Co thắt thực quản lan toả đôi điều cần lưu tâm
Nguyên nhân dẫn đến DES
Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh của DES chưa rõ ràng, có một yếu tố mà người ta nghĩ nhiều đến nó là căn nguyên:
Có thể do rối loạn phức hợp hệ thống thần kinh, cụ thể là khiếm khuyết của sự ức chế dẫn truyền đám rối loạn thần kinh ruột, điều này làm cho hệ thống cơ của thực quản hoạt động không đồng bộ.
Ngoài ra, công việc căng thẳng, làm việc quá sức cùng một số bệnh lý đường tiêu hoá được xem là yếu tố thuận lợi làm tăng khả năng bị DES.
Bệnh chất tạo keo mạch máu, bệnh thần kinh trong đái tháo đường, viêm thực quản hồi lưu, viêm thực quản do tia xạ, tắc thực quản và các thuốc tiết cholin hay kháng tiết cholin đều có thể gây nên bệnh lý này.
Biểu hiện của DES như thế nào?
Ban đầu ở bệnh nhân bị DES giống như bệnh nhân đau ngực không rõ nguyên nhân: thường lo lắng và phàn nàn đau ngực xảy ra mỗi khi nuốt thức ăn, làm việc quá sức và thay đổi một số tư thế nhất định, thường được mô tả như có một vật nặng đè lên vùng sau xương ức, cường độ thay đổi tuỳ lúc và cơn đau này lan toả từ cung dưới hàm xuống cánh tay hoặc là đau lan ra vùng sau xương bả vai. Những triệu chứng thường tăng lên những lúc căng thẳng, nhưng giảm khi tập thể dục.
![]() |
| Nong thực quản điều trị co thắt thực quản. |
Triệu chứng của DES có thể tăng lên khi ăn thức ăn hoặc uống nước lạnh và có thể gây trào ngược dạ dày - thực quản, nhưng hầu hết bệnh nhân DES không có trào ngược. Trong tiền sử bệnh nhân có thể bị hội chứng ruột kích thích, co thắt tâm vị, hoặc rối loạn một số chức năng dạ dày - ruột khác.
Cần làm các xét nghiệm gì nếu nghi ngờ DES
Chụp thực quản có Baryte (chất cản quang), nhưng ở bệnh nhân DES rất khó chụp được hình ảnh điển hình.
Đo áp lực thực quản: áp lực được đo từng 2,544 mm (1 inch) hoặc dùng bóng có chia độ đi xuống dạ dày. Kết quả ghi lại chính xác tình trạng hoạt động của cơ thực quản từng vùng.
Nội soi ống mềm được tiến hành để loại trừ một số bệnh u thực quản xâm lấn, xơ hoá thực quản, hoặc viêm thực quản, đây cũng là các nguyên nhân gây hẹp đoạn dưới thực quản.
Tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán DES là sự tương quan giữa bằng chứng cô thắt thực quản và sự phàn nàn của bệnh nhân khi ghi áp lực thực quản.
Điều trị DES như thế nào?
Đây là vấn đề còn nhiều bàn cãi để có thể tìm ra giải pháp tối ưu. Co thắt thực quản lan toả có thể được điều trị nội khoa hay ngoại khoa, có thể kết hợp điều trị tâm lý.
Những bệnh nhân bị nuốt nghẹ thì nên tránh sự căng thẳng trong bữa ăn. Nếu có dấu hiệu trào ngược dạ dày - thực quản hoặc có bằng chứng về test chức năng thực quản thì nên điều trị trào ngược dạ dày - thực quản.
Thức ăn mềm, lỏng và chia nhỏ miếng giúp cho bệnh nhân dễ dàng nuốt hơn. Một số loại thuốc cũng có tác dụng cải thiện tình trạng nuốt nghẹn và đau như: thuốc kháng tiết cholin, thuốc giãn cơ trơn, thuốc an thần… Ngoài ra còn một số phương pháp khác để điều trị những kết quả vẫn chưa rõ ràng như nong thực quản bằng que nong hoặc phẫu thuật mở thực quản ngực.
Tóm lại, đây là bệnh hiếm gặp, nguyên nhân chưa rõ ràng, chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị còn khó khăn; khi nghi ngờ bị bệnh này cần đến các cơ sở chuyên khoa tiêu khoa khám để bác sĩ chỉ định điều trị phù hợp.









