Toàn văn phát biểu của Chủ tịch Phan Xuân Dũng tại Lễ kỷ niệm 43 năm Ngày thành lập Liên hiệp Hội Việt Nam

TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát biểu

Kính thưa các quý vị đại biểu đại diện MTTQ Việt Nam, các cơ quan bộ ngành Trung ương,

Thưa các đồng chí và quý vị khách quý.

Cách đây 43 năm, ngày 26/3/1983, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam được thành lập. Đảng ta đã phân công Thiếu tướng, Anh hùng Lao động, GS.VS Trần Đại Nghĩa - một nhà khoa học lớn của đất nước, đã vì Tổ quốc, vì dân tộc từ bỏ phú quý, giàu sang theo Bác Hồ từ Pháp về phụng sự Tổ quốc làm Chủ tịch đầu tiên.

Trải qua 43 năm xây dựng và phát triển, dưới sự lãnh đạo của Đảng, điều hành của Nhà nước, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam luôn hoàn thành tốt, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, luôn giữ vai trò là hạt nhân tập hợp, đoàn kết, phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN) Việt Nam trong nước và nước ngoài, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển tiềm lực KH&CN quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, ổn định tư tưởng chính trị, giữ vững quốc phòng, an ninh của đất nước. Đó là những thành tựu rất đáng trân trọng và tự hào, được Đảng, Nhà nước và Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.

Kính thưa các quý vị đại biểu

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, cha ông ta luôn quý trọng hiền tài và đội ngũ trí thức, coi hiền tài là nguyên khí quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu. Ngay từ khi mới thành lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã nói: “Nước nhà cần phải kiến thiết, kiến thiết cần phải có nhân tài”.

Hiến pháp năm 2013 của nước ta đã hiến định: “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức”.

Học tập, thấm nhuần tư tưởng của Bác Hồ trong việc trọng dụng người tài đức, trong bối cảnh toàn cầu hóa và xu thế phát triển như vũ bão và vô cùng nhanh chóng của KH&CN. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số đã tiếp tục khẳng định lấy KH&CN làm nền tảng, là lực lượng quan trọng để đưa đất nước vào Kỷ nguyên mới. Với quan điểm phát triển đất nước “phải bằng và dựa vào KH&CN”,“phát triển KH&CN là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”, nhiệm vụ trao cho đội ngũ trí thức KH&CN nước ta là hết sức to lớn, nặng nề nhưng rất vẻ vang.

Thấm nhuần lời dạy của Bác kính yêu“Là một bộ phận trong lực lượng cách mạng, tri thức có nhiệm vụ thi đua phụng sự Tổ quốc, phụng sự Nhân dân”, đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam luôn mang trên mình nhiệt huyết cách mạng, khát vọng vươn lên, đưa KH&CN trở thành động lực, là quốc sách hàng đầu để phát triển đất nước; đội ngũ trí thức KH&CN nước ta đã ra sức, phát huy tinh thần yêu nước, một lòng theo Đảng, cùng giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và Nhân dân cả nước đóng góp trí tuệ, sức lực xây dựng đất nước.

Hôm nay, đội ngũ trí thức KH&CN cả nước, Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Kỷ niệm 43 năm Ngày thành lập (26/3/1983 – 26/3/2023). Nhìn lại lịch sử phát triển của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, đội ngũ trí thức KH&CN đã một lòng đi theo Đảng, theo Bác Hồ kính yêu, phấn đấu liên tục và đã có nhiều cống hiến, phát huy sức mạnh đoàn kết trong liên minh công - nông - trí vì sự nghiệp của Đất nước, của Dân tộc và Nhân dân, đã cống hiến cho sự nghiệp giải phóng và xây dựng đất nước, để Việt Nam ta có cơ đồ sáng lạn, một vị thế như ngày nay và đang vững bước tiến vào Kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tập hợp được đông đảo đội ngũ trí thức KH&CN trong và ngoài nước, những ngày đầu thành lập chỉ có 15 hội thành viên với số lượng rất ít ỏi, nhưng đến nay, dưới sự chỉ đạo sáng suốt của Đảng đã tập hợp được trên 2,2 triệu trí thức trong số 3,7 triệu hội viên, chiếm 32,5% đội ngũ trí thức cả nước. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ngày nay đã tập hợp được 127 hội thành viên gồm 34 Liên hiệp Hội địa phương và 93 Hội ngành toàn quốc, thành lập hơn 570 tổ chức KH&CN trực thuộc, Quỹ Hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Vifotec, Nhà xuất bản tri thức và Báo Tri thức và Cuộc sống.

Công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội đã trở thành hoạt động nổi bật của Liên hiệp Hội Việt Nam, đã chuyển tải được trí tuệ, nguyện vọng, tâm huyết của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam tới các Đồng chí Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tới các cơ quan Trung ương và địa phương; đã đóng góp nhiều ý kiến quá báu cho việc hoạch định chính sách, chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Đây cũng là kênh quan trọng của Đảng, Nhà nước, Quốc hội trong việc lấy ý kiến để quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia, dân tộc. Trong những năm gần đây, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã triển khai nhiều nhiệm vụ tập trung vào góp ý các dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội lần thứ XIV của Đảng, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, KH&CN, giáo dục và đào tạo, bảo vệ môi trường, y tế; các dự thảo luật quan trọng, các dự án đầu tư trọng điểm. Liên hiệp hội từ Trung ương tới tỉnh, thành trở thành cầu nối tin tưởng giữa trí thức với Đảng.

