5 đột phá của y học thế giới năm 2011

1. Vắc-xin phòng sốt rét.

Cuộc thử nghiệm vắc-xin phòng chống sốt rét đầu tiên RTS,S với sự tham gia của 15.460 trẻ em bước đầu đã hoàn tất ở khu vực miền nam sa mạc Sahara. Kết quả sơ bộ cho thấy, vắc-xin giúp giảm nguy cơ lây lan của bệnh dịch này xuống còn một nửa.Theo báo cáo từ phía các nhà khoa học, trong quá trình thử thuốc, mỗi năm, vắc-xin RTS,S đạt hiệu quả 56% khi thử nghiệm trên trẻ em ở độ tuổi từ 5-17 tháng tuổi và 47% để phòng ngừa các trường hợp sốt rét ác tính. Các nhà nghiên cứu sẽ tiếp tục thử nghiệm trên trẻ sơ sinh khoảng 6-12 tuần tuổi. Quá trình thử nghiệm dự kiến sẽ hoàn tất vào năm 2014.

2. Thuốc kháng virus HIV có khả năng phòng bệnh

Nghiên cứu về AIDS năm nay ghi nhận một phát hiện quan trọng. Đó là thuốc kháng virus có thể đồng thời có tác dụng giảm nguy cơ lây nhiễm HIV. Hai cuộc thử nghiệm mang tính đột phá trong năm qua cho thấy, những người khỏe mạnh sẽ giảm đáng kể nguy cơ nhiễm HIV nếu sử dụng thuốc Truvada, một loại thuốc kháng virus gồm hỗn hợp tenofovir và emtricitabine. Cuộc thử nghiệm đầu tiên tiến hành do Đại học Washington (Mỹ) tiến hành trên 4.758 vợ chồng trong đó một người dương tính với HIV còn người kia không mang virus. Kết quả cho thấy, sau 3 năm, ở những người dùng thuốc, tỷ lệ lây nhiễm virus qua đường tình dục giảm 73% so với những người dùng giả dược. Một nghiên cứu khác do Trung tâm Kiểm soát và Phòng chống Dịch bệnh Mỹ tiến hành trên 1.200 nam giới và phụ nữ có sinh hoạt tình dục cho thấy Truvada giúp giảm 63% nguy cơ lây nhiễm HIV.

3. “Nuôi trồng” bộ phận cơ thể người trong phòng thí nghiệm

Sự phát triển của khoa học cho phép các nhà nghiên cứu tạo ra bộ phận cơ thể người với chức năng sống. Tháng 3 năm nay, nhóm nghiên cứu tại Viện y khoa tái sinh Wake Forest (Mỹ) dưới sự lãnh đạo của tiến sĩ Anthony Atala đã tạo ra được một niệu đạo y như thật.Đầu tiên, Anthony dựng một chiếc khung có khả năng phân hủy sinh học hình cái ống rồi cấy tế bào trong bàng quang của bệnh nhân vào đó. Theo thời gian, những tế bào này phát triển thành hình dáng niệu đạo. Khi được cấy vào cơ thể bệnh nhân, chúng ngay lập tức tiến hành đào thải cặn bã của cơ thể, với chức năng đầy đủ như một niệu đạo thực sự.Hiện tại, chi phí trang thiết bị và vật liệu để tạo ra một niệu đạo tốn khoảng 5.000 USD nên công nghệ này chưa thể sử dụng phổ biến cho tất cả các bệnh nhân. Tuy nhiên đây là một bước khởi đầu đầy hứa hẹn trong việc tạo ra những bộ phận khỏe mạnh, thay thế những bộ phận đã bị tổn thương hoặc hư hại do bệnh tật.

4. Thuốc viên giảm cân

Một loại thuốc mới dạng viên nang có tên Qnexa được chứng minh có thể giảm 10% trọng lượng cơ thể của bệnh nhân béo phì sau 1 năm.Đây là hỗn hợp thuốc giảm cân phentermine và thuốc chống động kinh topiramate. Phentermine giúp giảm sự thèm ăn trong khi topiramate, vốn được biết tới với chức năng kiểm soát những cơn co giật bằng cách điều chỉnh các liên kết thần kinh trong não bộ cũng góp phần giảm sự thèm ăn và tăng khả năng đốt cháy ca-lo trong cơ thể.Thử nghiệm cho thấy sau khi sử dụng Qnexa, huyết áp, lượng đường trong máu cũng như hàm lượng cholesterol trong cơ thể bệnh nhân béo phì giảm hẳn. Tuy nhiên, ảnh hưởng của thuốc đối với các vấn đề về tim mạch và nguy cơ gây dị tật thai nhi vẫn cần được kiểm định trước khi Qnexa có thể xuất hiện rộng rãi trên thị trường.

5. Xét nghiệm máu dự đoán nguy cơ tử vong

Một xét nghiệm máu đơn giản cũng có thể xác định nguy cơ tử vong do bệnh tim hay ung thư. Quá trình nghiên cứu kéo dài 12 năm trên gần 2.000 người của các nhà khoa học tại Đại học Uppsala (Thụy Điển) nhận thấy những người có hàm lượng enzyme cathepsin S trong cơ thể cao thì nguy cơ tử vong cũng cao hơn.Hàm lượng cathepsin S, loại enzyme giúp phân hủy một số loại protein thường cao hơn ở những người có vấn đế về tim mạch hoặc khối u và có thể gây xơ vữa động mạch. Chính vì vậy, những người có cathepsin S cao thường tử vong vì những căn bệnh này. Cathepsin S còn được tìm thấy trong các mô mỡ, vì vậy, thừa cân, béo phì làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề tim mạch.

(Theo Time)