Các biện pháp giảm nước tưới cho cây trồng
Biện pháp phủ gốc:Vật liệu để che phủ có thể bằng rơm rạ, lá cây khô không nhiễm khuẩn bệnh, màng phủ nông nghiệp... có tác dụng làm giảm lượng nước bốc hơi, giữ ẩm cho đất, giảm cỏ và sâu bệnh. Thí nghiệm phủ nylon gốc cây ngô ở Phan Rang (Ninh Thuận) cho kết quả khá thuyết phục: giảm 24% lượng nước hao hụt do bốc hơi, 18% mức nước tưới toàn vụ (từ 3.790m3/ha xuống còn 3.105m3/ha) nhưng năng suất ngô lại tăng lên 2 tấn/ha so với không che phủ gốc.
Bón các chất giữ ẩm:Ngoài các biện pháp truyền thống như bón nhiều phân chuồng, phân xanh hoai mục làm tăng độ xốp, thoáng khí và khả năng giữ ẩm của đất; những năm gần đây, người ta đã sản xuất ra nhiều loại chất giữ ẩm, bón cây bằng các chất này cũng cải thiện đáng kể độ xốp và khả năng giữ ẩm của đất, không gây độc cho cây trồng và không gây ô nhiễm môi trường.
Phương pháp tưới rãnh:Nước được đưa vào rãnh giữa các luống rồi thấm vào thân luống. Với đất thịt nặng, nước thấm ngang nhiều hơn thấm sâu; đất thịt nhẹ thì ngược lại, thấm sâu nhiều hơn thấm ngang.
Nếu có điều kiện nên dùng ống hoặc máng bê -tông đưa nước vào rãnh để giảm tổn thất nước tưới.
Để tiết kiệm nước và nước thấm đều thì lưu lượng nước đưa vào rãnh phải giảm dần, chiều sâu nước trong rãnh khống chế vừa phải, thông thường, khi chiều sâu nước bằng 1/2-3/4 chiều sâu rãnh và khi nước chảy đến 9/10 độ dài rãnh thì ngừng.
Chọn thời vụ, cơ cấu cây trồng thích hợp:Việc bố trí hợp lý mùa vụ và cơ cấu cây trồng cần đạt được các yêu cầu:
- Né tránh được tác hại của thiên tai.
- Nâng cao tính ổn định của sản xuất.
- Bố trí lại mùa vụ, đa dạng hoá cây trồng và các sản phẩm nông nghiệp.
Đối với cây lúa nước, khi tưới ngập cho lúa cần đảm bảo các yêu cầu: khống chế lớp nước mặt ruộng thích hợp theo yêu cầu tưới tăng sản; không gây xói mòn, rửa trôi đất màu và phân bón; ngăn ngừa đất tái mặn hoặc lầy hoá; nâng cao hiệu quả tưới và hệ số sử dụng nước tưới có ích; thuận tiện cho canh tác thủ công trước mắt và bán cơ giới, cơ giới sau này.
Với giống lúa cạn (lúa chịu hạn): Nên thực hiện phương pháp tưới ẩm sẽ phù hợp và tiết kiệm được lượng nước tưới đáng kể, chỉ bằng 50% mức tưới ngập.
Đối với ngô, khoai, đậu đỗ: áp dụng chế độ tưới rãnh để không phá vỡ cấu tượng đất, nước thấm đều, tiết kiệm nước.
