Bệnh mù ở người cao tuổi

Không riêng gì VN , những bệnh lý về mắt thường gặp ở người cao tuổicũng là nổi lo của cộng đồng quốc tế, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính hiện đang có khoảng 50 triệu người bị mù do nhiều căn bệnh khác nhau trên toàn cầu.

Trong khi đó, các nguyên nhân chính gây mù ở người cao tuổi thường là đục thuỷ tinh thể, cườm nước, thoái hoá hoàng điểm tuổi già và ảnh hưởng từ bệnh toàn thân như cao huyết áp, tiểu đường lên mắt.

Bác sĩ Trần Minh Hoàng, Trưởng khoa mắt Bệnh viện FV cho hay, ở người cao tuổi sự lão hoá xảy ra ở tất cả mọi bộ phận trong cơ thể. Khi lớn tuổi con người có thể gặp những vấn đề như chuyển hoá năng lượng kém, hỗn loạn tuần hoàn, các tế bào trong mắt bị lão hoá, mất tính đàn hồi, không co kéo hoặc bị bít… Đây là những nguyên nhân dẫn đến bệnh lý về mắt, thậm chí có thể gây mù.

Bệnh mắt thường gặp ở người cao tuổi

Tại Việt Nam , đục thuỷ tinh thểlà nguyên nhân gây mù hàng đầu tập trung phần đông ở người trên 70 tuổi. Đục thuỷ tinh thể dễ xảy ra từ tuổi 60 trở đi, gây ra cho bệnh nhân các tình trạng như mờ dần một thấu kính nằm bên trong mắt (thuỷ tinh thể), làm giảm khả năng nhìn xa. Tuy nhiên, người mắc chứng này không hề bị đau nhức (đôi khi chỉ cảm thấy bị chói mắt khi ra nắng và nhìn hình đôi).

Cườm nướclà tình trạng tăng nhãn áp (áp lực nước bên trong mắt) và thiếu máu đầu dây thần kinh thị giác. Các yếu tố nguy cơ có thể là người lớn tuổi, cận thị nặng, di truyền, tiểu đường hoặc cao huyết áp. Trong trường hợp cấp tính người bệnh đau mắt dữ dội kèm nhức nửa đầu cùng bên, mờ mắt hay có thể nôn ói phải nhập viện cấp cứu do tăng nhãn áp đột ngột. Trong trường hợp mãn tính triệu chứng bệnh rất âm thầm, đôi khi không có biểu hiện gì cho đến khi thị lực giảm. Đây cũng là lý do khiến người bệnh chỉ đến khám khi bệnh đã nặng, rất khó chữa chạy.

Một bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi nữa là Thoái hoá hoàng điểm tuổi già, đây là rối loạn chính của hoàng điểm (nơi giúp nhìn rõ nét sự vật) gây mất thị lực trung tâm. Người bệnh có thể thấy hình ảnh mình đang nhìn chăm chú bị biến dạng hoặc rất mờ trong khi đó vùng chung quanh vẫn thấy hoặc khi nhìn váo tấm bảng kẻ ô vuông sẽ thấy ô vuông bị méo hình. Bệnh tiến triển theo sự lão hoá của cơ thể, các yếu tố khác như hút thuốc lá, áp dụng chế độ ăn nhiều mỡ, béo phì, cao huyết áp… cũng có thể là nguy cơ sinh bệnh.

Phát hiện sớm và điều trị

Nếu gặp phải các tình trạng trên bệnh nhân phải đối phó thế nào? Theo Bác sĩ Hoàng, khi đục thuỷ tinh thể đang tiến triển thị lực chưa giảm nhiều (cườm còn nhỏ) thì chỉ theo dõi định kỳ. Khi người bệnh cảm thấy thị giác đã bị kém hay mắt bị choá nhiều vì cườm thì phẫu thuật là cách duy nhất. Hiện phương pháp mổ Phaco là hiện đại nhất để mổ đục thuỷ tinh thể (đặt kính nội nhãn mềm với sự hỗ trợ của thiết bị phẩm thuật thế hệ mới nhất của Mỹ giúp đường rạch cực nhỏ - 3,2mm, mau lành và chỉ để lại một độ loạn thị thấp sau mổ).

Còn với bệnh cườm nước, khi đầu dây thấn kinh mắt bị tổn thương thì không có cách nào giúp hồi phục được. Do vậy điều trị cườm nước chỉ là bảo tồn giữ lại phần dây thần kinh chưa bị hư, không để tổn thương tiến triển nhiều hơn. Việc điều trị có thể bằng thuốc nhỏ mắt, Laser hoặc phẫu thuật. Đây là bệnh nặng cần ph3i điều trị và theo dõi suốt đời. Hiện cườm nước có thể được phát hiệm sớm nhờ kết hợp đo nhãn áp cùng biện pháp đo tự động kỹ thuật số.

Với các chứng bệnh của võng mạc như thoái hoá võng mạc, bệnh võng mạc do đái tháo đường hoặc cao huyết áp sẽ được chuẩn đoán chính xác qua kỹ thuật chụp huỳnh quang mạch máu võng mạc angiography - một loại hình xét nghiệm cận lâm sàng nhanh, chính xác và không đau. Sau đó bệnh nhân được điều trị bằng Laser YAG hay Argon giúp chữa trị hoàn toàn các thế bệnh nội khoa ở võng mạc.

Điều đáng chú ý là hiện hầu hết người cao tuổi ở Việt Nam đến bệnh viện điều trị trong giai đoạn rất trễ.Theo Bác sĩ Hoàng, điều này vô cùng nguy hiểm vì khi đã đến giai đoạn sau các dây thần kinh thị giác (nhiệm vụ cung cấp thông tin nhìn thấy đến não) có thể đã bị phá huỷ hoàn toàn, gây mù vĩnh viễn hoặc nếu điều trị được cũng gặp nhiều khó khăn.

Nhằm hưởng ứng nỗ lực toàn cầu của công đồng quốc tế thực hiện mục tiêu “Thị giác 2020 - Quyền được nhìn thấy” do WHO phát động ngày 22/10/05 tại TP.Hồ Chí Minh Bệnh viện FV đã tổ chức chương trình truyền thông kiến thức “Sức khoẻ cho mọi người - những bệnh lý về mắt thường gặp ở người cao tuổi” nhằm giúp những người cao tuổi biết về các bệnh lý thường gặp ở mắt cũng như cách chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa như trên.

Bác sĩ Hoàng cũng khuyên những người cao tuổi nên tăng cường kiểm tra mắt định kỳđể hạn chế các biến chứng, bảo vệ chức năng thị giác và giảm thiểu tỷ lệ mù lòađang có chiếu hướng gia tăng ở nước ta.

Nguồn: vnn.vn   23/10/2005