Dẫn xuất xenlulose HPMC có thể chống ảnh hưởng xấu của thực phẩm ăn nhanh đối với sức khỏe

Ngoài việc làm trầm trọng thêm vấn đề béo phì ở Mỹ, các nhà nghiên cứu thực phẩm ăn nhanh cũng xác định được rằng, việc tiếp tục ăn các món ăn khoái khẩu như bánh piza, bánh Hamburger, xúc xích và các loại món ăn nhẹ nhiều chất béo có thể làm cho một số người phát triển tính kháng insulin, là tiền đề cho bệnh đái tháo đường kiểu 2. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học của trung tâm Nghiên cứu Khu vực miền Tây của Bộ Nông nghiệp Mỹ, sắp tới sẽ có giải pháp cho vấn đề này: đó là loại xenlulose hòa tan, khi được bổ sung vào thực phẩm sẽ có tác dụng làm giảm sự hấp thụ chất béo xuống mức có lợi cho sức khỏe rất nhiều.

Dẫn xuất xenlulose này là hydroxypropylmethylxenlulose (HPMC), là chất không mùi, không vị, thực tế đã được sử dụng từ nhiều thập niên làm chất phụ gia cho nhiều loại thực phẩm và dược phẩm, chủ yếu là để tạo cấu trúc. Trong các nghiên cứu mới đây ở động vật, nhóm nghiên cứu nhận thấy, khi tăng nồng độ HPMC lên có thể làm gảim khả năng phát triển bệnh đái tháo đường. Nghiên cứu này được coi là nghiên cứu đầu tiên chứng minh tiềm năng của HPMC như là một loại thực phẩm chức năng. Nếu nghiên cứu ở người cũng chứng tỏ kết quả như vậy, chất này có thể rất hấp dẫn để cải thiện thành phần thức ăn của người trẻ tuổi, là tầng lớp người tiêu dùng thực phẩm ăn nhanh nhiều nhất. Các chuyên gia của Bộ Nông nghiệp Mỹ nhấn mạnh trong khi HPMC không có khả năng tránh được bệnh béo phì, hợp chất này có thể làm giảm nguy cơ của người béo phì phát triển bệnh đái tháo đường và các hậu quả chết người của bệnh này, nhất là bệnh tim.

Các thử nghiệm ở chuột đồng

Tiến sĩ Wallace H. Yokoyama thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khu vực miền Tây, nhà lãnh đạo dự án, và các cộng sự thông báo sau 4 tuần thử nghiệm cho một nhóm chuột đồng ăn thức ăn có nhiều chất béo (khoảng 38% calo là từ chất béo, tương tự như hàm lượng chất béo trong các thực phẩm ăn nhanh phổ biến của Mỹ) và sau đó so sánh kết quả với nhóm chuột được ăn thức ăn có tỷ lệ chất béo thấp (11% calo là từ chất béo). Như đã dự đoán, chuột ăn thức ăn giàu chất béo phát triển tính kháng insulin, trong khi chuột ăn thức ăn ít chất béo không phát triển tính kháng này. Tuy nhiên, khi sử dụng xenlulose hòa tan ở dạng chất HPMC thay cho chất xơ hòa tan thường có trong thức ăn nhiều chất béo cho một nhóm chuột khác để thử nghiệm trong thời gian như vậy, nhóm chuột này đã không phát triển tính kháng insulin.

Nhóm nghiên cứu sử dụng các phương pháp phân tích đặc biệt để nghiên cứu sự thay đổi chuyển hóa ở chuột thử nghiệm ở mức gen. Các nhà nghiên cứu nhận thấy có sự khác biệt đáng kể về biểu hiện của gen, khi xác định bằng sự thay đổi của ARN truyền thông điệp, giữa chuột có tính kháng insulin và chuột không có tính kháng.

Yokoama nhấn mạnh, hiện còn chưa rõ cơ chế tác động sinh lý có lợi quan sát được trong các nghiên cứu. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng vi cấu trúc cADN, được thiết kế từ các tế bào trứng của chuột đồng Trung Quốc, để phân tích biểu hiện của gen ở các mô gan của chuột được ăn thức ăn có nhiều chất béo hoặc thức ăn bổ sung HPMC. Các gen liên quan đến sự chuyển hóa chất béo, chuyển hóa glucose, chuyển hóa insulin, sự viêm nhiễm và sự chuyển vận glucose, biểu hiện khác nhau ở hai nhóm chuột này. Các kết quả này cho thấy, HPMC có thể ngăn chặn sự tổn hại oxy hóa tế bào dẫn đến bệnh đái tháo đường bằng cách bình thường hóa sự chuyển hóa chất béo.

Sản xuất HPMC

HPMC, do Hãng Dow Chemical sản xuất, được sử dụng trong nhiều loại thực phẩm phổ biến làm chất độn, nước sốt v.v… và có chức năng thông thường để làm chất biến đổi cấu trúc. Mặc dù chất này chỉ chiếm 0,5 đến 1,5% tổng các thành phần có trong khẩu phần cá thể của hầu hết các sản phẩm này, nhóm nghiên cứu tin rằng có thể bổ sung với tỷ lệ cao hơn nữa, nếu sử dụng trong thực phẩm làm chất chống bệnh đái tháo.

Mặc dù HPMC đã được chứng minh là an toàn ở nồng độ thấp, các nhà nghiên cứu cho rằng không dự báo được những vấn đề xảy ra nếu chất này được sử dụng với nồng độ cao hơn. Dựa trên cơ sở các nghiên cứu ở động vật, các nhà nghiên cứu dự đoán chỉ cần một lượng nhỏ vài gram (khoảng 5 gram) là đủ để có tác dụng tốt đến sức khỏe. Tuy nhiên, Yokoyama nhấn mạnh, cần nghiên cứu tiếp tục để xác định những nồng độ có hiệu lực. Nếu các thử nghiệm ở người thành công, dự báo trong vòng 1 đến 2 năm nữa, hợp chất này có thể sẽ là một trong các chất phụ gia tạo chức năng cho thực phẩm .