Các nước nháo nhào tìm kiếm năng lượng thay thế

Nhiên liệu sinh học: làn sóng của tương lai

Thế giới ngày nay đã bị lệ thuộc quá nhiều vào dầu mỏ, vì vậy nhiều nước trên thế giới đang tìm cách phát triển các nguồn nhiên liệu thay thế khác, trong đó phải kể đến nhiên liệu sinh học.

Hiện tại ở Mỹ, Brasil và một số nước khác, bioethanol là một loại nhiên liệu tạo từ quá trình phân hủy cây mía hoặc bột lõi ngô - hiện đang được dùng khá nhiều để trộn với xăng.

Ở châu Âu, nguồn nhiên liệu thay thế này được chế từ một loạt các cây bản địa như hướng dương, đậu tương và cải dầu, và thậm chí từ cả dầu ăn đã qua sử dụng.

Tại Châu Mỹ La Tinh, với ưu thế tiềm năng về đặc điểm tự nhiên mía mọc lên như rừng, Brasil được coi là nước đứng đầu trên thế giới về sản xuất và xuất khẩu ethanol từ mía đường. Hàng năm, sản lượng nhiên liệu sinh học của Brasil khoảng 15.000 triệu lít.

Ngoài ra, với mục tiêu giảm bớt nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu phụ thuộc vào dầu mỏ và giữ sạch môi trường, chính vì thế mà Chính phủ Brasil đã khai trương thêm nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học từ hoa hướng dương và đậu tương. Hiện nay, Brasil có 2/3 phương tiện giao thông chạy bằng xăng pha cồn trong đó có loại xăng E85 (xăng pha với tỷ lệ 85% cồn khan).

Brasil đã trở thành cường quốc thế giới về sản lượng ethanol, hiện ở mức 0,9-1 triệu lít mỗi ngày.

Trong khi đó, Côlômbia cũng đã phát triển công nghệ tiên tiến nhất để sản xuất nguồn nhiên liệu sinh học này từ mía đường. Ethanol hiện chiếm 10% nguồn nhiên liệu sử dụng hàng ngày ở Côlômbia và sẽ tăng lên 20% trong vòng 5 năm tới. Để đáp ứng nhu cầu năng lượng trong nước và xuất khẩu, các nhà máy đường của Côlômbia sẽ tăng khả năng sản xuất ethanol tới 1,5 triệu lít mỗi ngày trong tương lai gần từ các nguồn mía đường, củ cải đường và nhiều loại thực vật khác.

Diesel sinh học không còn là độc quyền

Một mẫu diesel sinh học

Bởi vậy, xu hướng nghiên cứu, sản xuất và sử dụng nguồn nhiên liệu sinh học, “năng lượng sạch” không còn là sự quan tâm cũng như là lĩnh vực độc quyền của riêng các nước phát triển.

Một trong những giải pháp sản xuất diesel sinh học là chiết xuất từ cây dầu mè; cũng có nơi gọi là cây cọc rào.

Ấn Độ chính là cái nôi của công nghệ sản xuất diesel từ hạt dầu mè, Chính phủ nước này đã đề ra mục tiêu trong thời gian tới là sản xuất 40 triệu tấn “nhiên liệu sạch” này.

Trong bản báo cáo năm 2003, Ủy ban phát triển nhiên liệu sinh học của Ấn Độ đề nghị phát triển trồng cây cọ dầu trên diện tích 11,2 triệu ha đất thoái hóa, đất bỏ hoang và các loại đất khác có thể canh tác. Ấn Độ có thể dễ dàng đạt được tỉ lệ 20% cồn ethanol pha với xăng, và 20% dầu diesel sinh học pha với dầu diesel thường trong thập niên tới. Với nhứng lợi thế tự nhiên của mình, Ấn Độ đang nắm trong tay một cơ hội vô giá.  

Brasil đang là nước đi tiên phong, sản xuất được 14 tỉ lít cồn từ cây mía (tương đương hai mươi vạn thùng). Luật pháp của Brasil qui định tất cả các loai phương tiện giao thông phải sử dụng xăng pha với 22% cồn ethanol, trong khi đó cũng có 20% các các loại xe cộ chỉ hoạt động bằng cồn ethanol.Hơn nữa, giá của cồn ethanol rất thấp, chỉ khoảng 25 đô-la một thùng (với dung tích bằng 1 thùng xăng).

Chương trình này của chính phủ Brasil đã tạo ra gần 1 triệu chỗ làm, và tiết kiệm được 60 tỉ đô-la tiền nhập khẩu dầu trong 3 thập niên vừa qua. Số tiền này lớn gấp 10 lần tổng số tiền đầu tư vào chương trình này và gấp hơn 50 lần số tiền trợ cấp ban đầu.

Các chính sách quan trọng của chính phủ Brasil để thúc đẩy sự bùng nổ của nguồn nhiên liệu mới này bao gồm: việc tiêu thụ được đảm bảo bởi công ty dầu khí quốc doanh Petrobras; cho các hãng sản xuất ethanol vay vốn với lãi suất thấp; giữ giá ethanol ổn định, bằng 59% giá xăng do nhà nước qui định. Có gần 25% lượng xăng đã được thay thế bằng cồn ethanol, số cồn được sản xuất trên 5% diện tích đất nông nghiệp.

Mới đây tại ViệtNam, TS. Thái Xuân Du - Trưởng phòng Công nghệ tế bào thực vật, Viện Sinh học nhiệt đới, đã công bố chiết xuất thử nghiệm thành công dầu diesel từ  hạt dầu mè. Tỷ lệ dầu chiếm khoảng 32 - 37%.

TS Thái Xuân Du nói, vấn đề còn lại là đang chờ đợi nhà đầu tư. Nếu được các doanh nghiệp đứng ra đầu tư, chúng tôi sẽ nhập giống có năng suất cao hơn. Tất nhiên, khi sản xuất quy mô lớn, hiệu quả kinh tế sẽ cao hơn. Và nếu như thử nghiệm này được tính toán và đưa vào sản xuất quy mô một cách hợp lý thì sẽ mở ra những cơ hội đầu tư mới cho các doanh nghiệp ViệtNam.

Việc chiết xuất thử nghiệm thành công dầu diesel từ hạt dầu mè mở ra một hướng đi mới trong việc tìm kiếm nguồn nhiên liệu thay thế trong điều kiện Việt Nam phải nhập 7,93 triệu tấn xăng và dầu diesel  năm 2005 (chiếm 92% nhu cầu tiêu thụ), 6,79 triệu tấn (chiếm 52,7% nhu cầu) năm 2010 và 4,9 triệu tấn (chiếm 25% nhu cầu) năm 2020.

Chính vì vậy, triển khai ứng dụng chiết xuất dầu diesel từ hạt dầu mè không chỉ góp phần thay lượng diesel thiếu hụt, giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn giảm chi ngoại tệ và đồng thời góp phần hỗ trợ cho nền nông nghiệp VN phát triển bền vững.