Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 14/09/2006 19:45 (GMT+7)

Có hay không “Ngày thiên địa nhân hội”?

Thiên địa nhân hội là ngày nào?

Người tiền sử sống cùng côn trùng thảo mộc nên nghe và hiểuđược thông điệp của thế giới tự nhiên. Họ thấy rằng trong một năm có một tháng giao mùa rất rõ rệt. Tháng ấy có một tuần, tuần ấy có 3 ngày, 3 ngày ấy có 1 ngày trời đất chuyển mình, cảm nhậnđược sự sinh sôi nảy nở của chồi cây và âm thanh khác thường của chim muông, côn trùng. Cây trút lá ào ạt, trời ấm hẳn lên. Cơthể con người cũng rạo rực hơn mọi ngày.

Theo Nam Dịch và các trước tác của Lý Công Uẩn, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Hải Thượng Lãn Ông, Nguyễn Bỉnh Khiêm, ngày này là ngày mùng 1 Tết trong lịch cổ Đông Sơn.

Lịch cổ Đông Sơnđược thể hiện rõ nét trên mặt trống đồng với chu kỳ 13 tháng. Ngày Thiên Địa Nhân hộiđược đánh dấu bằng hình tượng người vũ sỹ cầm ngọn lao cắm xuống đất (biểu tượng chọc lỗ trỉa hạt) bắt đầu một vụ gieo trồng. Phía dưới ngọn giáo là đầu con hươu cái biểu hiện một mùa săn thú bắt đầu (vì đây là mùa động vật động dục nên dễ săn bắt chúng). Tham chiếu ngày mồng một Thiên Địa Nhân hội trên lịch cổ Đông Sơn thấy ngày này muộn hơn Tết Chon Ch’năm Thơmây của người Khơme và Tết Song Kơla của người Thái. Tham chiếu với âm - dương lịch hiện đại thì ngày Thiên địa nhân hội thường rơi vào một ngày trong tháng Thiên địa nhân hội ( khoảng từ cuối tháng 3 đến đầu tháng năm). Đó là tháng có trận mưa rào sấm chớp đầu tiên trong năm. Lịch cổ Đông Sơn tính theo tuần trăng, con nước, một tháng có 28 ngày. Một năm lịch cổ Đông Sơn có 13 tháng x 28 ngày 365 ngày. Vì vậy, ngày Thiên địa nhân hội có chu kỳ nhất định chính xác theo lịch cổ Đông Sơn. Tuy nhiên, ngày nay, các tính lịch này đã thất lạc, chỉ còn để cập đến trong một số sách cổ của các thầy cúng ở các vùng dân tộc thiểu số.

Ngày tốt hay xấu?

Theo Đông y, kinh lạc và huyệt đạo con người hoạt động theo giờ. Vì vậy các lương y xưa thường chọn giờ để châm cứu vào các huyệt nhất định, nhằm lợi dụng thời khí (gồm thiên khí và địa khí) tác động vào cơthể tốt nhất. Vào ngày này, huyệt đạo cơthể khai mở, nếu xông hơi sẽ mở hết các lỗ chân lông, xả bỏđược tuyến bã và các chất độc hại cho cơthể đồng thời dẫnđược các chất thuốc vào kinh mạch nhanh hơn.

Trên trống đồng Đông Sơn, thời khắc Thiên địa Nhân hộiđược miêu tả là thời điểm khởi mùa gieo hạt, động dục nên các thầy cúng xưa cho rằng đó là thời điểm tốt cho con người thụ thai. Tuy nhiên, trong sách Hải Thượng Lãn Ông có ghi: “Vào thì ấy phụ nữ dễ sảy thai nhưng cũng dễ thụ thai. Thiên Địa Nhân hội khả dĩ dược trị!” Nghĩa là những người đã có thai thì dễ sảy thai, những người hiếm muộn lại dễ đậu thai. Các thầy cúng người Mường cũng cho rằng, gieo trồng, thụ thai vào ngày này cây cối phát triển tốt, con người sống lâu, khoẻ mạnh.

Theo các lương y xưa, vào ngày Thiên địa nhân hội cơthể hoạt huyết, chịu sự chi phối của năng lượng trong tự nhiên. Trong sách binh lược của mình, Trần Hưng Đạo cũng đã tổng kết: “Thiên Địa Nhân hội hoạt huyết, binh sĩ khó cầm máu khi tử thương, đả giặc Thát ngoan cường khôn xiết”. Nghĩa là vào ngày đó binh sĩ chiến đấu dũng cảm hơn nhưng khó cầm máu nếu bị thương. Khi cơthể hoạt huyết nếu không đề phòng rất dễ nhiễm bệnh tật. Thực tế ngày nay, vào thời điểm này, Cục y tế dự phòng cũng khẳng định đây cũng là thời điểm thường phát sinh dịch bệnh.

