Cách phòng chống bệnh H1N1 trên lợn

Cơ chế lây truyền

Vật chủ tự nhiên của vi-rút cúm tuýp A là người, động vật có vú và gia cầm. Vi-rút có nhiều trong dịch đường hô hấp của lợn mắc bệnh, từ đây mầm bệnh có thể lây lan trực tiếp từ lợn bệnh sang lợn khỏe mạnh thông qua các dịch tiết, không khí khi lợn bệnh hắt hơi, sổ mũi, ho… Các vật dụng và người cũng có thể mang mầm bệnh từ chuồng lợn bệnh sang chuồng lợn khỏe mạnh. Mầm bệnh có thể lưu hành trên lợn suốt cả năm nhưng thường gây dịch trong các tháng cuối mùa thu và mùa đông.

Triệu chứng

Thời gian ủ bệnh từ 1 – 3 ngày. Bệnh có tốc độ lây lan nhanh, có thể làm cả đàn bị bệnh trong cùng thời điểm. Lợn mẫn cảm có thể đột ngột phát bệnh với các triệu chứng như ho, sổ mũi, chảy nhiều nước mũi, khó thở, sốt (40,5 – 41,7 độ C), mệt mỏi, bỏ ăn, lợn con nằm co cụm một chỗ, da mẩn đỏ. Nếu lợn bệnh không bị các loại mầm bệnh kế phát khác tấn công và được chăm sóc tốt thì có thể bình phục sau 5 – 7 ngày. Nếu có mầm bệnh khác kế phát thì lợn bệnh bị cúm thường trầm trọng hơn, tỷ lệ chết cao lên.

Chẩn đoán

Mẫu xét nghiệm:Đối với lợn còn sống nghi ngờ mắc bệnh cúm, có thể lấy mẫu là dịch mũi (ở lợn lớn) hoặc dịch hầu họng (ở lợn con) và bảo quản bằng dung dịch bảo quản vi-rút có chứa glycerol ở nhiệt độ 4 độ C; đối với lợn bệnh bị chết hoặc buộc phải mổ khám thì lấy phổi, bảo quản lạnh. Các mẫu cần chuyển càng nhanh càng tốt đến phòng thí nghiệm.

Chẩn đoán phân biệt bệnh cúm lợn với một số bệnh quan trọng ở lợn như dịch tả lợn, tụ huyết trùng, suyễn lợn.

+ Đối với bệnh dịch tả lợn:Lợn thường sốt cao 41 – 42,5 độ C, giữ vững 4 – 5 ngày liền (trong khi đó bệnh cúm lợn sốt thất thường và không ổn định).

+ Tụ huyết trùng lợncó triệu chứng và bệnh tích ở đường hô hấp (phổi có những vùng bị gan hóa cứng ở sâu trong phổi và phía sau, đường tiêu hóa viêm dạ dày và ruột, thủy thũng ở đầu).

+ Bệnh suyễn lợncó triệu chứng và bệnh tích ở đường hô hấp, viêm nhục hóa, tụy tạng ở các thùy đỉnh, thùy tim, thùy hoành, thở khó, thở thóp bụng, tần số hô hấp cao (80 – 200 lần/phút), thậm chí rất cao.

Cách phòng chống

Phòng bệnh ở lợn:

+ Kiểm soát nghiêm ngặt động vật và sản phẩm động vật nhập khẩu, đặc biệt là vận chuyển lợn, sản phẩm của lợn chưa qua chế biến.

+ Tăng cường công tác giám sát dịch bệnh, khi phát hiện lợn mắc bệnh có triệu chứng của bệnh H1N1 thì báo ngay cho cán bộ thú y và chính quyền địa phương.

+ Lợn mua phải rõ nguồn gốc xuất xứ, có giấy chứng nhận kiểm dịch.

+ Do vi-rút lợn có đặc điểm phát tán, lây lan chủ yếu qua đường tiếp xúc trực tiếp, do đó khi nghi ngờ lợn mắc bệnh cần phải cách ly ngay để hạn chế lây lan. Đồng thời, thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng toàn bộ khu chuồng nuôi và các khu vực tiếp giáp xung quanh; tăng cường công tác chăm sóc nuôi dưỡng, quản lý đàn và áp dụng các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi.

Phòng bệnh lây lan sang người

+ Thực hiện nghiêm ngặt hướng dẫn của ngành y tế.

+ Người chăn nuôi, giết mổ, chế biến, tiêu hủy lợn bệnh hoặc khi tiếp xúc với lợn cần sử dụng các thiết bị bảo hộ lao động tối thiểu như khẩu trang, găng tay, ủng, kính… Sau khi tiếp xúc cần vệ sinh tiêu độc khử trùng, rửa chân, tay bằng xà phòng…