Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ bảy, 09/09/2006 00:01 (GMT+7)

Bí ẩn trong các ngôi mộ cổ

Phát hiện quý bị bỏ qua

Ngôi mộ vừađược phát hiện là tại khu đất nhà anh Nguyễn NhưTrung, ở xóm 5, xã Ninh Hiệp, Gia Lâm. Theo anh Trung, khi đào móng làm nhà thì phát hiện một khối bê tông dài 2,4m, cao 80cm. Đó chính là ngôi mộđược đắp theo hình mui rùa. Lớp bê tông này là một thứ hỗn hợp có khả năng hút ẩm. Phía trong ngôi mộ hoàn toàn khô ráo. Sau khi thông báo cho cơquan chức năng mà khôngđược quan tâm và thông báo trên loa truyền thanh xã, gia đình anh Trung đã khai quật ngôi mộ (có sự chứng kiến của cán bộ văn hoá xã) và chuyển thi hài về táng trong phần mộ của dòng họ.

Theo anh Trung, sau khi khoan lớp bê tông và mởđược lớp ván thiên sơn màu đỏ thì thấy một thi hàiđược quấn trong nhiều lớp vải. Đó là một thi hài nữ và mọi ngườiước đoán khoảng 30 tuổi, trong miệng của thi hài có 3 đồng chinh. Kỳ lạ là tất cả các bộ phận cơthể vẫn còn nguyên vẹn, da còn căng, tóc dài, bụng mềm và đặc biệt là người vẫn còn mềm, có thể dựng ngồiđược, không cứng nhưvẫn thấy ở người đã chết. Dưới đáy quan có một lớp gạo rang khá dày, và lớp gỗđược đục 3 lỗ hoa thị… Bên trong quan tài còn có một chiếc quạt gấp, một đôi giày vải, một túi đựng trầu cau bằng vải hoa gấm. Quả cau đã bổ và lá trầu vẫn còn nguyên…

Nhưđã nói, điều đáng tiếc là vì sự tắc trách, thiếu hiểu biết của phòng văn hoá huyện Gia Lâm, ngôi mộ đã khôngđược khai quật và bảo vệ theo đúng quy định. Theo PGS.TS Nguyễn Lân Cường, Viện Khảo cổ học, việc người dân tự khai quật đã làm hỏng một tưliệu về mộ cổ rất quý giá. Cũng theo PGS.TS Nguyễn Lân Cường, đây mới là ngôi mộ cổ dạng hợp chất thứ 6được phát hiện tại Hà Nội. Giữa năm 2005, một ngôi mộ cổ dạng này đãđược phát hiện và khai quật tại khu vực trồng đào ở Nhật Tân, Tây Hồ. Thi hài trong mộ này là một người đàn ông khoảng 60 tuổi,được ngâm trong một dung dịch có mùi thơm và cũng còn nguyên vẹn.

Những lý giải bước đầu

Khai quật ngôi mộ cổ ở Gia Lâm
Khai quật ngôi mộ cổ ở Gia Lâm
Dựa vào kết quả khai quật, các nhà khoa học đã khẳng định đây là dạng “mộ hợp chất”. Dạng mộ này có một đặc điểm chung nhất là có quách hợp chất bao xung quanh. Quách hợp chất (thường gọi là “tam hợp”) này thường gồm 3 chất là vôi, cát và mật. Ngoài ra còn có thểđược cho thêm vỏ nhuyễn thể đã bị hun, đốt nghiền nhỏ hay giấy bản hoặc nước cháo loãng. Người ta cũng có thể trộn lẫn nước cây niệt dó, có tác dụng nhưchất hồ liên kết các hợp chất. Nhờ đó khối vữa tam hợp này có độ mịn rất cao, liên kết vững chắc và có trọng lượng riêng nhẹ, độ cứng cao, độ dẻo tốt, không thấm nước nên nước ở ngoài không thể ngấm vào trong.Chính vì thế người ta gọi là dạng mộ hợp chất “trong quan, ngoài quách”. Một số mộ lạicó quách bằng gỗ bao kín 6 mặt của quan tài, chẳng hạn nhưmộ ở Nhật Tân đàođược vào tháng 5-2005. Điều này cho thấyđược kỹ thuật cao trong cả nghề đúc, nề, mộc và sơn cổ truyền của các cụ xưa. Bên cạnh đó, quan tài hoặcquách gỗ thường là loại gỗ Ngọc Am hay còn gọi là gỗ Hoàng đàn rủ. Đây là loại gỗ quýkhông bị mối mọt, khi mục có mùi thơm có thể dùng làm hương, trong thân và rễ cây có lượng tinh dầu rất lớn có tác dụng bảo vệ thi hài.

