10 phát minh y học năm 2008

1. Trái tim được làm mới lại hoàn toàn

Người ta ước tính có khoảng 22 triệu người trên khắp thế giới sống chung trong tình trạng suy tim, một bệnh lý khá phổ biến ở giai đoạn cuối của bệnh tim mạch. Suy tim là tình trạng trái tim không co bóp có hiệu quả để tống máu vào hệ tuần hoàn. Mặc dù hiện nay người suy tim được điều trị bằng thuốc rất tích cực và có các thiết bị hỗ trợ, nhưng phân nửa số bệnh nhân đã tử vong trong vòng năm năm sau khi được chuẩn đoán. Nhà sinh học Doris Taylor và cộng sự ở trường Đại học Minnesota đã đưa ra một cách thức điều trị hòan toàn mới: lấy quả tim được hiến tặng, loại bỏ tế bào rồi thay thế bằng tế bào của bệnh nhân suy tim. Kỹ thuật mới này hứa hẹn không chỉ làm giảm danh sách chờ ghép tim mà còn giúp chống lại hiện tượng thải trừ mảnh ghép cho bệnh nhân được ghép tim. Công việc của nhóm nghiên cứu hiện đã thành công trên chuột cống. Họ đã làm sạch tế bào trên quả tim hiến tặng chỉ chừa lại cấu trúc khung (giống như bộ xương). Các tế bào gốc non trẻ sẽ được tiêm vào khung cấu trúc này. Điều gây ngạc nhiên là những tế bào mới có thể phân chia và tạo thành những mô chuyên biệt, tạo ra cơ quan giống như cơ quan gốc. Cho đến nay đã có thể tạo ra một quả tim đập được, kế hoạch sắp đến là thử nghiệm trên người. Nếu mọi việc tiến triển tốt đẹp thì quả tim được làm mới sẽ sẵn sàng cho việc ghép tim trong thập kỷ này. Theo Taylor thì “công việc này không dễ dàng chút nào nhưng rất khả quan và sẽ gây ngạc nhiên”.

2. Dụng cụ soi tế bào

Còn được gọi là kính hiển vi trên điện thoại di động. Ở các quốc gia đang phát triển và cả ở những vùng nông thôn của các nước phát triển, các phòng khám thường thiếu thiết bị và dụng cụ để phát hiện sốt rét, ký sinh trùng, bệnh về máu và tình trạng da. Người ta đã phát minh ra một dụng cụ soi tế bào (cellscope) có độ phóng đại gấp 5 đến 60 lần, gắn vào điện thoại di động có chức năng chụp hình; nó sẽ ghi lại hình ảnh của da và tế bào chuyển đến các chuyên gia. Từ những hình ảnh kỹ thuật số được gởi qua điện thoại, các chuyên gia sẽ chẩn đoán được tình trạng bệnh của bệnh nhân. Người ta đã thành công trong việc thử nghiệm thiết bị này ở Cộng hòa Congo vào tháng 8 và đã sớm dùng đối với bệnh nhân ung thư ở Mỹ nhằm giúp họ đếm tế bào bạch cầu tại nhà.

3. Hệ thống LAB về nha khoa Sensable

Đây là hệ thống phản xạ lại đầu tiên dùng thiết kế răng giả một phần. Với hệ thống SensAble, dễ dàng tạo ra một khuôn mẫu cho hàm răng. Trước đây, các nha sĩ phải hết sức công phu trong việc tạo mẫu răng nhằm tạo ra răng giả một cách gần giống nhất với răng thật (phải lấy số liệu và đổ sáp rất mất thời gian) thì nay hệ thống SensAble áp dụng điêu khắc kỹ thuật số tạo hình ảnh ba chiều rồi một thiết bị như máy in tạo ra sản phẩm mà chỉ tốn phân nửa thời gian so với cách cổ điển.

