6 kinh nghiệm canh tác lúa

1. Chọn giống:Cần chọn giống có tính kháng sâu bệnh cao, hạt giống phải thuần rặt không được lẫn tạp hạt cỏ và lúa cỏ, tốt nhất nên sử dụng giống lúa xác nhận. Trường hợp tự để giống từ vụ này sang vụ sau, phải chọn giống lúa trổ đồng loạt (trổ thật rộ), trên khu vực sản xuất lúa để giống của gia đình, nên cấy hoặc sạ hàng để loại bỏ các cây lúa mọc từ trong đất. Nếu trồng trong vụ hè thu (HT), thì phải chọn giống cứng cây và nên sạ thưa để tránh đổ ngã do mưa giông.

2. Làm đất:Đối với vụ HT, phải cắt gốc rạ đốt đi để diệt các mầm sâu bệnh gây hại cho lúa đồng thời tránh ngộ độc hữu cơ về sau; phải xới phơi đất ít nhất 15 ngày trước khi xuống giống nhằm giúp cơ cấu đất được khoáng hoá tốt hơn.

3. Diệt cỏ:Để diệt lúa cỏ cần sử dụng thuốc tiền nảy mầm như Sofit để phun xịt. Sau khi sạ lúa vừa xong rút nước ra là xịt ngay, lượng nước phun từ 2-3 bình 16 lít/1.000 m2, liều dùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất trên nhãn chai. Sau khi phun 5-7 ngày thì cho nước vào và nâng dần mực nước lên theo tuổi lúa. Nếu đất ruộng không được bằng phẳng, những nơi gò không đưa nước tới được, cỏ có thể sẽ mọc lại, trường hợp này có thể phun lại bằng thuốc cỏ hậu nảy mầm, sau đó tiếp tục tăng dần mực nước trong ruộng.

4. Điều chỉnh mực nước:Thời gian đầu cho nước vào để khống chế cỏ là rất tốt, nhưng khi lúa được 15 -25 ngày sau khi sạ không cần giữ nước cao, mà chỉ cần 1-2cm là tốt nhất nhằm mục đích cho cây lúa nảy chồi tốt hơn. Từ sau 25 ngày trở đi, trước khi đưa nước vào ruộng cần có 2-3 ngày rút nước cạn trước nhằm giúp cho lúa cứng cây hạn chế đổ ngã và tác hại của rầy nâu.

5. Kỹ thuật bón phân:Bón phân theo bảng so màu lá, tránh bón nhiều đạm, nhìn theo màu lá mà bón. Nếu lúa vàng, xấu thì bón nhiều hơn; còn chỗ xanh, tốt thì bón ít hơn hay không cần bón. Đối với lần bón rước hột thì nên chờ lúc lúa cong trái me hay đỏ đuôi vài hạt ngoài đầu bông bón thì vừa nhưng nếu lúa có bộ lá còn xanh tốt thì không cần bón.

6. Quản lý dịch hại:

Sâu cuốn lá: Sâu cuốn lá tấn công giai đoạn lúa đẻ nhánh thì không ảnh hưởng đến năng suất về sau vì giai đoạn này cây lúa có thể tự đền bù bằng cách ra lá mới để phục hồi. Tuy nhiên, vào giai đoạn làm đòng trở về sau cần lưu ý hơn vì lúc này cây lúa không còn ra lá mới nữa. Khi thăm đồng thấy có bướm xuất hiện, thì khoảng 5-7 ngày sau kiểm tra thấy có 10-20 lá bị cuốn /m2 lúc này sâu còn nhỏ thì phun xịt ngay. Nếu thấy bướm mà chưa thấy lá lúa nào bị cuốn thì không cần thiết phải phun xịt vì bướm vẫn còn tiếp tục đẻ. Các loại thuốc dùng phòng trị sâu cuốn lá hại lúa như : Karate, Peran, Cyperan …

Rầy nâu: Yếu tố có thể dự đoán trên đồng sắp có rầy nâu là vào ban đêm thấy rầy cánh dài bay vào đèn. Cần thăm đồng thường xuyên để phát hiện rầy, kiểm tra kỹ xuống tới tận gốc lúa từng chỗ, từng nơi trên ruộng. Nếu thấy rầy còn trắng tức tuổi 1 -2 thì không nên phun thuốc ngay mà đợi 2-3 ngày sau đó cho trứng nở rộ hết, lúc này rầy có màu hường hường (độ tuổi 2 -3) và mật số cao thì mới dùng thuốc Actara 25WG xử lý ngay, mỗi bình 16 lít pha 2 gram, phun 2 bình/1.000 m2 rầy chết rất tốt. Nếu lúa lớn cao và dày thì phải xịt 3 bình trên công.

Trường hợp phát hiện trễ lúa bị cháy chòm, lúc này mật số rầy rất cao, đồng thời có rầy trưởng thành cánh dài lẫn rầy cánh ngắn thì dùng thuốc Actara cộng thêm Bassan (50 -70ml/ bình16lít) phun xịt ngay; tốt nhất nên phun vào chiều mát khi đứng gió, lượng nước phun cũng vào khoảng 3 bình 16lít/1.000 m2. Đặc biệt trước khi phun thuốc phải cho nước vào ruộng càng cao càng tốt, khi phun nên rà sát cần phun xuống đọt lúa để thuốc tiếp xúc tốt với rầy thì hiệu quả mới cao. Sau khi phun xong 3-4 ngày xả nước để loại bỏ dòng nước bẩn ra khỏi ruộng, rồi đưa nước mới vào để hạn chế lứa rầy sau và giúp lúa phát triển tốt.

Đạo ôn: Bệnh đạo ôn xuất hiện khi thời tiết lạnh và nhiều sương mù, buổi sáng có mưa lăm răm đọng nước trên lá. Cần thăm đồng phát hiện sớm và phun thuốc ngay khi trên lá lúa có những chấm kim màu nâu xám hay hình mắt én. Các loại thuốc đặc trị như Fuan, Rabcide hay Filia, liều lượng theo khuyến cáo, phun 2-3 bình/1.000 m2. Không cần thiết phải phun ngừa khi vết bệnh chưa xuất hiện. Nếu như tán lá phía dưới hoặc gần bờ mẫu lá bị tuột thối đó là bệnh đốm vằn có thể pha thêm Validan hay Bonanza để phun xịt. Trường hợp đạo ôn nặng bị gãy mặt từng chòm (cháy chòm) thì vẫn sử dụng thuốc đặc trị như trên, đặc biệt phải tăng lượng nước 3-4 bình 16lít nước/1.000 m2, sau khi phun hết diện tích đất, cần phun dậm lại những nơi bệnh nặng 1 lần nữa thì hiệu quả mới cao. Để phòng trừ đạo ôn cổ bông, cần xử lý thuốc khi lúa trổ lác đác. Nếu ruộng đang có bệnh cần trừ bệnh cho xong rồi mới bón phân.

Nguồn: Nông nghiệp Việt Nam, 12/05/2006