Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 05/05/2009 01:14 (GMT+7)

Cấp cứu tai nạn

Chấn thương cột sống

Một tai nạn giao thông xảy ra, nạn nhân bị văng xuống đường nằm bất tỉnh. Hai người đi xe gắn máy rất “nhiệt tình”, xốc nạn nhân lên ngồi giữa, rồi nguời ngồi trước lái xe đến bệnh viện, người ngồi sau ôm giữ nạn nhân, đầu nạn nhân gục xuống lắc lư khi xe phóng chạy. Thật ra, điều này gây nguy hiểm cho nạn nhân nhiều hơn là giúp ích, bởi vì nếu nạn nhân chẳng may bị chấn t hương cột sống cổ thì động tác xê dịch thân người bị nạn sẽ gây tổn thương tuỷ sống, hay nặng hơn là đứt ngang tuỷ, nạn nhân sẽ bị liệt phần cơ thể chịu điều khiển từ đoạn tuỷ bị chấn thương trở xuống nghĩa là sẽ bị tàn phế suốt quãng đời còn lại.

Một chuyên viên về cấp cứu chấn thương đã khuyến cáo, khi gặp tai nạn giao thông, phải xem như nạn nhân đã bị chấn thương cột sống cho đến khi được chẩn đoán xác định là không bị. Vì thế mà các nước tiên tiến, bất cứ gặp tai nạn giao thông nào, cơ quan cấp cứu bắt buộc phải cố định ngay cột sống cổ.

Khi nghĩ nạn nhân bị chấn thương cột sống thì việc phải làm là gọi cấp cứu số 113, nói rõ sự việc và nhận định ban đầu: nghi ngờ nạn nhân bị chấn thương cột sống. Sau đó giữ cho nạn nhân nằm yên tại chỗ, chờ xe cấp cứu đến. Chỉ vận chuyển nạn nhân trong tình huống khẩn cấp như cháy nhà hay cần ra khỏi nơi nguy hiểm. Trước khi vận chuyển cần cố định đúng phương pháp để tránh làm nặng thêm tổn thương.

Việc cố định cột sống bị gãy và vận chuyển nạn nhân tương đối khó làm, cần ít nhất là 4 người, thường là 7 hay 9 người tuỳ theo nạn nhân bé hay to, một người giữ chắc phần đầu cổ nạn nhân, những người còn lại quỳ dọc hai bên nạn nhân, mỗi bên 3 hay 4 người, tất cả cùng luồn tay xuống dưới nạn nhân ở vùng đầu cổ, vai, lưng, mông và chi dưới, khi nghe hiệu lệnh, tất cả cùng nâng nạn nhân lên, một người đưa cáng tải thương (hay một miếng ván cứng vừa với cỡ người nạn nhân) vào từ phía dưới chân lên đến đầu, sau đó hạ nạn nhân xuống nhẹ nhàng, nếu trên cáng có sẵn dây cài (loại cáng tải thương mới) thì cài lại để giữ nạn nhân cố định; nếu loại cáng cũ thì dùng gối, chăn hay quần áo chèn vào hai bên cổ hay hai bên hông nạn nhân.

Nếu nạn nhân nằm nghiêng thì đưa tấm ván cứng áp sát nạn nhân trong tư thế nghiêng rồi lật ngửa. Nếu nạn nhân nằm sấp thì để nguyên tư thế sấp, nâng người lên và đưa cáng vào giống như đối với nạn nhân nằm ngửa; không cố gắng lật ngửa nạn nhân.

Không nên làm nếu không đủ số người, không có vật dụng và không biết cách làm.

Để nhận biết nạn nhân có bị tổn thương tuỷ sốnghay không dựa vào:

Nếu nạn nhân tỉnh và than đau dọc cột sống lưng, người phụ giúp có thể kiểm tra bằng cách bảo nạn nhân nhúc nhích ngón tay, không làm được thì nghĩ đến tổn thương tuỷ sống cổ, không nhúc nhích được ngón chân thì nghĩ đến tổn thương tuỷ sống lưng.

Nếu nạn nhân bất tỉnh, có thể dùng kim hay vật nhọn châm vào tay, chân; nếu còn nhúc nhích được là chưa bị tổn thương.

Gãy xương đùi

Một trường hợp khác, nạn nhân bị tai nạn lao động làm gãy xương đùi, được đặt lên xích lô chở đến bệnh viện, phần chân gãy lắc lư theo nhịp xe chạy, nạn nhân đau đến nỗi không còn rên nổi, mặt mày tái xanh, khi đến phòng cấp cứu bệnh viện thì nạn nhân chết do sốc chấn thương. Trường hợp này, nếu được sơ cứu đúng cách: cố định phần xương gãy, vận chuyển nạn nhân đúng cách, tiêm thuốc giảm đau trước khi chở đến bệnh viện thì nạn nhân đã không tử vong.

Gãy xương đùi thường do một chất thương rất mạnh, tổn thương nặng và nạn nhân rất đau, có thể gây sốc chấn thương và tử vong. Vì vậy, phải gọi cấp cứu đến, trong khi chờ đợi, giữ cho nạn nhân nằm yên, không đụng vào chỗ xương gãy.

Nếu cần di chuyển, phải cố định chân gãybằng cách buộc vào chân lành và đặt nẹp vào phái ngoài chân gãy, nghĩa là chân gãy sẽ được giữ chặt từ hai bên, cần chèn vải vào giữa hai chi, nhất là ở vùng mắt cá, đầu gối. Sau đó phải dùng cáng hay ván cứng di chuyển nạn nhân giống như bị chấn thương cột sống.

Mục đích đặt nẹp bất độnglà để giảm đau và đề phòng các di lệch do vận chuyển nạn nhân. Nẹp là thanh cứng có sẵn tại chỗ, càng nhẹ càng tốt; khi dùng nẹp cần lưu ý: nẹp phải được quấn bông đệm phẳng để có sức ép đều và ôm chặt phần cần cố định; buộc nẹp sát vào chi hay cơ thể phần trên và dưới chỗ xương gãy; nếu vết thương hở, phải băng bằng gạc vô khuẩn (mua ở nhà thuốc Tây) trước khi nẹp; tình trạng vết thương thế nào thì nẹp thế ấy, không cố sắp xếp lại (đây là chuyện của nhân viên y tế sẽ làm tại bệnh viện); dùng vật dụng có sẵn tại chỗ như khăn tay, cà vạt hay băng cuộn để nẹp chặt vào phần chân cần cố định; nếu nạn nhân có cảm giác kiến bò, tê ở đầu ngón hay ngón chân không cử động được thì phải nới lỏng ra. Trong trường hợp nghi ngờ không biết có gãy xương hay không, vẫn phải cố định cho tới khi biết chắc chắn là không bị gãy.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc quán triệt một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị
Sáng 3/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài phát biểu quan trọng chỉ đạo Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị. Ban biên tập vusta.vn trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
GS.VS Châu Văn Minh dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Viện 69
Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026) và ngày giỗ lần thứ 57 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 2/9, GS.VS Châu Văn Minh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch VUSTA, Chủ tịch Hội đồng Khoa học cấp Nhà nước về bảo quản, giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng đoàn công tác đã dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031
Sáng 28/8, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra phiên trọng thể tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội. Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.