4. Máy chụp cắt lớp điện tóan nhanh nhất Aquilion one

Máy Aquilion ONE khảo sát rõ ràng hình ảnh của các cơ quan trong cơ thể, các mạch máu bị tắc, các khối u ở tim. Việc chẩn đóan sẽ nhanh hơn vì tốc độ máy nhanh hơn 80% so với máy chụp cắt lớp khác. Ưu điểm là máy tạo ra những hình ảnh có độ phân giải rất cao.

5. Viên thuốc quay phim

6. Thụ tinh nhân tạo invocell

Viên nang gọi là INVOcell cho phép thụ tinh nhân tạo xảy ra trong cơ thể người phụ nữ thay vì ở trong phòng thí nghiệm. Trứng và tinh trùng sẽ được cho vào INVOcell và sau đó thiết bị này được đặt vào người mẹ trong 4 ngày. Lúc này bà mẹ như là một máy ấp tự nhiên trong giai đoạn thụ tinh và phát triển của phôi giai đoạn sớm.

7. Thiết bị bảo vệ cột sống pro-neck-tor

Đây là một loại mũ bảo hiểm nhằm bảo vệ cả đầu và cột sống. Hàng năm có hàng trăm vận động viên bị tàn phế do chấn thương cột sống. Thiết bị Pro-neck-tor được kỹ sư y tế Peter Cripton (trường đại học British Columbia ) phát minh. Đây là nón bảo hiểm đầu tiên bảo vệ cột sống. Thông thường, khi đầu bị va chạm thì phần trên của đầu có khuynh hướng dừng lại bất ngờ trong khi cột sống vẫn chuyển động về phía trước gây chấn thương tủy sống. Với Pro-neck-tor, lực tác động sẽ thay đổi hướng chuyển động của đầu và cổ. Khi va chạm xảy ra, đầu cúi xuống và nón trượt về sau để che đỡ cho cột sống cổ, giảm lực tác động lên tủy sống đến 56%. Nhóm nghiên cứu của Peter Cripton đã cho ra mắt mẫu đầu tiên trong năm nay và hy vọng sẽ có phiên bản thương mại cho vận động viên bóng bầu dục, đua xe đạp và những môn thể thao dễ chấn thương tủy cổ… càng sớm càng tốt.

8. Thử nghiệm nước bọt phát hiện bệnh tim

Năm 2008, nhóm San Antonio EMT ở Đại học Texas đã bắt đầu dùng xét nghiệm trên mẫu nước bọt của bệnh nhân để phát hiện ngừng tim một cách nhanh chóng. Thử nghiệm này cho thấy kết quả chính xác hơn và rẻ tiền hơn so với các xét nghiệm khác trong xác định bệnh tim. Một con chip có thể đo lường được một loại protein (ở nước bọt) là dấu hiệu nhồi máu cơ tim một thời gian dài trước khi xe cấp cứu chuyển bệnh nhân đến phòng cấp cứu.

9. Dụng cụ trợ tim Impelia

Đây là chiếc bơm cho tim nhỏ nhất thế giới. Chúng ta biết rằng việc lấy đủ oxy và máu nuôi cơ thể sau khi bị nhồi máu cơ tim là vấn đề quyết định cho sự sống còn của bệnh nhân. Bơm Impella có công suất bơm 2,5 lít máu trong một phút tức nhiều máu hơn khoảng 0,5 lít so với việc bơm bóng chẹn động mạch. Hiện đây là lựa chọn tốt nhất trong điều trị bệnh nhân.

10. Miếng dán thông minh phân phối thuốc

Người ta còn gọi vui miếng dán này là “dược sĩ trên cánh tay”. Kỹ thuật này được Công ty nổi tiếng HP triển khai. Ứng dụng kỹ thuật của máy in phun, tạo miếng dán trên da và nó phóng thích thuốc một cách tự động với liều lượng chính xác và theo chương trình. Hàng trăm mũi kim nhỏ, tùy thuộc từng cá thể mà bơm thuốc xuống dưới da và sau đó thuốc đi theo máu dưới da một cách nhanh chóng.