Cho sinh sản và nuôi thương phẩm hàu bám đơn có kết quả
Cho sinh sản hàu bám đơn
Theo các nhà nghiên cứu, khi con hàu bố mẹ đạt kích cỡ tiêu chuẩn (hàu Thái Bình Dương (TBD) 6 – 9 cm, hàu muổng 4 – 7 cm) thì bắt đầu nuôi vỗ, kích thích cho đẻ. Ấu trùng sinh ra được đưa vào khay, vật để ấu trùng bám vào tạo từng con hàu đơn lẻ là những mảnh vỏ sò xay nhỏ, tạo hạt li ti, đường kính 300 – 500 m. Tất cả được nuôi trong môi trường nước mặn 20‰ đối với hàu muổng, 25‰ đối với hàu TBD. Thức ăn của chúng là một loại tảo đơn bào. Sau một thời gian, con hàu có cỡ 5 – 7 mm là đạt con giống cấp 1.
Muốn ương con giống cấp 2 để nuôi thương phẩm thì phải đưa vào ao, đìa nước lợ trong vùng đầm Thị Nại, Đề Gi. Nuôi dưới hình thức cũng đựng trong các khay lưới. Sau khoảng 50 ngày, thì đưa ra ngoài đầm nuôi thương phẩm.
Sau gần 2 năm Trung tâm Giống thủy sản Bình Định đã cho sinh sản trên 80 vạn con hàu giống.
Nuôi thương phẩm
Có 2 hình thức nuôi hàu thương phẩm thử nghiệm ở Bình Định: nuôi đáy và nuôi nổi tại 2 đầm Đề Gi, Thị Nại cho cả 2 giống hàu muổng, hàu TBD.
Nuôi đáy.Con hàu giống được cho vào hộp lưới nhựa đen (1×0,5×0,2m), với số lượng 100 con giống/hộp. Các hộp này đặt trên sạp tre cách đáy đầm 0,2m .
Nuôi nổi.Con hàu giống được cho vào lồng lưới 4 tầng, hoặc rổ nhựa, treo lơ lửng trong nước đầm, nhờ hệ thống giàn tre.
Có 2 mùa nuôi thương phẩm: mùa nuôi vượt lũ và nuôi trong mùa khô.
Mùa nuôi vượt lũ bắt đầu từ tháng 9 năm trước đến tháng 4 năm sau. Mùa này do mưa nhiều, nước từ các con sông đổ về đầm, làm độ mặn giảm. Tốc độ tăng trưởng con hàu mùa này chậm, chỉ khoảng từ 0,226 – 0,253 mm/cá thể/ngày. Tỷ lệ sống thấp chỉ từ 8 – 43% – tùy theo hình thức nuôi.
Nuôi trong mùa khô, bắt đầu từ tháng 1 đến tháng 8 hàng năm. Mùa này con hàu có tỷ lệ sống cao đến 90% và phát triển tốt, nhờ độ mặn ổn định, thức ăn hữu cơ dồi dào trong nước.
Hạch toán các mô hình nuôi tại đầm Đề Gi và Thị Nại cho thấy, với số lượng 50 ngàn con hàu giống cho mỗi hình thức nuôi và mùa nuôi. Mỗi mô hình có diện tích mặt nước khoảng 100m2. Kết quả cho thấy:
- Nuôi vượt lũ với cả 2 hình thức nuôi đáy và nuôi nổi đều cho lợi nhuận thấp (4,4 triệu đồng) hoặc lỗ (6,3 triệu đồng).
- Nuôi mùa khô, cả 2 hình thức nuôi đáy và nuôi nổi đều cho lãi từ 35,5 – 36,7 triệu đồng. Chủ mô hình nuôi ông Phạm Văn Trang, Phạm Văn Tiến (Mỹ Chánh – đầm Đề Gi) cho rằng nuôi hàu bám đơn mùa khô con hàu phát triển nhanh, hiệu quả kinh tế cao.
Những người thực hiện đề tài khuyến cáo nuôi hàu bám đơn, giống hàu muổng của Bình Định và hàu TBD giống mới nhập về, trên 2 đầm Thị Nại, Đề Gi rất phù hợp. Nơi đây con hàu lọc thức ăn dồi dào từ bùn bã hữu cơ, phù du trong nước nên lớn nhanh. Nên nuôi vào mùa khô, không nên nuôi vào mùa mưa lũ. Có thể phát triển nghề nuôi hàu quy mô lớn ở 2 đầm Đề Gi và Thị Nại. Một số vùng biển ven bờ nếu nghiên cứu thử nghiệm có nhiều thức ăn cũng nuôi được hàu. Nuôi hàu chỉ tốn chi phí mua con giống, lồng lưới, giàn nuôi, công chăm sóc.. . hoàn toàn không tốn chi phí thức ăn. Thức ăn của hàu là do chúng lọc từ trong nước. Nếu diện tích khoảng 100m2 mặt đầm nuôi 7 tháng mùa khô thu lãi 35 triệu đồng. Đây là mức lãi khá cao đối với người nuôi thủy sản. Nuôi hàu còn làm sạch môi trường nước, giảm mức ô nhiễm trong đầm.. .
Đầu ra cho con hàu không đáng ngại, thị trường tiêu thụ rộng lớn. Công ty Dược – TTB y tế Bình Định đang cần nguyên liệu để sản xuất thực phẩm chức năng từ con hàu. Trung tâm Giống thủy sản Bình Định đang sản xuất 4 triệu con hàu giống, khuyến khích người nuôi để cho sản lượng 60 tấn hàu thương phẩm, theo kế hoạch một dự án để cung cấp cho công ty này.
Tuy vậy có sự tranh chấp mặt nước giữa một số người nuôi hàu và người khai thác thủy sản ở đầm Đề Gi, dẫn đến hiện tượng người nuôi hàu bị chính quyền xã sở tại không cho nuôi trên đầm, phải dời vào nuôi trong ao, đìa làm con hàu chậm lớn. Nhiều người dân ven đầm Thị Nại, Đề Gi đề nghị tỉnh, huyện nên sớm có quy hoạch mặt nước đầm nuôi thủy sản để giao cho người nuôi, tránh tranh chấp không đáng có xảy ra. Và như vậy mới phát triển nuôi hàu trên quy mô lớn ở Bình Định.
“ Thịt con hàu có chứa 50% đạm, nhiều Vitamm A, B1, B2, Acid taurine và các nguyên tố vi lượng thiết yếu : kẽm, Photpho, sắt. .. Vì hàu chứa kẽm nhiều nên tăng cường sinh lực chonam giới, có chất Taurine nên có lợi cho người mắc chứng tim mạch, huyết áp, mỡ trong máu, có chứa nhiều Acid amin nên chống mệt mỏi, tăng khả năng miễn dịch, tăng cường quá trình trao đổi chất.
Nhiều nước trên thế giới phát triển mạnh con hàu. Nhiều nhất là Trung Quốc3, 9 triệu tấn/năm 2011, Mỹ 45 ngàn tấn, Canada 40 ngàn tấn.
Hiện Việt Nam đang bắt đầu phát triển nuôi hàu, chủ yếu là giống hàu bản địa, hàu nhập TBD.”