Theo nghiên cứu của chúng tôi, vào tháng Thiên địa nhân hội, các pin mặt trời đều tăng công suất thu điện (nghĩa là lượng bức xạ mặt trời thời gian đó tăng hơn bình thường) và có nhiễu loạn mạnh ở tầng điện ly (tầng ion bao quanh vỏ Trái đất) làm nhiễu các máy radio. Nhiều khả năng, chính các phông năng lượng này đã kích thích các mầm sống ở Trái đất. Vào ngày này, do cơthể chịu sự chi phối của năng lượng bức xạ bên ngoài nên khó kiểm soátđược hành vi. Đó cũng chính là lý do thời điểm này tỷ lệ tai nạn giao thông, tai nạn lao động và tội phạm gia tăng. Kiểm tra biểu đồ tội phạm và trọng án của công an Hà Nội trong nhiều năm cũng trùng khớp với điều đó. Cũng có một sự trung lặp kỳ lạ là các cuộc chiến tranh đẫm máu trong Lịch sử loài người như: trận chiến thành Troy trận Verdon, Waterlo, Matxcơva, Thế chiến I, Thế chiến II… đều rơi vào tháng Thiên Địa Nhân hội.

Có thể những nghiên cứu trên đây chưa thật thoả đáng, tuy nhiên, từ những di sản văn hoá này của tổ tiên, chúng ta sẽ hiểu hơn về sự tồn tại và phát triển của vạn vật. Kết hợp hài hoà giữa khoa học cổ và hiện đại để vận dụng vào cuộc sống sao thuận với tự nhiên là điều mà mỗi chúng ta đều mong muốn.

Nguồn: KH&ĐS Số 74 Thứ Sáu 15/9/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

GS.VS. Châu Văn Minh được trao tặng Huân chương Độc lập
Chiều ngày 3/4, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chủ trì buổi Lễ trao tặng các danh hiệu cao quý của Đảng và Nhà nước. GS.VS. Châu Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Bí thư Đảng ủy VUSTA đã được trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba. Đây là phần thưởng cao quý ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc của ông cho sự nghiệp khoa học và xây dựng đất nước.
Hội Tự động hóa Việt Nam tham dự CMES Shanghai 2026, tăng cường kết nối giao thương quốc tế
Từ ngày 23 đến 26/3/2026, tại Thượng Hải, Trung Quốc, Triển lãm Quốc tế Máy công cụ và Công nghệ chế tạo CMES Shanghai 2026 đã diễn ra sôi động, thu hút sự tham gia của đông đảo doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực cơ khí chế tạo, tự động hóa và sản xuất thông minh trên toàn cầu.
Công bố Quyết định của Bộ Chính trị về công tác tổ chức và cán bộ
Sáng 1/4, tại Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức hội nghị công bố Quyết định của Bộ Chính trị về công tác tổ chức và cán bộ đối với 5 cơ quan. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự hội nghị. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư trao các quyết định và phát biểu ý kiến chỉ đạo.
Tổng Bí thư Tô Lâm trao Huân chương Quân công hạng nhất và Huy hiệu Đảng tặng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo
Chiều 30/3, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã dự lễ trao Huân chương Quân công hạng nhất và Huy hiệu Đảng tặng Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ.
Đổi mới công tác tư vấn, phản biện: “Chìa khóa” để phát huy vai trò của đội ngũ trí thức
Giới chuyên môn nhận định, chuyển đổi số và AI sẽ tạo bước đột phá cho công tác tư vấn, phản biện nhờ sự giao thoa giữa trí tuệ chuyên gia, sức mạnh dữ liệu cùng các công cụ phân tích hiện đại. Tuy nhiên, thực tế hoạt động tư vấn phản biện hiện chưa theo kịp yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết phải làm chủ các nền tảng số và phương pháp phân tích hiện đại để thu hẹp khoảng cách giữa tiềm năng và thực tiễn.
Hội thảo khoa học quốc gia “Phát triển kinh tế tư nhân ở Hải Phòng trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước”
Ngày 27/3/2026, tại Trường Đại học Hải Phòng đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề: “Phát triển kinh tế tư nhân ở Hải Phòng trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước”. Hội thảo do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố, Trường Đại học Hải Phòng, Đại học Phenikaa, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đồng tổ chức.
Phú Thọ: Hội nghị tuyên truyền pháp luật và kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp
Ngày 28/3/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ phối hợp với Hội Luật gia tỉnh tổ chức Hội nghị tuyên truyền pháp luật và kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Đắk Lắk: Ths. Đoàn Văn Thanh và Ths. Lê Văn Dần được bầu giữ chức Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội
Chiều ngày 26/3/ 2026, tại Hội trường cơ quan, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh (Liên hiệp Hội) Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) với ba nội dung: Thực hiện quy trình công tác cán bộ; Sơ kết công tác quý I, triển khai nhiệm vụ công tác quý II và Trao quyết định công nhận tổ chức thành viên mới.
Gia Lai: Đánh giá kết quả bước đầu thực hiện Dự án Sa nhân tím
Ngày 25/3/2026, xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Hội nghị sơ kết giữa kỳ Dự án “Hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu cây dược liệu sa nhân dưới tán rừng cho cộng đồng dân tộc thiểu số góp phần cải thiện sinh kế người dân, bảo tồn hệ sinh thái rừng, thích ứng biến đổi khí hậu tại xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai”.
Hội Điều dưỡng Hải Phòng nâng cao chất lượng điều dưỡng, hướng tới sự hài lòng người bệnh
Ngày 25/3/2026, tại Bệnh viện Kiến An, Hội Điều dưỡng thành phố Hải Phòng tổ chức Đại hội Đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đại hội đánh dấu bước chuyển quan trọng sau khi hợp nhất Hội Điều dưỡng Hải Phòng và Hội Điều dưỡng Hải Dương trước đây, tạo nền tảng thống nhất, đồng bộ trong phát triển công tác điều dưỡng trên địa bàn thành phố.