Liên hiệp các hội và khoa học kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 22/09/2023 09:22 (GMT+7)

Cần đa dạng hình thức phổ biến khoa học cho giới trẻ

Tại Hội thảo chuyên đề: “Tạo môi trường tốt cho các nhà khoa học tham gia phổ biến khoa học” trong khuôn khổ Hội nghị phố biến kiến thức khoa học 2023 được diễn ra tại Công viên Shougang, thành phố Bắc Kinh, Trung Quốc. Nhiều diễn giả đã đưa ra các mô hình, giải pháp để nâng cao trình độ hiểu biết về khoa học cho giới trẻ.

vusta-10.jpg
Các diễn giả giải đáp các câu hỏi của khách mời tại Hội thảo

Ông Lim Ti Meng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Singapore và Giám đốc điều hành của Trung tâm khoa học Singapore cho biết: Trong xã hội phát triển công nghệ 4.0, thông tin Fake News xuất hiện rất nhiều trên các nền tảng, do vậy cần phải bồi dưỡng nâng cao năng lực phổ cập khoa học cho các nhà khoa học trong bối cảnh truyền thông thông minh. Ngoài công tác truyền thông truyền thống thì chúng ta cần đa dạng cách truyền thông để nâng cao hiểu biết về khoa học cho cộng đồng. Ví dụ, ở Singapore Chính phủ rất quan tâm tới vấn đề truyền thông phổ biến kiến thức khoa học, Chính phủ đã xây dựng các bảo tàng khoa học và các trung tâm khoa học, nơi đây sẽ diễn ra các hoạt động nghiên cứu khoa học cho giới trẻ, để giới trẻ hiểu và đam mê khoa học, qua đó sẽ ứng dụng vào thực tiễn.

vusta-7.jpg
Các thành viên của đoàn Liên hiệp Hội Việt Nam (Vusta) tham dự Hội thảo

Ngoài ra, cũng theo ông Meng, để truyền thông kiến thức khoa học tới giới trẻ, Singapore đã tận dụng các nền tảng mạng xã hội: Youtube, facebook, tiktok…. Cùng với đó là vừa kết hợp giáo dục khoa học gắn với yếu văn hóa để mọi người dễ tiếp thu và hiểu sâu.

Ông Lim Ti Meng lấy ví dụ: Khi chế biến món cơm gà Hải Nam của Singapore, có một bước là lấy con gà vừa luộc chín nhúng vào nước lạnh luôn, họ đã kết hợp tính khoa học để giải thích nguyên nhân này. Cách giải thích như vậy sẽ giúp mọi người hiểu rõ hơn về khoa học, chứ không phải như mọi người thường nghĩ khoa học là khô khan.

vusta-11.jpg
Hội thảo thu hút được nhiều người quan tâm tham dự

Ông Liu Jifeng, Phó Giám đốc Đài quan sát Thiên văn Quốc gia, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS) chia sẻ: Hiện nay công nghệ đang phát triển rất nhanh, việc ra đời công nghệ thông minh AI Chat GPT đang đe dọa đến công việc của những người làm truyền thông về khoa học, vì họ có thể bị mất việc làm do Chat GPT. Tuy nhiên, Chat GPT cũng chỉ là cỗ máy tổng hợp thông tin, không có sự sáng tạo. Do vậy, để tìm kiếm, nghiên cứu các đề tài khoa học, tăng tính sáng tạo thì không có gì có thể thay thế con người. Chính vì những nguyên nhân này, chúng ta cần chú trọng vào việc bồi dưỡng những khát khao, mong muốn tìm tòi, sáng tạo của thanh thiếu niên. Và những gì thuộc về bầu trời chính xác hơn là Thiên văn học luôn có sức cuốn hút, thôi thúc sự khám phá của giới trẻ hơn cả. Vì thế nhà trường đã khuyến khích thành lập Câu lạc bộ Thiên văn học, từ đó các bảo tàng về thiên văn ra đời. Cùng với đó, các doanh nghiệp cũng tổ chức nhiều cuộc thi về Thiên văn học cho sinh viên đại học và các học sinh trung học tài năng.

