Bí ẩn trong các ngôi mộ cổ

Phát hiện quý bị bỏ qua

Ngôi mộ vừađược phát hiện là tại khu đất nhà anh Nguyễn NhưTrung, ở xóm 5, xã Ninh Hiệp, Gia Lâm. Theo anh Trung, khi đào móng làm nhà thì phát hiện một khối bê tông dài 2,4m, cao 80cm. Đó chính là ngôi mộđược đắp theo hình mui rùa. Lớp bê tông này là một thứ hỗn hợp có khả năng hút ẩm. Phía trong ngôi mộ hoàn toàn khô ráo. Sau khi thông báo cho cơquan chức năng mà khôngđược quan tâm và thông báo trên loa truyền thanh xã, gia đình anh Trung đã khai quật ngôi mộ (có sự chứng kiến của cán bộ văn hoá xã) và chuyển thi hài về táng trong phần mộ của dòng họ.

Theo anh Trung, sau khi khoan lớp bê tông và mởđược lớp ván thiên sơn màu đỏ thì thấy một thi hàiđược quấn trong nhiều lớp vải. Đó là một thi hài nữ và mọi ngườiước đoán khoảng 30 tuổi, trong miệng của thi hài có 3 đồng chinh. Kỳ lạ là tất cả các bộ phận cơthể vẫn còn nguyên vẹn, da còn căng, tóc dài, bụng mềm và đặc biệt là người vẫn còn mềm, có thể dựng ngồiđược, không cứng nhưvẫn thấy ở người đã chết. Dưới đáy quan có một lớp gạo rang khá dày, và lớp gỗđược đục 3 lỗ hoa thị… Bên trong quan tài còn có một chiếc quạt gấp, một đôi giày vải, một túi đựng trầu cau bằng vải hoa gấm. Quả cau đã bổ và lá trầu vẫn còn nguyên…

Nhưđã nói, điều đáng tiếc là vì sự tắc trách, thiếu hiểu biết của phòng văn hoá huyện Gia Lâm, ngôi mộ đã khôngđược khai quật và bảo vệ theo đúng quy định. Theo PGS.TS Nguyễn Lân Cường, Viện Khảo cổ học, việc người dân tự khai quật đã làm hỏng một tưliệu về mộ cổ rất quý giá. Cũng theo PGS.TS Nguyễn Lân Cường, đây mới là ngôi mộ cổ dạng hợp chất thứ 6được phát hiện tại Hà Nội. Giữa năm 2005, một ngôi mộ cổ dạng này đãđược phát hiện và khai quật tại khu vực trồng đào ở Nhật Tân, Tây Hồ. Thi hài trong mộ này là một người đàn ông khoảng 60 tuổi,được ngâm trong một dung dịch có mùi thơm và cũng còn nguyên vẹn.

Những lý giải bước đầu

Khai quật ngôi mộ cổ ở Gia Lâm

Theo PGS.TS Tống Trung Tín, Phó viện trưởng Viện Khảo cổ, dạng mộ xácướp đặc biệt này xuất hiện từ đầu thời Lê (thế kỷ 15) đến thế kỷ 19, nhưng phổ biến nhất là các thế kỷ 16, 17 và 18 và chỉđược thực hiện đối với tầng lớp quan lại, người có nhiều tài sản trong xã hội, vì kỹ thuật rất khó và tốn nhiều tiền của. Còn theo lý giải của PGS.TS Nguyễn Lân Cường thì các thi hàiđược giữ nguyên vẹn là do các loại dầuướp xác và môi trường yếm khí do quan, quách kín. Các nhà khoa học cũng cho rằng, trong dầuướp xác còn có độc tố, cũng có tác dụng bảo vệ thi hài. Thông thường, khi thi thể đã mất hết nhiệt thì sẽ lạnh và cứng. Vì thế, có thể việcướpđược tiến hành ngay sau khi qua đời, cơthể còn ấm và mềm nên khi khai quật thi hài vẫn mềm, khác với thường thấy ở người chết. Điều này chỉ là phỏng đoán nên vẫn là một bí ẩn cần khám phá.

Nguồn: KH&ĐS Số 73 Thứ Hai 11/9/2006