Cá, thức ăn giàu chất dinh dưỡng

Protein cá chứa tất cả các acid amin thiết yếu như isoleucin, valin, góp phần cấu tạo cơ và rất dễ hấp thu.

Glutamin có tác dụng chống mệt mỏi. Cá chứa nhiều protein hơn thịt. Cá có 27g protein/100g, bầu dục bò 15g protein/100g, sườn lợn 17g protein/100g.

Cá giàu protein nhất là cá thu, cá cam, cá ngừ, cá bò, cá bạc má.

Khoáng chất ở cá

Hàm lượng phosphorở cá rất cao:

- Cá thu: 300mg/100g.

- Cá mòi: 470mg/100g

Phối hợp với calci, phosphor cần cho sự tạo xương và củng cố xương.

Cá cung cấp iod. Cá biển giàu iod hơn cá nước ngọt. Iod cần thiết để cơ thể sản xuất hormon giáp trạng. Các hormon này rất quan trọng cho thai nhi và cho trẻ lúc dậy thì. Có giả thiết cho rằng phosphor có tác dụng tốt cho trí nhớ.

Cá có nhiều vitaminhơn thịt, đặc biệt trong gan:

- Vitamin A là chất kháng oxy hoá, rất có lợi cho mắt và da.

- Vitamin B ₁cần cho sự đồng hoá chất calci.

- Vitamin B ₁₂ngăn chặn sự thiếu máu.

- Vitamin B ₆cần cho sự tổng hợp các lipid và protein.

Các omega 3 bảo vệ tim mạch

Vào năm 1989, một nhóm nhà khoa học Anh Quốc nhận thấy những người mắc bệnh tim nếu có dùng cá béo (như cá hồi), thì tỷ lệ tử vong giảm đến 30%. Đó là nhờ omega 3, điều hoà nhịp tim, giảm viêm nhiễm và làm máu loãng hơn.

Năm 1997, một nghiên cứu xác định ở bệnh nhân tim, nếu mỗi ngày dùng dầu cá, tỷ lệ tử vong do nhồi máu cơ tim giảm đến 50%, so với nhóm sử dụng placebo.

Như vậy, để ngăn ngừa nhồi máu cơ tim, nên dùng cá béo rất giàu omega 3 như cá basa, cá saba, cá thu, kết quả cũng tốt như dùng thuốc đắt tiền loại statin. Omega 3 ở cá nuôi ít hơn so với cá sống ở biển và ở sông.

Acid béo không no bảo vệ tim mạch, hỗ trợ năng lượng cho cơ thể, gia tăng hoạt động trí não, giúp chống lại sự thừa cân.

Tuy nhiên các acid béo không no dễ bị oxy hoá do không khí và nhiệt độ cao. Để tránh thất thoát omega 3, nên hấp cá.

Cá béo ngăn ngừa ung thư

Nhóm nghiên cứu của Trung tâm Aichi – Nagoya (Nhật Bản) đã theo dõi 20.000 phụ nữ. Nguy cơ phát triển ung thư vú ở phụ nữ có sử dụng cá béo rất thấp so với những phụ nữ không thích dùng cá. Nghiên cứu cũng xác định omega 3 cá béo ngăn ngừa phần nào ung thư tiền liệt tuyến và ung thư kết tràng.

Ngăn ngừa bệnh Alzheimer

Mới đây, các nhà nghiên cứu Viện Đại học Tufts (Boston, Mỹ) phổ biến trên Tạp chí Neurology11.2005, xác định những người có sử dụng cá béo (nước ngọt hay cá biển) 2 lần trong tuần, giảm nguy cơ rối loạn tâm thần đến 28% so với những người chỉ ăn cá béo 1 lần/tháng. Về ngăn ngừa bệnh Alzheimer, cá béo làm giảm 41%. Cá không béo không có tác dụng tốt đến bệnh tâm thần và bệnh Alzheimer.

Có người rất ngại dùng cá, nhất là cá biển vì sợ bị dị ứng. Đúng là cá dễ bị hư hơn thịt và cá không tươi có chứa chất histamin.

- Ăn cá sống (gỏi cá) không những có nguy cơ bị ngộ độc do vi khuẩn mà có thể thiếu vịtamin B vì cá sống có chứa men thiaminaz phân huỷ vitamin B.

- Cá khô có hàm lượng protid cao nhưng hơi mặn. Cá khô dễ bị ẩm mốc, có micotoxin có thể gây ngộ độc. Nên cẩn thận khi lựa chọn mua cá khô.

Nguồn: Thuốc & Sức khoẻ, số 302, 15/2/2006, tr 26