Cây râu hùm

Cây sống nhiều năm, cao 50 – 80cm, có thân rễ dài ở trên mặt đất, nhiều đốt và hơi cong. Lá mọc từ phần đầu thân rễ, phiến lá hình trái xoan, dài 30 – 50cm, rộng 15 – 20cm, đầu nhọn, gốc tù và hơi lệch, màu xanh lục bóng, mép nguyên, hơi lượn sóng, cuống lá dài 20 -30cm. Cụm hoa gồm nhiều hoa màu tím, tụ họp trê đầu một cuống dài 10 – 15cm, trông như một tán. Tổng bao có 4 lá bắc to, màu nâu tím, xếp đối nhau từng đôi một. 2 lá bắc ngoài hình trái xoan, đầu nhọn. 2 lá bắc trong nhỏ hơn, thuôn hẹp ở gốc. Các lá bắc con ở trong cùng có dạng sợi, dài 15 – 20cm, thò ra hai bên ngoài cụm hoa, trông như bộ râu con hổ. Hoa có cuống dài, bao hoa hình nón ngược, trên có 6 thùy, 6 nhị, bầu dưới, chứa nhiều noãn. Quả nang không tự mở. Hạt có 3 cạnh lồi, màu đỏ tím. Mùa hoa, quả: tháng 7 – 10. Cây có thể nhân giống vô tính bằng cách cắt ngang thân rễ thành từng khúc nhỏ dài khoảng 2 – 3cm, chấm mặt cắt vào tro bếp rồi vùi trong cát hoặc đất ẩm.

 Đây là loài cây trong rừng nhiệt đới, sống gần bờ suối nên yêu cầu đất trồng phải thoát nước tốt nhưng phải đủ ẩm. Cây cần ẩm và ánh sáng ổn định, vì vậy sử dụng vòi phun sương trong những ngày hè là tối ưu nhất

Theo Y học, thân rễ cây râu hùm chứa saponin steroid, khi thủy phân cho diosgenin (hàm lượng 1,2 – 1,8%), taccaosid, taccalonolid, β-sitosterol và diarylheptnoid glucosid. Cây có vị cay đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, chống viêm, chỉ thống, lương huyết, tán ứ. Thân rễ giã nhỏ, đắp ngoài chữa thấp khớp. Ở Trung Quốc, thân rễ được dùng trị nhiều bệnh, trong đó có viêm loét dạ dày và hành tá tràng, viêm gan, huyết áp cao, bỏng lửa, lở ngứa và giải độc do ngộ độc thực phẩm. Dịch cồn chiết từ thân rễ của cây có tác dụng giảm đau, hạ sốt, chống viêm (phù hợp với Y học cổ truyền), có tác dụng kìm hãm sự phát triển của tế bào ung thư vú. Thân rễ còn là guyên liệu để chiết xuất diosgenin – một chất để bán tổng hợp thuốc trong nghành Dược. Đơn thuốc gồm thân rễ râu hùm 50g, giã nhỏ, ngâm rượu hoặc để xoa bóp chữa thấp khớp và không được uống .