Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ bảy, 09/09/2006 00:01 (GMT+7)

Bí ẩn trong các ngôi mộ cổ

Phát hiện quý bị bỏ qua

Ngôi mộ vừađược phát hiện là tại khu đất nhà anh Nguyễn NhưTrung, ở xóm 5, xã Ninh Hiệp, Gia Lâm. Theo anh Trung, khi đào móng làm nhà thì phát hiện một khối bê tông dài 2,4m, cao 80cm. Đó chính là ngôi mộđược đắp theo hình mui rùa. Lớp bê tông này là một thứ hỗn hợp có khả năng hút ẩm. Phía trong ngôi mộ hoàn toàn khô ráo. Sau khi thông báo cho cơquan chức năng mà khôngđược quan tâm và thông báo trên loa truyền thanh xã, gia đình anh Trung đã khai quật ngôi mộ (có sự chứng kiến của cán bộ văn hoá xã) và chuyển thi hài về táng trong phần mộ của dòng họ.

Theo anh Trung, sau khi khoan lớp bê tông và mởđược lớp ván thiên sơn màu đỏ thì thấy một thi hàiđược quấn trong nhiều lớp vải. Đó là một thi hài nữ và mọi ngườiước đoán khoảng 30 tuổi, trong miệng của thi hài có 3 đồng chinh. Kỳ lạ là tất cả các bộ phận cơthể vẫn còn nguyên vẹn, da còn căng, tóc dài, bụng mềm và đặc biệt là người vẫn còn mềm, có thể dựng ngồiđược, không cứng nhưvẫn thấy ở người đã chết. Dưới đáy quan có một lớp gạo rang khá dày, và lớp gỗđược đục 3 lỗ hoa thị… Bên trong quan tài còn có một chiếc quạt gấp, một đôi giày vải, một túi đựng trầu cau bằng vải hoa gấm. Quả cau đã bổ và lá trầu vẫn còn nguyên…

Nhưđã nói, điều đáng tiếc là vì sự tắc trách, thiếu hiểu biết của phòng văn hoá huyện Gia Lâm, ngôi mộ đã khôngđược khai quật và bảo vệ theo đúng quy định. Theo PGS.TS Nguyễn Lân Cường, Viện Khảo cổ học, việc người dân tự khai quật đã làm hỏng một tưliệu về mộ cổ rất quý giá. Cũng theo PGS.TS Nguyễn Lân Cường, đây mới là ngôi mộ cổ dạng hợp chất thứ 6được phát hiện tại Hà Nội. Giữa năm 2005, một ngôi mộ cổ dạng này đãđược phát hiện và khai quật tại khu vực trồng đào ở Nhật Tân, Tây Hồ. Thi hài trong mộ này là một người đàn ông khoảng 60 tuổi,được ngâm trong một dung dịch có mùi thơm và cũng còn nguyên vẹn.

Những lý giải bước đầu

Khai quật ngôi mộ cổ ở Gia Lâm
Khai quật ngôi mộ cổ ở Gia Lâm
Dựa vào kết quả khai quật, các nhà khoa học đã khẳng định đây là dạng “mộ hợp chất”. Dạng mộ này có một đặc điểm chung nhất là có quách hợp chất bao xung quanh. Quách hợp chất (thường gọi là “tam hợp”) này thường gồm 3 chất là vôi, cát và mật. Ngoài ra còn có thểđược cho thêm vỏ nhuyễn thể đã bị hun, đốt nghiền nhỏ hay giấy bản hoặc nước cháo loãng. Người ta cũng có thể trộn lẫn nước cây niệt dó, có tác dụng nhưchất hồ liên kết các hợp chất. Nhờ đó khối vữa tam hợp này có độ mịn rất cao, liên kết vững chắc và có trọng lượng riêng nhẹ, độ cứng cao, độ dẻo tốt, không thấm nước nên nước ở ngoài không thể ngấm vào trong.Chính vì thế người ta gọi là dạng mộ hợp chất “trong quan, ngoài quách”. Một số mộ lạicó quách bằng gỗ bao kín 6 mặt của quan tài, chẳng hạn nhưmộ ở Nhật Tân đàođược vào tháng 5-2005. Điều này cho thấyđược kỹ thuật cao trong cả nghề đúc, nề, mộc và sơn cổ truyền của các cụ xưa. Bên cạnh đó, quan tài hoặcquách gỗ thường là loại gỗ Ngọc Am hay còn gọi là gỗ Hoàng đàn rủ. Đây là loại gỗ quýkhông bị mối mọt, khi mục có mùi thơm có thể dùng làm hương, trong thân và rễ cây có lượng tinh dầu rất lớn có tác dụng bảo vệ thi hài.

Theo PGS.TS Tống Trung Tín, Phó viện trưởng Viện Khảo cổ, dạng mộ xácướp đặc biệt này xuất hiện từ đầu thời Lê (thế kỷ 15) đến thế kỷ 19, nhưng phổ biến nhất là các thế kỷ 16, 17 và 18 và chỉđược thực hiện đối với tầng lớp quan lại, người có nhiều tài sản trong xã hội, vì kỹ thuật rất khó và tốn nhiều tiền của. Còn theo lý giải của PGS.TS Nguyễn Lân Cường thì các thi hàiđược giữ nguyên vẹn là do các loại dầuướp xác và môi trường yếm khí do quan, quách kín. Các nhà khoa học cũng cho rằng, trong dầuướp xác còn có độc tố, cũng có tác dụng bảo vệ thi hài. Thông thường, khi thi thể đã mất hết nhiệt thì sẽ lạnh và cứng. Vì thế, có thể việcướpđược tiến hành ngay sau khi qua đời, cơthể còn ấm và mềm nên khi khai quật thi hài vẫn mềm, khác với thường thấy ở người chết. Điều này chỉ là phỏng đoán nên vẫn là một bí ẩn cần khám phá.

Nguồn: KH&ĐS Số 73 Thứ Hai 11/9/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Đổi mới công tác phổ biến kiến thức KH&CN: Từ truyền thông một chiều đến hệ sinh thái tri thức mở
Những năm qua hoạt động phổ biến kiến thức của các tổ chức KH&CN trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam đã được triển khai rộng rãi, đem lại hiệu quả cao trong thực tiễn. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng hiện đại, tương tác và gắn chặt hơn với nhu cầu của xã hội.
Lâm Đồng: Gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026
Chiều ngày 15/4, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội nghị gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026. Dự và chủ trì Hội nghị có các đồng chí: Y Thanh Hà Niê Kđăm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo các sở, ban, ngành và 150 đại biểu trí thức tiêu biểu của tỉnh.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng: Hội Chăn nuôi Việt Nam góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN vào phát triển đất nước
Phát biểu chúc mừng Hội Chăn nuôi Việt Nam nhân Kỷ niệm 35 năm thành lập (19/4/1991 - 19/4/2026), Chủ tịch Phan Xuân Dũng khẳng định, với sự năng động và chuyên nghiệp, Hội Chăn nuôi Việt Nam đã góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN trong sự nghiệp phát triển đất nước. Chủ tịch Phan Xuân Dũng đề nghị các thành viên của Hội giữ lửa đam mê, lấy khoa học công nghệ làm động lực phát triển.
Toàn văn Tuyên bố chung nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Toàn văn Tuyên bố chung giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới.