Biến cồn cát hoang hóa thành đất canh tác

Như chúng ta đã biết, do phát triển công nghiệp và đô thị hóa, đất trồng trọt chỉ mất đi chứ không thể sinh sôi. Trong lúc đó, đời sống người nông dân lại cần được cải thiện rõ ràng và nhanh chóng. Một mô hình khai hoang mở rộng diện tích canh tác chẳng những không tàn phá môi trường mà còn cải tạo môi trường làm cơ sở cho phát triển bền vững đã được thực hiện với thành công bước đầu ở Hà Tĩnh.

Dọc bờ biển các tỉnh miền Trung có một nhóm đất diện tích khá lớn gần như đang còn hoang hoá hoặc đang khai thác khoáng sản, làm đảo lộn nghiêm trọng các tầng phát sinh. Đó là nhóm đất cồn cát trắng xám và trắng vàng ven biển - Luvic Arenosols. Riêng ở Hà Tĩnh đã có tới 17.000 hécta (cả nước vào khoảng 400.000 hecta) nơi độ phì nhiêu tự nhiên và độ phì nhiêu thực tế rất đều thấp.

Nông sản trên đất vốn trước đây là những cồn cát mênh mông

Nhờ sự đồng thuận từ chủ trương, biện pháp kỹ thuật đến tổ chức thực hiện của một cộng đồng bao gồm nông dân và lãnh đạo xã Thạch Văn, cán bộ kỹ thuật nhiều ngành trong tỉnh, sự kết hợp chặt chẽ với các viện nghiên cứu, lại được lãnh đạo tỉnh quan tâm thường xuyên, thành công bước đầu khá rõ nét. Mới chỉ qua hơn 1 năm, cảnh quan đã hoàn toàn đổi khác. Những cồn cát trắng xám nhấp nhô do xáo trộn các tầng phát sinh đã biến mất. Có những cây trồng cho năng suất chẳng kém gì trên đất thuần thục. Có hộ nuôi 40 con lợn vừa nâng cao thu nhập, vừa có nguồn hữu cơ lớn để cải tạo đất. Cây keo lai với chức năng cây rừng mới đầy năm mà đã xanh tốt, bình quân chiều cao gấp 5 lần so với nhiều vùng lân cận, nơi cây đã 4 năm tuổi. Những ngôi nhà ngói kiên cố mới xây, những giếng nước ngọt trong vắt, những nông sản thu được với năng suất đáng ngạc nhiên là những minh chứng về sự đồng thuận cần có trong mọi hoạt động xã hội.

Rừng keo sau 13 tháng - chụp tháng 1 và tháng 4 năm 2009

Theo thiển ý của chúng tôi nên mở rộng diện tích theo kinh nghiệm thu được ở Thạch Văn để có thêm đất canh tác và từ đó nâng cao thu nhập cho người nông dân ở những nơi có nhóm đất này bởi tiềm năng về nhiều mặt ở những nơi đó cũng không kém Thạch Văn.