiệu và hiệu quả tác dụng cũng còn hạn chế. Hiện này người ta đã sản xuất và sử dụng Peg Interferon α – 2a để điều trị viêm gan virus B, tuy nhiên, giá thành đắt và có nhiều phản ứng phụ.

- Lamivudin:là loại thuốc tương đồng nucleosid được sử dụng điều trị viêm gan B mạn tính từ 10 năm nay. Lamivudin cũng tương tự như các chất nucleosid gây ức chế quá trình tổng hợp DNA của virus. Tuy nhiên, người ta nhận thấy rằng hiện tượng kháng thuốc xảy ra tỷ lệ thuận với thời gian dùng thuốc. Sau 4 năm sử dụng, tỷ lệ kháng thuốc lên tới 70% và hơn nữa, khả năng tái phát sau khi dùng thuốc là khá cao. Thuốc ít độc, dùng kéo dài gây tốn kém và đột biến kiểm YMDD.

- Adeforvir:cũng là thuốc thuộc nhóm tương đương nucleosid được sử dụng ở nhiều nước trên thế giới và được nhập vào Việt Nam từ tháng 11.2004. Thuốc có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus. Người ta nhận thấy tỷ lệ kháng thuốc của Adeforvir ngày càng cao và có những cơn bùng phát viêm gan cấp và nặng trên bệnh nhân ngưng thuốc.

- Entercavirlà một đồng đẳng nucleosid, một chất guanosin có hoạt tính chọn lọc kháng lại virus viêm gan B (HBV), được sử dụng trong điều trị viêm gan B từ đầu năm 2005, tỷ lệ kháng thuốc chưa thấy công bố sau 2 năm điều trị. Song, cũng có một số ít truờng hợp kháng thuốc được phát hiện ở những ca đã kháng lamivudin… Đây là loại thuốc điều trị viêm gan B mạn tính bằng cách giảm số lượng virus, giảm nguy cơ xơ gan và ung thư gan. Thuốc được chỉ định điều trị cho người lớn có bằng chứng virus đang sao chép hoặc bị tăng dai dẳng các aminotranserase huyết thanh (ALT hoặc AST), hay bệnh đang hoạt động về phương diện mô học. Thời gian điều trị tuỳ theo đáp ứng, thường là từ 24 tuần đến 48 tuần.

Gần đây, FDA chấp thuận đưa vào dược phẩm mới chống virus có tên gọi Telbivudin và Tenofovir. Thuốc có ít tác dụng phụ; sau hai năm thử nghiệm đã tỏ ra có hiệu quả. Thuốc một mặt chữa trị tốt hơn, mặt khác lại có tác dụng tốt với các truờng hợp đã kháng với các thuốc truớc đó.

Trong quá trình điều trị, tuỳ theo tình hình cụ thể của bệnh nhân mà bác sĩ có chỉ định dùng thuốc cụ thể, có thể dùng thuốc đơn thuần, có thể phối hợp thuốc. Ngoài ra, có thể cho dùng thêm các thuốc Đông y có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virus B được chiết xuất từ cây Diệp hạ châu đắng (Chó đẻ răng cưa Phyllanthus amarus, P.urinaria) hay được chiết xuất từ cây Cà gai leo (Solanum hainanese).

Các thuốc trên đây thực chất không thể chữa trị được dứt điểm bệnh gan đã mắc mà chỉ có vai trò ngăn chặn hoặc tái tạo một phần, giảm sự phá hoại của virus, cải thiện các triệu chứng bệnh lý mà thôi. Tốt nhất và truớc tiên phải biết giữ gìn cho gan khoẻ mạnh