Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 30/12/2010 22:15 (GMT+7)

“Đại bản doanh” của nhà bác học Charles Darwin

Đảo Thiên Đàng - Acsension 

Đảo Ascension, nơi làm nên những khám phá sinh học vĩ đại của nhà bác học Charles Darwin.

Đảo Acsension nằm ở một nơi cực kỳ hẻo lánh, cách vùng duyên hải châu Phi khoảng 1.600km và cách lục địa Nam Mỹ khoảng 2.250km. Vị trí tọa lạc chính xác của nó theo các nhà địa chất học gọi là "dải núi trung Đại Tây Dương". Đây thực chất là một chuỗi các hòn đảo núi lửa nằm nửa nổi nửa chìm dưới đáy biển. Đảo Ascension thực sự là một đảo núi lửa đang hoạt động. Cách đây hàng triệu năm, dung nham mắc-ma nóng chảy đã nổ tung dưới đáy biển. Một hòn đảo mới đã hình thành từ đó.

Vào thời điểm năm 1836, chàng thanh niên trẻ Charles Darwin đã hoàn tất chặng hành trình 5 năm khám phá những thế giới bí ẩn và anh đã táo bạo đến những vùng đất chưa từng có con người đặt chân tới trước đó. Trên con tàu HMS Beagle, Darwin đã gọi hòn đảo mà ông nhìn thấy là Ascension. 

Các cư dân trên hòn đảo St Helena đã cười đùa trước khi Darwin đặt chân lên hòn đảo Acsension: "Chúng tôi đang sống trên đá nhưng còn đỡ hơn người Ascension đang sống trên than".

Nhưng chuyến thám hiểm hòn đảo Ascension đã đem đến cho Darwin một cơ hội vượt mọi mong đợi.  Khắp nơi trên hòn đảo Acsension là những chóp núi lửa đỏ ối và những dòng dung nham trơ màu đen xám, tất cả thể hiện nét hoang vu không thể diễn tả hết ở nơi đây. Nhưng Darwin không bằng lòng với thực tại, thoát ra khỏi tro bụi núi lửa, ông đã gây dựng nơi đây thành một ốc đảo xanh mát, trong lành, mệnh danh là "Tiểu Anh Quốc".

Vấn đề lớn nhất trên hòn đảo Acsension chính là thiếu nguồn nước ngọt trầm trọng. Ascension là một đảo khô cằn, thường xuyên đón nhận gió mậu dịch khô nóng từ Bắc Phi thổi tới. Thời điểm Darwin và người bạn thân thiết của ông là Joseph Hooker, là một nhà thám hiểm và nhà thực vật học dũng cảm, ghé thăm, hòn đảo này trơ trụi không cây cối, những hạt mưa rơi xuống sẽ bị bốc hơi ngay tức khắc.

Theo ý kiến của Darwin , vào năm 1847, Hooker đã khuyên Hải quân Hoàng gia Anh nhằm thiết lập một bản kế hoạch chi tiết. Với sự giúp đỡ của Vườn Kew (Vườn thực vật Hoàng gia Anh) - nơi mà cha của Hooker đang làm giám đốc, những chiếc tàu chở cây cối đã được chuyển đến đảo Ascension.

Ý tưởng thực tế đã thu hoạch được những kết quả khả quan, cây cối tiếp nhận nhiều nước mưa hơn, giảm thiểu sự bay hơi nước, khiến cho đất đai trở nên màu mỡ và nhiều mùn hơn. Đảo "núi lửa" đã biến thành một khu vườn xanh mát. Từ năm 1850, liên tục có các chuyến tàu chở cây cối cập bến trên đảo. Nhiều loài cây cối rực rỡ màu sắc đến từ các vườn thực vật ở châu Âu, NamPhi và Argentina . Chẳng mấy chốc từ chân núi lên đến đỉnh, đâu đâu cũng tràn ngập màu xanh của cây lá.

Vào cuối thập niên 70, loài cây khuynh diệp, thông đảo Norfolk , tre, trúc và chuối được trồng trên đảo. Trở về lại Anh, thực tiễn mà đảo Acsension đã đạt được khiến cho Charles Darwin và lý thuyết của ông đã hình thành nên cội rễ của "Vườn Địa đàng".

Đảo Acsension sẽ ứng dụng làm thay đổi địa mạo trên Sao hỏa

Tiến sĩ Dave Wilkinson, một nhà sinh thái học công tác tại Trường đại học John Moores ở thành phố Liverpool(Anh), người đã có những bài viết khá chi tiết về hệ sinh thái kỳ lạ trên hòn đảo Ascension. Năm 2003, lần đầu tiên, Dave Wilkinson đã viếng thăm hòn đảo kỳ lạ này.

Ông nói với Hãng tin BBC: "Tôi nhớ rằng, đó là một nơi thật sự lạ lẫm. Có vô số loài cây hiện diện tại đó, chúng không thuộc về tự nhiên, chen vai sát cánh mọc bên nhau. Mãi sau đó, tôi mới biết đảo Acsension là nơi mà Darwin và Hooker đã cùng cật lực lao động bên nhau".

Tiến sĩ Wilkinson mô tả thảm thực vật ở Acsension là "Núi Xanh" - một hòn đảo phủ trọn vẹn cây xanh từ chân lên đến đỉnh núi. Cây cối đã hấp thu hơi nước biển, tạo ra một ốc đảo ẩm ướt, bớt dần sự khô hạn. Tuy nhiên, toàn bộ khu rừng là một phức hợp nhân tạo. Những hệ sinh thái thường trải qua quãng thời gian hàng triệu năm để phát triển thì đằng này tại Acsension, quy trình tiến hóa được rút gọn lại dưới mô hình thu nhỏ.

Xét theo một khía cạnh khác, sự kết hợp của Darwin, Hooker và Hải quân Hoàng gia Anh đã đạt được thử nghiệm đầu tiên trên thế giới về "chuyển hóa địa mạo". Họ đã tạo ra một hệ sinh thái tự sinh tồn và tự sinh sản nhằm biến Ascension thành vùng đất trù phú của sự sống. Tiến sĩ Dave Wilkinson nghĩ rằng từ kinh nghiệm của đảo Acsension có thể được sử dụng để thay đổi địa mạo trên sao Hỏa trong tương lai.

Xem Thêm

Tin mới

49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.