Đẩy mạnh hoạt động tư vấn phản biện và giám định xã hội

Tư vấn, phản biện và giám định xã hội (TVPB&GĐXH) là nhu cầu của xã hội, là trách nhiệm của trí thức khoa học và công nghệ đóng góp công sức, trí tuệ của mình trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ Tổ quốc.

Chia sẻ với vusta.vn, ông Nguyễn Thái Nhân – Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh Quảng Trị cho hay, để phát huy vai trò TVPB&GĐXH của đội ngũ trí thức tỉnh Quảng Trị, cũng có nghĩa là làm sao tăng cường chất lượng, hiệu quả tư vấn, phản biện và giám định xã hội, đòi hỏi đội ngũ trí thức phải nâng cao hơn nữa năng lực nghiên cứu, sáng tạo. 
Trong những năm qua, Liên hiệp hội đã tập hợp nhiều chuyên gia, cán bộ quản lý, khoa học, công nghệ  trong và ngoài tỉnh tổ chức tư vấn, phản biện và giám định xã hội hơn 70 dự án kinh tế - xã hội quan trọng của tỉnh, các ngành, địa phương. Trong đó, có 5 chương trình dự án lớn của tỉnh; 35 đê án Qui hoạch phát triển ngành, huyện, thị, thành phố; 11 đề án quy hoạch xây dựng nông thôn mới các xã thí điểm;  21 đề án, dự án phát triển lĩnh vực, chuyên ngành cụ thể.
Qua quá trình triển khai, ý kiến đánh giá, phản hồi của các ngành, cơ quan chủ dự án cho thấy hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp hội bảo đảm tính khách quan và tính độc lập cao; ý kiến chung của các cấp quản lý của tỉnh đều đánh giá cao tính nghiêm túc, khoa học và tác dụng thiết thực của các báo cáo kết quả TVPBGĐXH của Liên hiệp hội. Hầu hết các chương trình, đề án, dự án sau khi được tư vấn, phản biện, cơ quan chủ đầu tư tiếp thu, chỉnh sửa nghiêm túc, đảm bảo chất lượng trước khi trình cơ quan thẩm quyền quyết định.
Hoạt động TVPBGĐXH ngày càng trở thành hoạt động quan trọng hàng đầu của Liên hiệp hội. Một mặt, hoạt động này đã góp phần vào việc nâng cao chất lượng việc soạn thảo, xây dựng các chương trình, dự án, đề án về phát triển kinh tế - xã hội, khoa học và công nghệ. Mặt khác, đây cũng là dịp để Liên hiệp hội, các tổ chức hội tập hợp và đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ góp phận phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế -xã hội, khoa học và công nghệ của địa phương.