Hoạt động KH&CN là nội dung nổi bật trong việc thực hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động KH&CN của Đảng. Bên cạnh, rất nhiều cán bộ khoa học có năng lực, tuy đã nghỉ hưu, nhưng còn sức khỏe đã tích cực tham gia nghiên cứu ở các Hội, thì hiện hiện nay càng nhiều trí thức trẻ, nhà khoa học trẻ tham giai các hoạt động Hội. Hằng năm có hàng trăm để tài nghiên cứu từ cấp Nhà nước cho tới cơ sở đã được thực hiện ở các hội và các tổ chức KH&CN đưa lại hiệu quả kinh tế-  xã hội cao và góp phần phát triển KH&CN đất nước.

Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về xã hội hóa các hoạt động KH&CN, giáo dục và đào tạo, bảo vệ môi trường, chăm sóc sức khỏe Nhân dân, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật ở Trung ương và địa phương cùng với các hội ngành thành viên, các tổ chức KH&CN trực thuộc đã có nhiều đóng góp quan trọng hiệu quả phát triển cộng đồng, giảm nghèo bền vững, thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững… Đầu tư cho KH&CN trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam đã góp phần quan trọng trong việc thu hút nguồn lực xã hội, từ 20% cách đây 10 năm, thì nay đã lên tới 60%.

Công tác phổ biến kiến thức KH&CN vào cuộc sống được đẩy mạnh, đặc biệt là việc chuyển giao công nghệ tới các xã, thôn, bản, các hộ gia đình, vùng sâu, vùng xa, góp phần tham gia công tác xóa đói, giảm nghèo, nâng cao kiến thức KH&CN, áp dụng vào sản xuất và đời sống, đã được Nhân dân đánh giá cao về hiệu quả của hoạt động này.

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và các hội thành viên đã đẩy mạnh việc quan hệ quốc tế, tiếp tục phát triển mối quan hệ tốt đẹp với Liên đoàn các tổ chức kỹ sư ASEAN và mở rộng mối quan hệ với Hiệp hội KH&CN Trung Quốc, Hàn Quốc, với các tổ chức quốc tế. Nhiều hội nghị khoa học do Liên hiệp Hội Việt Nam, các hội thành viên tổ chức ngày càng có nhiều nhà khoa học các nước và Việt kiều tham gia. Nhiều tổ chức KH&CN trực thuộc đã tiếp cận được nguồn viện trợ ODA, các nguồn tài trợ hợp pháp để triển khai hàng ngàn dự án tập trung vào các lĩnh vực phát triển kinh tế tổng hợp, giảm nghèo bền vững, y tế, giáo dục, giải quyết các vấn đề xã hội, khắc phục hậu quả chiến tranh, cứu trợ và phòng chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học. Mối quan hệ quốc tế đang đi vào chiều sâu.

Công tác tôn vinh trí thức được đề cao, là sự khẳng định, động viên và khích lệ đội ngũ trí thức phấn đấu nhiều hơn, đóng góp nhiều hơn, đã tạo nên một phong trào thi đua yêu nước trong hoạt động KH&CN thông qua tổ chức các cuộc thi, hội thi, giải thưởng KH&CN, tôn vinh trí thức tiêu biểu.

Đánh giá cao những thành tích hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong suốt 43 năm qua, Đảng và Nhà nước đã trao tặng cho Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và các hội thành viên nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập và Huân chương Lao động; nhiều nhà khoa học đã được vinh danh Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới và có nhiều giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về KH&CN.

Kính thưa các quý vị đại biểu khách quý

Đất nước ta đang bước vào giai đoạn mới của quá trình phát triển và hội nhập ngày càng sâu rộng trong bối cảnh sự lan tỏa, tác động mạnh mẽ của KH&CN đến mọi mặt đời sống, xã hội. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam sẽ đẩy mạnh hơn nữa hoạt động tập hợp, đoàn kết và tạo điều kiện thuận lợi cho các hội thành viên và giới trí thức KH&CN phát huy tiềm nǎng trí tuệ để phục vụ hiệu quả sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, góp phần xứng đáng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội; kế thừa truyền thống của dân tộc, của cha ông, góp phần đưa KH&CN nước nhà trở thành động lực hàng đầu trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tiếp tục khẳng định vai trò, vị trí của KH&CN trong công cuộc phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đưa đất nước ta vững bước vào Kỷ nguyên mới

Trong niềm vui hân hoan và tự hào của ngày Lễ hôm nay, thay mặt cho đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam, xin trân trọng cảm ơn và kính chúc sức khỏe nồng nhiệt nhất tới các quý vị đại biểu, khách quý và toàn thể các đồng chí cán bộ, công chức, người lao động của cơ quan Trung ương Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, các hội thành viên, các tổ chức KH&CN trực thuộc.

Xin chúc các đồng chí luôn phát huy trí tuệ, đổi mới sáng tạo, có nhiều đóng góp hơn nữa cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, cho sự phồn vinh của đất nước, dân tộc, luôn xứng đáng là những người “làm hưng thịnh đất nước, làm rạng rỡ cho dân tộc và vẻ vang cho giống nòi”- như lời Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã phát biểu tại Lễ kỷ niệm 40 năm Ngày thành lập Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Xin trân trọng cảm ơn./.