Can thiệp tim mạch: hiện tại và tương lai

Năm 2007, lĩnh vực tim mạch thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã đạt được những tiến bộ kỹ thuật vượt bậc và hứa hẹn nhiều thành công tong năm mới. Nhưng nên nhớ tỉ lệ mắc các bệnh tim mạch hiện nay trên thế giới cũng có xu hướng giảm do người ta biết khá rõ về yếu tố nguy cơ để phòng tránh.

Can thiệp trong bệnh mạch vành

Ở khía cạnh điều trị, ngoài phòng ngừa các yếu tố nguy cơ ngày càng hiệu quả thì việc chữa trị khi bị tắc mạch vành cũng có nhiều tiến bộ. Việc can thiệp cấp cứu khi có tắc mạch vành xảy ra đã cứu sống nhiều bệnh nhân và kết quả bệnh nhân ít bị di chứng hơn. Ở những nơi không có phương tiện can thiệp nội mạch (máy DSA) có thể dùng thuốc tan sợi huyết để tái lập lưu thông máu khi tắc mạch vành, thuốc ngày càng đặc hiệu và ít tác dụng phụ toàn thân hơn. Tương lai người ta sẽ bơm thuốc ngay chỗ cục máu đông để làm tan tại chỗ (tốn ít thuốc hơn và ít tác dụng phụ). Chụp mạch vành cấp cứu xác định nơi hẹp để tái lưu thông máu qua chỗ hẹp bằng đặt giá đỡ (stent) hay nong chỗ hẹp bằng bóng, thậm chí dùng tia laser. Nhờ khả năng gây mê và hồi sức tim mạch tốt nên nhiều trường hợp tắc mạch vành đã được phẫu thuật cấp cứu nối ghép mạch máu. Các phương tiện can thiệp nêu trên là những tiến bộ của thế giới đã được áp dụng tại Việt Nam . Trong vài năm tới có thể công nghệ tế bào gốc sẽ được áp dụng trong điều trị di chứng nhồi máu cơ tim. Dù can thiệp mạch vành bị tắc có nhiều tiến bộ nhưng di chứng khối cơ tim bị hoại tử (chết) vẫn còn phổ biến, đây là lý do gây suy tim và tử vong. Với công nghệ tế bào gốc, người ta sẽ lấy nhân tế bào cơ tim của bệnh nhân gắn vào bào tương của tế bào gốc để biệt hoá thành tế bào cơ tim của bệnh nhân. Khối tế bào cơ tim mới này sẽ được tiêm trực tiếp vào nơi cơ tim bị hoại tử và cơ tim bệnh nhân sẽ hoạt động lại bình thường.

Cấy các loại máy vào cơ thể chữa bệnh tim

Tiến hành đặt máy phá rung tim tại Bệnh viện 115

Năm qua là năm các chuyên gia Việt Nam đặt máy phá rung cho bệnh nhân nhiều nhất và kỹ thuật này trở nên đại trà vào những năm tới. Ở một số người có bất thường bẩm sinh về cấu trúc điện học của tim sẽ dễ đưa đến những cơn rung thất, khi rung thất xảy ra sẽ gây ra ngất và đột tử nếu không được cấp cứu kịp thời. Nhiều người bị chết đột ngột được dân gian xem như “bị cảm lạnh”, bệnh di truyền nên nhiều người trong dòng họ bị giống nhau. Một trong số đó là hội chứng Brugada, ngưoiừ bị bệnh không hề có một biểu hiện nào cho đến khi đột tử, phát hiện được bằng cách đo điện tâm đồ hoặc holter 24 giờ. Máy phá rung cứu bệnh nhân. Có máy rồi thì bệnh nhân có hội chứng này sẽ an tâm và kéo dài tuổi thọ tới già.

Năm 2007, kỹ thuật đặt máy tạo nhịp đồng bộ 2 buồng thất được triển khai để điều trị cho những bệnh nhân suy tim nặng. Đây là một kỹ thuật mới trên thế giới trong vài năm qua và đã được ứng dụng tại Việt Nam . Ở người bệnh suy tim nặng, sự co bóp của 2 buồng tâm thất không đồng thời đưa đến những bất lợi về mặt huyết động, thuốc uống không khắc phục được, nhất là đối với những người suy tim nặng. Giống đặt máy tạo nhịp người ta sẽ đưa vào tim 3 điện cực: 1 ở nhĩ, 1 ở thất phải và 1 ở thất trái. Máy tạo nhịp phát xung điện kích thích làm 2 buồng tâm thất co bóp đồng bộ làm cải thiện huyết động, kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân suy tim.

Hứa hẹn trong điều trị tim bẩm sinh & loạn nhịp

Bằng những xét nghiệm gen cũng như chẩn đoán hình ảnh khi còn trong bụng mẹ, có thể phát hiện ra các bệnh tim bẩm sinh ở giai đoạn bào thai. Ở một thời điểm thích hợp người ta sẽ can thiệp phẫu thuật sửa chữa dị tật tim mạch cho thai nhi bằng nội soi hoặc mổ hở qua tử cung. Việc can thiệp sớm giúp cho thai nhi phát triển bình thường trong bụng mẹ, sau khi ra đời và ít để lại di chứng hơn. Tuy nhiên phương pháp này chỉ thực hiện được tại các trung tâm y khoa lớn của thế giới, ở Việt Nam chỉ là mơ ước và phải mất nhiều năm nữa. Hiện tại, các trung tâm phẫu thuật tim ở Việt Nam chỉ tiến hành phẫu thuật ở các bệnh nhi đạt cân nặng nhất định do hạn chế về gây mê hồi sức, nhiều trường hợp đã tử vong do không thể đợi được đến khi đủ tiêu chuẩn phẫu thuật.

Bằng can thiệp thăm dò điện sinh lý học tim, người ta có thể tìm ra nguyên nhân gây ra các loại loạn nhịp tim và qua đó can thiệp (cắt đốt) để loại bỏ. Phương pháp này giúp điều trị triệt để một số loạn nhịp. Hiện nay chỉ có ít bệnh viện ở Việt Nam thực hiện được kỹ thuật này. Trên thế giới đã có những bước tiến rất xa và chúng ta chỉ đang bắt đầu.