Chọn thuốc trị giun cho trẻ em

Trẻ em dễ bị nhiễm giun do hay lê la dưới đất, ăn uống không vệ sinh, không rửa tay trước khi ăn, ăn bốc... Khi thấy trẻ có triệu chứng bị nhiễm giun như xanh xao, chậm lớn, lại hay đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, ăn vặt... cần đưa trẻ đi làm các xét nghiệm tìm trứng giun và nếu thật sự đã bị nhiễm, cần cho trẻ dùng thuốc trị giun. Hiện nay có nhiều loại, mỗi loại có cách dùng khác nhau nên phải sử dụng theo đúng chỉ định của thầy thuốc.

Trước hết, thầy thuốc chọn một loại thuốc trị giun thích hợp với độ tuổi của trẻ em. Một số thuốc trị giun cổ điển hiên nay không còn được sử dụng nữa vì có nhiều tác dụng phụ và và độc tính cao, như didaken, tinh dầu giun, santonin... Ngay cả levamisol (còn có tên là Decaris, Hacaris, Vina-cor.. )một thời rất được chuộng cũng rất ít được dùng vì có nhiều phản ứng có hại. Piperazin cũng vậy, vì phải uống khá nhiều thuốc và uống nhiều lần cho một lần điều trị, rất bất tiện khi sử dụng. Các thuốc trị giun thế hệ mới đều có ưu điểm là khá an toàn, có hiệu lực với nhiều loại giun và có dạng sử dụng thuận tiện, phần lớn khỏi phải nhịn ăn hoặc uống thuốc tẩy đi kèm như trước.

Về cơ chế tác dụng, các thuốc trị giun hiện nay có thể chia làm 3 nhóm: nhóm làm giun bị chết và bị tống ra ngoài cơ thể theo phân; nhóm không làm giun chết mà chỉ làm tê liệt để chúng không còn bám vào thành ruột được nữa và bị nhu động ruột đưa ra ngoài; nhóm phá huỷ cơ thể giun, làm tiêu giun, nên khi đi ngoài có thể không nhìn thấy giun.

Các thuốc trị giun hay dùng hiện nay là các loại sau:

* Mebendazol (biệt dược Fuga-car, Vermox...) được chỉ định dùng cho người bị nhiễm một hoặc nhiều loại giun: giun đũa, giun tóc, giun móc, giun kim, giun lươn. Liều dùng cho cả người lớn và trẻ em từ 2 tuổi trở lên là một viên uống duy nhất, hàm lượng 500mg, nên rất tiện lợi. Trẻ em có thể nhai viên thuốc trước khi nuốt hoặc nghiền nhỏ thuốc rồi trộn với thức ăn (thuốc không đắng). Không dùng thuốc này cho trẻ dưới 2 tuổi và phụ nữ có thai.

* Albendazo l (biệt dược Zentel...), tác dụng tương tự như mebendazol, có ưu điểm là tác dụng cả với sán lá, sán dây, ấu trùng sán dây lợn.

Cả hai loại thuốc này đều có cơ chế tác dụng là ức chế hấp thu các dưỡng chất cần cho hoạt động sống của giun, làm cho giun bị chết và bị tống ra ngoài. Albendazol có thể dùng cho trẻ từ 1-2 tuổi nhưng với liều bằng một nửa liều bình thường 200mg/ngày. Từ 2 tuổi trở lên dùng liều 400mg/ngày, uống trong 3 ngày. Chống chỉ định thuốc này cho phụ nữ có thai.

* Pyrantel pamoat (biệt dược Combantrin, Helmitox...) có tác dụng với giun kim, giun đũa, giun móc. Thuốc này cần uống theo cân nặng, trung bình 10mg cho 1kg thể trọng. Vỉ thuốc có 6 viên hàm lượng 125mg, tuỳ theo tuổi mà uống số viên theo quy định. Đọc kỹ tờ hướng dẫn để dùng thuốc đúng cách. Không dùng thuốc cho người bị suy gan, phụ nữ có thai và cho con bú.

Sử dụng thuốc trị giun chỉ có tác dụng tiêu diệt giun, đưa chúng ra khỏi cơ thể chứ không có tác dụng phòng tránh nhiễm giun trở lại. Vì vậy cần hết sức chú ý giáo dục cho trẻ thực hiện chế độ vệ sinh trong mọi mặt hoạt động ăn uống. Cần cải tạo môi trường, xử lý chất thải để tiêu diệt trứng giun và tránh bị nhiễm giun trở lại. Không ăn các loại thực phẩm sống mà không được rửa kỹ và xử lý loại trừ trứng giun. Trước khi sử dụng bất cứ một loại thuốc trị giun nào cần tham khảo ý kiến của thầy thuốc để tránh ngộ độc thuốc do quá liều.