Theo PGS.TS Tống Trung Tín, Phó viện trưởng Viện Khảo cổ, dạng mộ xácướp đặc biệt này xuất hiện từ đầu thời Lê (thế kỷ 15) đến thế kỷ 19, nhưng phổ biến nhất là các thế kỷ 16, 17 và 18 và chỉđược thực hiện đối với tầng lớp quan lại, người có nhiều tài sản trong xã hội, vì kỹ thuật rất khó và tốn nhiều tiền của. Còn theo lý giải của PGS.TS Nguyễn Lân Cường thì các thi hàiđược giữ nguyên vẹn là do các loại dầuướp xác và môi trường yếm khí do quan, quách kín. Các nhà khoa học cũng cho rằng, trong dầuướp xác còn có độc tố, cũng có tác dụng bảo vệ thi hài. Thông thường, khi thi thể đã mất hết nhiệt thì sẽ lạnh và cứng. Vì thế, có thể việcướpđược tiến hành ngay sau khi qua đời, cơthể còn ấm và mềm nên khi khai quật thi hài vẫn mềm, khác với thường thấy ở người chết. Điều này chỉ là phỏng đoán nên vẫn là một bí ẩn cần khám phá.

Nguồn: KH&ĐS Số 73 Thứ Hai 11/9/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Quyết định số 185-QĐ/TW: Bộ Chính trị giao 1.878.362 biên chế năm 2026
Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Quyết định số 185-QĐ/TW ngày 02/6/2026, về biên chế các ban, cơ quan, đơn vị sự nghiệp của Đảng ở Trung ương; cơ quan Mặt trận Tổ quốc, cơ quan tham mưu, giúp việc Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Đảng uỷ các cơ quan Đảng Trung ương và các tỉnh, thành phố năm 2026.
GS.VS.TSKH Trần Đình Long: Khoa học chỉ thật sự có giá trị khi đến được với người dân
Từ một cậu học trò nghèo đất Tổ Phú Thọ đến nhà khoa học được quốc tế ghi nhận, được vinh danh Công dân Thủ đô ưu tú năm 2025, hành trình của ông là câu chuyện đẹp về lòng say mê tri thức, tinh thần cống hiến và niềm tin bền bỉ vào tương lai của nền nông nghiệp Việt Nam.
VUSTA - cầu nối thúc đẩy hợp tác khoa học, giáo dục giữa cơ sở đào tạo của Việt Nam và Tatarstan
Chiều ngày 08/6, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) cùng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) đã có cuộc làm việc, trao đổi trực tuyến với Bộ Giáo dục và Khoa học Cộng hòa Tatarstan (Liên bang Nga) cùng đại diện nhiều viện nghiên cứu, trường đại học hàng đầu của Tatarstan nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và giáo dục đào tạo.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng: VUSTA luôn ủng hộ, hỗ trợ Hội Cơ học Việt Nam tổ chức các sân chơi bổ ích cho sinh viên
Ngày 07/6/2026, tại Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Hội Cơ học Việt Nam đã long trọng tổ chức Lễ Tổng kết và Trao giải Olympic Cơ học toàn quốc lần thứ 36 năm 2026 khu vực phía Bắc. Đây là sự kiện thường niên có ý nghĩa quan trọng nhằm đánh giá kết quả kỳ thi, biểu dương những thành tích nổi bật của sinh viên, giảng viên và các cơ sở đào tạo trên cả nước.
Bắc Ninh: Ông Ngô Chí Vinh giữ chức Chủ tịch Liên hiệp Hội Khóa I
Trong 02 ngày 05 và 06/6, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026-2031. Phiên thứ nhất của Đại hội diễn ra chiều ngày 05/6; phiên chính thức được tổ chức vào sáng ngày 06/6/2026 với sự tham dự của đông đảo đại biểu đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh.
Hải Phòng: Xác định tiêu chí chuyên gia, nhà khoa học người nước ngoài
Sáng 05/6, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố Hải Phòng đã tổ chức hội thảo tư vấn, góp ý vào dự thảo Nghị quyết quy định tiêu chí đối với người nước ngoài là chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng, nhà quản lý, người lao động có trình độ cao làm việc tại doanh nghiệp có trụ sở chính trong Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng hội đàm với Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone
​Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, chiều 7/6, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Sonexay Siphandone dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Lào đến Thủ đô Hà Nội, bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 từ ngày 7-9/6.