Sau một thời gian thời gian hoạt động TVPBGĐXH, đội ngũ chuyên gia của Liên hiệp hội ngày càng lớn mạnh, tích luỹ nhiều kinh nghiệm, cơ bản đáp ứng được yêu cầu tư vấn, phản biện các dự án đã và đang triển khai của tỉnh.
Với nhiệt tình, ý thức trách nhiệm, tinh thần khách quan khoa học, hoạt động TVPB&GĐXH của Liên hiệp hội đã từng bước góp phần xây dựng chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, các dự án kinh tế -xã hội quan trọng của tỉnh. Kết quả hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội là sự đóng góp thiết thực của Liên hiệp hội đối với tỉnh, đồng thời nâng cao vị thế và vai trò của Liên hiệp hội.  
Ông Nhân cho biết thêm, nhiều năm qua, tỉnh đã ban hành và thực hiện có hiệu quả một số chính sách khuyến khích, khen thưởng, động viên trí thức nâng cao năng lực nghiên cứu. 
Ngoài ra, tỉnh còn xây dựng và thực hiện cơ chế tôn trọng, tiếp thu các kết quả TVPB&GĐXH trong các cấp, các ngành, các cơ quan, kể cả các kết quả TVPB&GĐXH do trí thức chủ động đề xuất độc lập. Đặc biệt, cơ chế này phải đo lường được, đánh giá được kết quả tiếp thu, chỉnh sửa, bổ sung… vào các đề án và “hiện thực hóa” trong thực tế triển khai các đề án, sau khi các đề án đó đã được tư vấn, phản biện hoặc giám định. Hoạt động TVPB&GĐXH là một hoạt động vừa mang tính chuyên môn cao, có tính “độc lập” của giới trí thức; vừa mang tính xã hội, cho nên phải có cơ chế tôn trọng, thực hiện, đánh giá kết quả rạch ròi, chống tình trạng thích thì nghe TVPB&GĐXH, không thích thì thôi, chống “lợi ích nhóm” trong thực hiện TVPB&GĐXH.
Tỉnh còn ban hành đầy đủ và thực hiện các quy định về hoạt động TVPB&GĐXH. Thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị về việc ban hành Quy chế giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội, Tỉnh ủy Quảng Trị đã có Quyết định số 908-QĐ/TU ngày 29/3/2018 về việc ban hành Quy định về tổ chức giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội các cấp trong tỉnh. 
Tăng cường, bảo đảm nguồn lực cho hoạt động TVPB&GĐXH về cả 2 mặt: kinh phí cho nhà khoa học, chuyên gia và cơ sở vật chất. Ngoài những đề án do các cơ quan, đơn vị lấy ý kiến hoặc đặt hàng đã có kinh phí bố trí cho hoạt động TVPB&GĐXH; đối với các đề án do Liên hiệp Hội, các tổ chức hội chủ động đề xuất tư vấn, phản biện, giám định, cần có nguồn kinh phí đảm bảo để trí thức có điều kiện phát huy tính chủ động sáng tạo trong chuyên môn của mình. Tăng cường cơ sở vật chất cho hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội trên địa bàn tỉnh.
Tổ chức tổng kết định kỳ ở cấp tỉnh về hoạt động TVPB&GĐXH, nhằm đánh giá kết quả đạt được, đúc kết kinh nghiệm, xử lý vướng mắc, khai thông cơ chế, chính sách… để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội.
Nhằm đẩy mạnh hoạt động TVPB&GĐXH, Liên hiệp Hội  đã xây dựng, dự thảo trình Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quy định mới về hoạt động TVPB&GĐXH theo Quyết định số 14/2014/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ,  Quy định cụ thể hóa Thông tư số 11/2015/TT-BTC, ngày 29/01/ 2015 của Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế tài chính cho hoạt động TVPBGĐXH của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phù hợp với điều kiện đặc thù của tỉnh.
Tập hợp, xây dựng hệ thống mạng lưới chuyên gia TVPBGĐXH Liên hiệp hội đảm bảo đủ năng lực để thực hiện tốt nhiệm vụ, đặc biệt là các chuyên gia đầu đàn có trình độ chuyên môn cao, uy tín về khoa học và có nhiều kinh nghiệm trong quản lý kinh tế - xã hội trong và ngoài tỉnh.

Xây dựng quy chế thông tin, phối hợp giữa các sở, ngành liên quan với Liên hiệp hội về công tác TVPBGĐXH; giữa cơ quan chủ đầu tư với Liên hiệp hội trước, trong và sau khi tổ chức TVPBGĐXH đền án,  dự án.
Kiện toàn Ban TVPBGĐXH của Liên hiệp hội; có kế hoạch đào tạo chuyên sâu cán bộ làm công tác TVPBGĐXH; Tăng cường kỹ năng tư vấn, phản biện và giám định xã hội và vận động chính sách cho đội ngũ chuyên gia thông qua các buổi tập huấn, hội thảo chuyên đề, các cuộc hội thảo khoa học, diễn đàn trí thức,....
Nâng cao tính chủ động, chuyên nghiệp, hiệu quả của hoạt động TVPBGĐXH: Xây dựng, ban hành quy trình về tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp hội, các biểu mẫu phản biện, mẫu báo cáo; Xây dựng kỷ yếu về tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp hội; Từng bước xây dựng cơ sở thông tin phục vụ cho TVPBGĐXH; Xây dựng kế hoạch, chủ động lựa chọn các hoạt động TVPBGĐXH cụ thể hàng quý, hàng năm của Liên hiệp hội, ông Nhân cho hay.
HT.