Bệnh Zona

Bệnh Zona do Varicella -Zoster Virus (VZV) gây ra. Thương tổn liên quan đến hạch, rễ thần kinh và da. Người già thường bị bệnh nhiều hơn tuổi trẻ. Siêu vi này cũng là tác nhân gây bệnh thuỷ đậu, có khả năng nằm trong hạch cảm giác của người sau khi bị mắc thuỷ đậu và sau đó được tái hoạt để gây bệnh Zona. Cơ chế của sự tái hoạt này chưa được biết rõ. Ở người già, miễn dịch đối với siêu vi giảm dần, đến khi không đủ để ức chế siêu vi, chúng sẽ tự hoạt hoá, nhân lên, gây tổn thương hạch, dây thần kinh và vùng da do thần kinh đó chi phối.

Triệu chứng bệnh Zona

Bắt đầu là cảm giác rát bỏng và đau, có thể sốt, nhức đầu, ớn lạnh. Sau đó xuất nhiều mụn bóng nước mọc thành chùm trên nền da viêm đỏ. Mụn bóng nước lúc đầu trong, sau đó đục rất nhanh, có lõm ở chính giữa mụn nước. Có khi các mụn nước gom lại thành bóng nước, bóng mủ và vỡ ra, đóng mày. Có thể có xuất huyết, hoại tử, loét. Vết loét này lành sau vài tuần, để lại sẹo.

Khi thương tổn xuất hiện thì triệu chứng đau và các triệu chứng khác như nóng sốt giảm dần. Niêm mạc cũng có thể bị như bên trong miệng và âm hộ. Ở người trẻ, khoẻ mạnh, phát ban thường nhẹ, mau lành hơn. Trong khi ở người già, tổn thương thường lan rộng hơn và đau nhức kéo dài rất lâu.

Hạch lân cận thường to và sưng đau.

Vị trí gặp nhiều nhất ở ngực, sau đó là cổ, mặt, vùng lưng.

Bệnh tự thoái lui trong vòng 2 - 3 tuần. Đa số chỉ mắc bệnh một lần, hiếm khi tái phát.

Các thể bệnh Zona

Theo vị trí, người ta phân ra các thể bệnh như sau:

- Zona trán: tổn thương ở trên trán, có thể lan xuống mắt.

- Zona mắt: đây là bệnh nặng, có thể đưa đến loét giác mạc gây mù.

- Zona ngực: dọc theo các khoảng liên sườn.

- Zona cổ.

- Zona thắt lưng: ở bụng, thắt lưng, đùi.

- Zona xương cùng: ở mông, hội âm, vùng sinh dục.

- Zona miệng hầu: ở miệng, thành sau lưỡi, hạch hạnh nhân, thành sau bên của hầu, gây khó nuốt.

Theo hình thái học, người ta phân ra các thể bệnh: Zona xuất huyết, Zona hoại thư, Zona lan toả (ở người suy giảm miễn dịch).

Di chứng và biến chứng

- Bội nhiễm: nhiễm trùng gây viêm mô tế bào, mủ nhiều, lâu lành.

- Đau nhức dữ dội thường xảy ra ở người già, đau từng cơn hay liên tục, rất dai dẳng, khó chữa.

- Mắt: có thể loét giác mạc đưa đến sẹo giác mạc về sau. Nếu tổn thương nội nhãn cầu có thể đưa đến mù mắt.

Điều trị bệnh Zona

Điều trị bệnh Zona cần chăm sóc tại chỗ, thuốc giảm đau, vitamin B1, B6, B12.

Thuốc kháng siêu vi như (Acyclorvir), Famciclorvir, Mangoherpine, Foscarnet..

Việc sử dụng các loại thuốc trên phải do bác sĩ chuyên khoa da liễu chỉ định.

Phòng ngừa bệnh Zona

Chủng ngừa bằng Zoster vác xin.