Trước đó, các Viện nghiên cứu không có nhiều vai trò trong việc phổ cập Thiên văn học, nhưng nay các Viện nghiên cứu đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo và tổ chức nhiều lớp học về Thiên văn học, đặc biệt các Viện đã dành 1% tổng thời gian của Đài quan trắc thiên văn để mở cửa cho thanh thiếu niên trải nghiệm quan trắc khoa học.

vusta-9.jpg
Đoàn công tác Liên hiệp Hội Việt Nam chụp ảnh lưu niệm với Giáo sư khoa học vũ trụ WU Xiangping (thứ 4 từ phải sang) người điều phối Hội thảo

Ông Yuan Lanfeng, Phó giám đốc, Trung tâm nghiên cứu Truyền thông Khoa học, Viện hàn lâm khoa học Trung Quốc chia sẻ trong bài tham luận: “Làm thế nào để xây dựng cầu nối giữa đa lĩnh vực khoa học với cộng đồng” như sau: Người phổ cập kiến thức khoa học có thể là nhà khoa học hoặc không, nhưng phải xác định rõ mình hiểu gì và mức độ hiểu đó đến đâu, căn cứ vào mức độ hiểu thì mình có thể chia ra nhiều mức độ. Cũng phải cần phân biệt rõ các đối tượng phổ cập kiến thức khoa học như học sinh, người có trình độ thấp, quan chức... Và khi phổ cập thì mình phải làm rõ: Đối tượng phổ cập đã biết gì và muốn biết gì; Người phổ cập đã biết gì và muốn phổ cập điều gì?. Cách để trở thành người phổ cập thì đầu tiên mình phải học tập để có kiến thức, từ đó sẽ có những phương pháp phổ cập phù hợp tới mọi đối tượng. Có thể thường xuyên tổ chức các buổi đối thoại với các chuyên gia, nhà khoa học trong những lĩnh vực khác để xem mình đã đạt đến trình độ có thể đi phổ cập kiến thức khoa học không.

Ngoài ra, các diễn giả còn đưa ra nhiều giải pháp như những sáng kiến, sản phẩm khoa học nên được định giá bằng giá trị ứng dụng thực tiễn để từ đó xác định được quyền sở hữu trí tuệ của sản phẩm đó với cộng đồng…

gs-nguyen-van-phuoc.jpg
GS. Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh tại Hội thảo

GS. Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh chia sẻ tại Hội thảo: trong thời đại hiện nay, khoa học kỹ thuật phát triển rất mạnh mẽ, cũng là thời kỹ chuyển đổi tổng thể các hoạt động kinh tế, xã hội và chuyển đổi số, kinh tế xanh. Vì vậy, những kiến thức khoa học dành cho giới trẻ là rất cần thiết để giúp cho giới trẻ tiếp thu kịp thời những kiến thức mới. Từ đó, giới trẻ có nhiều cơ hội để phát triển bản thân và đóng góp tích cực cho xã hội, cho tương lai. Theo tôi, việc phổ biến kiến thức khoa học cho lớp trẻ từ lúc còn nhỏ sẽ có những tác dụng to lớn, phù hợp với thời kỳ công nghệ số, vì các em dễ tiếp thu, dễ tiếp nhận và dễ phát huy những ý tưởng sáng tạo mới trong tương lai.

nguyen-thi-bich-lan.jpg
Bà Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng, Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số Việt Nam trao đổi tại Hội thảo

Cũng trong buổi hội thảo này, bà Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng, Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số Việt Nam đã bày tỏ quan điểm về tầm quan trọng của việc phổ biến kiến thức khoa học công nghệ cho thanh niên trong chuyển đổi số. Nhận thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số, năng động, sáng tạo, nhạy bén với khoa học - công nghệ, thanh niên được kỳ vọng là lực lượng đi đầu trong chuyển đổi số, làm chủ công cuộc xây dựng và phát triển mọi lĩnh vực trong tương lai. Vì thế, việc nâng cao nhận thức của thanh niên về chuyển đổi số quốc gia là rất cấp thiết; cần khẳng định rõ tinh thần tiên phong, đi đầu của thanh niên trong tiến trình chuyển đổi số.

Để thúc đẩy vấn đề này, các tổ chức cần  nghiên cứu chương trình giáo dục chất lượng về phổ biến các chương trình khoa học và công nghệ, tích hợp công nghệ mới vào quá trình học tập để giúp thanh niên hiểu rõ về tiềm năng và ứng dụng của chuyển đổi số. Xây dựng môi trường thúc đẩy sáng tạo và thử nghiệm công nghệ, giúp họ áp dụng kiến thức vào thực tế và phát triển kỹ năng số trong chuyển đổi số tốt nhất. Và đặc biệt là cần tạo ra cơ hội để thanh niên học hỏi và làm việc cùng các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ và khoa học, từ đó phát triển bản thân, kết nối thúc đẩy sự liên kết, gắn kết giữa sản phẩm khoa học công nghệ và thực tiễn ững dụng trong tương lai

Xem Thêm

Kon Tum: Tập huấn canh tác sầu riêng bền vững
Ngày 23/5, tại huyện Sa Thầy, Liên hiệp hội tỉnh đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và PT&NT, UBND huyện Sa Thầy tổ chức lớp tập huấn “Kỹ thuật canh tác sầu riêng bền vững” trên địa bàn huyện.
Phó Chủ tịch Phạm Ngọc Linh dự khai mạc Hội nghị Điều khiển và Tự động hóa
Ngày 10/5, tại TP. Hải Phòng Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA), Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hải Phòng, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam và Công ty CP Hội chợ Triển lãm và Quảng cáo Việt Nam (Vietfair) cùng phối hợp khai mạc Hội nghị khoa học về Điều khiển Tự động hóa lần thứ 7. Đây là một hoạt động trọng tâm của các kỳ VCCA.

Tin mới

Diễn đàn Đối tác EU năm 2024
Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với Liên minh Châu Âu (EU) tháng 10 năm 1990, Đến nay, Việt Nam đã trở thành một trong những đối tác chính của Liên minh châu Âu trong khu vực, với số lượng thỏa thuận cao nhất so với bất kỳ quốc gia nào ở Đông Nam Á (bao gồm EVFTA và JETP).
Thanh Hóa: Triển khai Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam
Ngày 06/6/2024, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) đã tổ chức các hội nghị triển khai kế hoạch tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật Thanh Hóa lần thứ 14 (2024 - 2025) và Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam năm 2024. Đồng chí Nguyễn Văn Phát - Chủ tịch Liên hiệp hội, Trưởng Ban Tổ chức, chủ trì các hội nghị.
Tiền Giang: Hiệu quả ứng dụng của giải pháp “Phần mềm hỗ trợ người khiếm thị”
Với mong muốn giúp người khiếm thị có phương tiện hỗ trợ trong sinh hoạt, học tập, thuận lợi trong giao tiếp và tiếp cận thông tin được nhanh chóng, kịp thời, ThS Lê Trung Kính(GV Trường THPT Chuyên Tiền Giang) đã nghiên cứu tạo ra giải pháp “Phần mềm hỗ trợ người khiếm thị(Smart eye)” rất tiện dụng. Giải pháp này đạt giải Ba, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Tiền Giang lần thứ XV(2022 – 2023).
Cần Thơ: Giải pháp và cơ hội giảm phát thải khí nhà kính
Ngày 7/6, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cần Thơ phối hợp với Sở nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp Nông nghiệp - Văn phòng đại điện vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã tổ chức hội thảo khoa học “Giải pháp và cơ hội giảm phát thải khí nhà kính từ đề án 1 triệu hécta lúa chất lượng cao vùng đồng bằng sông Cửu Long”.
Đắk Lắk: Điều chế viên nén bao phim chứa cao chiết toàn cây đinh lăng
Giải pháp “Điều chế viên nén bao phim chứa cao chiết toàn cây Đinh lăng (Polyscias fruticosa (L.) Harms) trồng tại Đắk Lắk” của ThS. Lê Trung Khoảng và cộng sự đã được Hội đồng khoa học Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) đánh giá cao và trao giải Khuyến khích Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2023.
Đẩy mạnh hoạt động tư vấn phản biện
Tư vấn, phản biện là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Liên Hiệp Hội Việt Nam và Liên hiệp Hội các tỉnh thành. Với ý thức trách nhiệm, tinh thần khách quan khoa học, hoạt động Tư vấn, phản biện phản khách quan ý kiến của đội ngũ trí thức đóng góp vào việc xây dựng chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật và thực hiện có hiệu quả các đề án, dự án kinh tế – xã hội quan trọng của đất nước.
Tiết kiệm năng lượng, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường
Thời gian qua Liên hiệp cá Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long và các tổ chức thành viên đã luôn chủ động tập hợp lực lượng, nguồn lực để triển khai các hoạt động truyền thông và phổ biến kiến thức có nhiều bước tiến, đạt kết quả đáng ghi nhận, ông Hà Văn Sơn – Chủ tịch Liên hiệp Hội Vĩnh Long cho biết.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng: 25 xây dựng và phát triển LHH Thái Bình đạt nhiều thành tựu đáng ghi nhận
Sáng ngày 7/6, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thái Bình (Liên hiệp Hội) đã tổ chức kỷ niệm 25 năm ngày thành lập (7/6/1999 – 7/6/2024) và gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu tỉnh Thái Bình năm 2024. TSKH Phan Xuân Dũng – Chủ tịch VUSTA đã đến dự, phát biểu chúc mừng và giao nhiệm vụ cho Liên hiệp Hội trong thời gian tới.
Đắk Lắk: Dự thảo Quyết định Ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật về khuyến nông
Ngày 04/6/2024, Liên hiệp hội Đắk Lắk đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn, phản biện, góp ý Dự thảo Quyết định Ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật về khuyến nông trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. TS. Vương Hữu Nhi – Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh làm Chủ tịch Hội đồng.
Phú Thọ: Sơ kết 6 tháng đầu năm 2024
Ngày 05/6/2024, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ, Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc tỉnh Phú Thọ đã tổ chức Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm 2024.