Bệnh cúm A/H1N1 những thắc mắc

Xin Tiến sĩ cho độc giả TSK biết về xét nghiệm phát hiện cúm A/H1N1?

Xét nghiệm tìm virus cúm A/H1N1 bằng kỹ thuật PCR, dùng tăm bông phết trong họng hay trong mũi bệnh nhân để lấy dịch tiết chứa virus (nếu có), bước đầu xác định virus thuộc nhóm nào: A, B hay C. Nếu không phải nhóm A thì thôi. Nếu virus cúm A, xác định thuộc phân týp nào H1, H3, H5. Nếu H1, tìm virus cúm A/H1N1 mới.Thời gian làm cho đến lúc có kết quả khoảng 4 – 5 giờ. Hiện nay, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới có khả năng thực hiện xét nghiệm này. Bệnh viện Nhi đồng 2 có khả năng xác định nhóm A, B hay C.

Tại sao gọi là virus cúm A/H1N1 mới?

Có thêm chữ mớiđể phân biệt hai loại: virus cúm A/H1N1 mùa và virus cúm A/H1N1 mới. Cúm A/H1N1 mùa đã có từ trước, chỉ gây bệnh theo mùa, không gây đại dịch. Cúm A/H1N1 mớilà do sự pha trộn gen của 4 chủng virus gồm virus cúm heo, cúm gia cầm ở Bắc Mỹ, cúm người và cúm heo ở châu Âu và châu Á.

Cúm A/H1N1 cũng có nguồn gốc từ virus cúm heo, sao lại đổi tên, không gọi là cúm heo?

Vì virus gây bệnh có sự pha trộn gen của 4 chủng virus như đã nêu, không phải chỉ có virus cúm heo. WHO đổi tên bệnh dịch này để tránh hiểu lầm về đường lây bệnh: Cúm A/H1N1 không lây từ heo sang người, không cần thiết phải tiêu huỷ heo để phòng bệnh.

Trong thời điểm hiện nay, có cần thiết mọi người phải luôn luôn đeo khẩu trang?

Tình hình chưa đòi hỏi phải luôn luôn đeo khẩu trang, lý do: chưa có bệnh cúmA/H1N1 trong nước, còn cúm A/H5N1 thì không lây qua hơi người bắc bệnh ách xì ra, mà lây khi cắt tiết, làm thịt gà bị bệnh cúm.

Nếu tôi bị sốt, đau cổ họng, hắt hơi, sổ mũi, đau nhức cơ… nghĩa là có các triệu chứng của bệnh cúm, tôi phải làm sao?

Có hai trường hợp:

- Thứ nhất, nếu trước khi có bệnh 7 ngày đã ở trong vùng dịch hay đã đi qua vùng dịch thì phải đi khám và làm xét nghiệm PCR; tuỳ theo kết quả xét nghiệm mà bác sĩ có hướng điều trị, trong thời gian chờ kết quả xét nghiệm phải ở trong phòng cách ly.

Thăm khám một trường hợp nghi ngờ cúm A/H1N1

Hiện nay có tăng sản xuất thuốcTamiflu không?

Công ty Roche cho biết: phải 6 tháng nữa mới thay đổi được dây chuyền sản xuất Tamifluđể tăng lượng thuốc. Tại Việt Nam có khoảng vài trăm ngàn liều, dự trữ tại các cơ sở y tế chuyên khoa.

Mức độ báo động dịch có 6 cấp, cấp 6 là tình trạng dịch xảy ra trên toàn thế giới, WHO dự định báo động dịch cấp 6 có quá sớm không?

Hiện giờ chưa thể nói gì được, WHO có trách nhiệm tiên đoán để có biện pháp phòng ngừa thích hợp, hạn chế thiệt hại.

Tôi đọc trên mạng, thấy đã có vắc xin cúm A/H1N1, đúng không?

Chỉ mới có vắc xin cúm A/H1N1 mùa được sản xuất thường quy theo quy trình: đầu mùa, WHO đánh giá các chủng virus lưu hành, dự đoán mùa cúm sắp tới do chủng nào, sau đó thông báo tới các công ty dược phẩm để điều chế vắc xin cho mùa tới. Trong số virus gây cúm mùa, 70% là cúm A gồm hai týp H1N1 và H3N2. Vì vậy, vắc xin cúm A/H1N1 bạn nói là vắc xin cúm mùa.

Tiêm vắc xin cúm A/H1N1 mùa có bảo vệ được với cúm A/H1N1 mới không?

Vắc xin cúm mùa không có khả năng miễn dịch với virus cúm A/H1N1 mới vì tính kháng nguyên của virus mới thay đổi rất nhiều so với chủng virus cũ.

Có nên tiêm ngừa virus cúm mùa hay không?

Nên tiêm chủng ở các trường hợp có chỉ định để bảo vệ cá nhân, tránh tình trạng bệnh nặng gây viêm phổi suy hô hấp. Đối với cộng đồng, tránh tình trạng virus cúm mới pha trộn gen với virus cúm mùa, tạo ra virus có độc lực cao hơn.

Bao giờ thì có vắc xin cúm A/H1N1 mới?

Dự đoán 6 tháng nữa mới có.

Tại sao cúm gà thì không được ăn thịt gà, còn cúm heo vẫn được ăn thịt heo?

Cúm gà A/H5N1 lây trực tiếp từ gà mắc bệnh sang người khi cắt tiết, làm thịt. Virus cúm A/H1N1 mới khác với virus cúm heo, không có đường lây từ heo sang người.

Làm thế nào để phòng ngừa cúm A/H1N1 mới?

Rửa tay trước và sau khi khám bệnh để tránh lây bệnh

Biện pháp phòng ngừa bằng thuốc Tamiflu thì sao?

Chỉ định dự phòng bằng Tamiflu dành cho nhân viên y tế có tiếp xúc với bệnh nhân mà không được bảo vệ. Thí dụ: không biết người đó mắc bệnh, khi tiếp xúc không mang trang bị kiếng bảo vệ, khẩu trang đúng tiêu chuẩn, găng tay cao su và tiếp xúc gần dưới 1 mét.

Virus cúm A/H1N1 mới lây lan cách nào?

Có hai đường lây: Thứ nhất là qua đường hô hấp, do người bệnh hay hắt ơi, virus phát tán trong không khí, người lành hít phải sẽ mắc bệnh. Thứ hai là do tay bị dính chất tiết có virus sau đso đưa lên miệng mũi mắt.

Xin cho biết về các thuốc điều trị cúm A/H1N1?

Có hai loại thuốc để điều trị virus cúm A nói chung, là oseltamivir ( Tamiflu) và zanamivir (Relenza). Tamiflu là thuốc uống, Relenza là thuốc hít (có kèm dụng cụ để nghiền nát viên thuốc rồi đưa lên mũi hít vào), có tác dụng ngay sau khi thuốc vào đến mũi họng khí quản. Điều trị sớm trong vòng 24 giờ sau khi có triệu chứng sẽ đạt hiệu quả cao.

Xin cảm ơn Tiến sĩ đã giải đáp rất rõ ràng những thắc mắc trên.