Ấm nóng toàn cầu khiến núi cao lên

Những sông băng nặng nề khiến vỏ Trái Đất bị uốn cong vào trong. Khi các sông băng biến mất, vỏ trái đất bật mạnh trở lại và các ngọn núi phía trên bị đẩy lên - khiến chúng cao hơn - mặc dầu với tốc độ chậm.

Tốc độ lớn lên của các ngọn núi được đẩy nhanh trong vài thập kỷ gần đây trùng với hiện tượng ấm lên toàn cầu khiến các sông băng tan chảy nhanh hơn.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Geophysical Research Letters số ra tháng Bảy.

Kết luận này dựa trên một mô hình máy tính mới cho rằng bề mặt Trái Đất giống như một chất lỏng rất dày.

“Hãy tưởng tượng nếu một vật nặng được đặt trên bề mặt sền sệt hơn mật ong vài tỉ lần, nó sẽ chìm lún cho đến khi giữa trọng lực kéo nó xuống và lực đẩy ác si mét (archimede) đạt được sự cân bằng.

Khi loại bỏ vật nặng này ra, chất lỏng sền sệt đó phải mất một thời gian để làm đầy lại chỗ sụt xuống” - trưởng nhóm nghiên cứu, Valentino Barletta thuộc Trường Đại học Italy nói.

Đó là hiện tượng mà các nhà khoa học quan sát thấy ở dãy Alps. Khi các sông băng tan chảy, những ngọn núi được thoát khỏi gánh nặng của sông băng.

Lực đè của dãy Alpslên bề mặt Trái Đất, vì thế, giảm. Theo đó dãy Alpstrồi lên với tốc độ rất chậm. Tác động này được cho rằng xảy ra cả ở khu vực Bắc Mỹ.

Mount Blanc thuộc Pháp, ngọn núi cao nhất của dãy Alps đang cao lên với tốc độ 0,035 inch/năm. Trong vòng 50 năm tới, nó sẽ cao hơn hiện tại khoảng 1,8 inch. Tốc độ phát triển trung bình của phần còn lại của dãy Alpskhoảng 0,013 inch/năm.

Sự co lại của sông băng đóng nửa vai trò khiến các ngọn núi cao lên.

Các yếu tố địa chất như sự dịch chuyển của các kiến tạo địa tầng Trái Đất, thoát nước và sự xói mòn, chiếm nửa phần trách nhiệm còn lại.

Các sông băng vấn tiếp tục co rút lại kể từ thập niên 1850, nhưng quá trình này đăng tăng tốc trong vài thập kỷ gần đây do hiện tượng ấm lên toàn cầu, Barletta nói.

Các nghiên cứu khác phát hiện từ năm 1850 đến những năm 1970, các sông băng ở dãy Alpsthuộc châu Âu co rút lại 35%.

Tuy nhiên, chỉ trong vòng 30 năm qua, tốc độ tan chảy của sông băng tăng lên tới mức 5.150 sông băng hiện tại chỉ che phủ 50% khu vực mà trước kia chúng từng che phủ.

Một số nhà khoa học dự đoán nếu nhiệt độ không khí mùa hè tăng lên 3 độ C vào cuối thế kỷ này, 80% diện tích che phủ của sông băng sẽ biến mất vào năm 2100.

Nếu nhiệt độ tăng 5 độ C, dãy Alpssẽ gần như hoàn toàn không có băng vào cuối thế kỷ 21.

Nguồn: LiveScience; home.netnam.vn5/8/2006