Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức Khoa học và Công nghệ địa phương trong bối cảnh hội nhập

Các đồng chí: GS.VS.TSKH. Đặng Vũ Minh – Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam; Nguyễn Thị Ngọc Bích - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Hải Dương; Lương Văn Cầu – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hải cùng gần 100 đại biểu đại diện cho các sở, ban, ngành của tỉnh; các trí thức, nhà nghiên cứu, nhà khoa học; lãnh đạo Liên hiệp Hội tỉnh Phú Thọ, Thái Bình, Quảng Ninh, Bắc Giang tham dự Hội thảo.

Hội thảo là diễn đàn để các nhà khoa học, trí thức của trung ương và các tỉnh thảo luận về vai trò của trí thức đối với sự phát triển kinh tế - xã hội các địa phương, đồng thời đề xuất những giải pháp nhằm phát huy vai trò và năng lực của đội ngũ trí thức.

Trong các thời kỳ cách mạng của dân tộc Việt Nam, Đảng và nhân dân dân ta luôn coi trọng trí thức, đặc biệt trong cuộc cách mạng khoa học và công nghệ. Trí thức là vốn quí của dân tộc, thể hiện trình độ trí tuệ của nhân dân, và có vai trò quan trọng trong công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế xã hội, trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Tại Hội nghị Trung ương 2 khoá VIII, Đảng ta đã đánh giá vai trò của khoa học công nghệ: “ …  Khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế- xã hội, là điều kiện cần thiết để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước phải bằng và và dựa vào khoa học …”

Nghị quyết số 27 ngày 6/8/2008 của Bộ Chính trị về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa có viết: “ Xây dựng đội ngũ trí thức vững mạnh  là trực tiếp nâng cao tầm trí tuệ của dân tộc, sức mạnh của đất nước, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị. Đầu tư xây dựng đội ngũ trí thức là đầu tư cho phát triển bền vững…”

 Đại hội XII của Đảng đã mở hướng cho lao động sáng tạo của đội ngũ trí thức Việt Nam bằng việc đánh giá đúng vai trò của trí thức và động viên kịp thời trí thức; chỉ ra những thời cơ để trí thức tận dụng và những thách thức để trí thức vượt qua; xác định những nội dung lao động sáng tạo của trí thức trong điều kiện mới và nêu lên các chủ trương mang tính giải pháp để xây dựng đội ngũ trí thức Việt Nam - “lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng” trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay. Đó là: Tôn trọng và phát huy tự do tư tưởng trong hoạt động nghiên cứu sáng tạo; Trọng dụng trí thức trên cơ sở đánh giá đúng phẩm chất, năng lực và kết quả cống hiến; Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đãi ngộ và tôn vinh xứng đáng những cống hiến của trí thức; Có cơ chế, chính sách đặc biệt để thu hút nhân tài của đất nước; Coi trọng vai trò tư vấn, phản biện, giám định xã hội của các cơ quan nghiên cứu khoa học trong việc hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

GS.VS.TSKH. Đặng Vũ Minh phát biểu tại Hội thảo

Khoa học và công nghệ ngày càng có vai trò quan trọng, khẳng định vị trí chủ lực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững; khoa học và công nghệ đang trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả lao động, tạo chuyển biến về chất, giảm thời gian lao động, tiết kiệm sử dụng hiệu quả nguyên vật liệu, bảo vệ môi trường, tăng trưởng kinh tế nhanh bền vững, đảm bảo quốc phòng an ninh và tạo ra nhiều tiến bộ xã hội khác. Đội ngũ trí thức chính là lực lượng nắm bắt những tiến bộ khoa học công nghệ đó.

Trí thức có vị trí, vai trò đặc biệt đối với sự phát triển kinh tế, xã hội của mọi quốc gia. Thế giới hiện nay đang chuyển mình từ nền kinh tế công nghiệp sang nền kinh tế tri thức, đó là quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế chủ yếu dựa vào vốn và tài nguyên thiên nhiên sang nền kinh tế dựa chủ yếu vào tri thức của con người. Đó là nền kinh tế trong đó sản sinh ra, truyền bá và sử dụng tri thức như là một động lực chủ yếu của sự tăng trưởng, tạo ra của cải việc làm trong tất cả các ngành kinh tế.

Trong sự phát triển nền kinh tế tri thức, càng cần hơn sức mạnh của nguồn tri thức. Yêu cầu lịch sử đòi hỏi hơn bao giờ hết phải hình thành một giới trí thức tinh hoa. Trên thế giới, quốc gia nào cũng khao khát làm chủ nền kinh tế tri thức mới. Việt Nam chúng ta cũng không ngoại lệ. Trí thức khoa học công nghệ đóng vai trò động lực, đi đầu trong việc nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ, tiếp nhận và chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo nhiều lĩnh vực khác nhau.

Phát huy vị thế và vai trò quan trọng đó của đội ngũ trí thức trong bối cảnh hội nhập, đặc biệt trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 là nhiệm vụ hết sức cấp thiết, đang đặt ra những yêu cầu cao, cần tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức, hành động của các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị, trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức về vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ trí thức đối với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng và nâng cao đời sống nhân dân. Tạo môi trường và những điều kiện thuận lợi nhất để trí thức được phát huy năng lực bản thân, cống hiến cho xã hội. Tiếp tục nghiên cứu, tham mưu với tỉnh hoàn thiện về cơ chế, chính sách nhằm thu hút, đãi ngộ, tôn vinh các trí thức có tài năng, có phẩm chất đạo đức tốt, có cống hiến với sự phát triển của địa phương; bảo đảm được các điều kiện về cơ sở vật chất, chế độ, tiền lương, để trí thức yên tâm công tác. Thực hiện nghiêm túc, đúng tiêu chuẩn, quy định, đảm bảo dân chủ, công khai, minh bạch trong công tác quản lý, sử dụng trí thức, điều động, bổ nhiệm, đề bạt cán bộ đảm bảo phù hợp với năng lực, chuyên môn. Quan tâm đến những cán bộ trẻ, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, lý luận chính trị phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ. Tiếp tục đẩy mạnh phát triển giáo dục và đào tạo, đầu tư nâng cao chất lượng giáo dục từ mầm non đến trung học phổ thông; huy động các nguồn lực xã hội, tham gia bồi dưỡng, đào tạo lại để đội ngũ trí thức đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế hiện nay. Triển khai thực hiện có hiệu quả chính sách thu hút, tạo nguồn cán bộ từ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ; chính sách hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức tỉnh Hải Dương; thực hiện tốt công tác thi đua, khen thưởng, tôn vinh những trí thức giỏi, tài năng, có nhiều cống hiến cho sự nghiệp phát triển của địa phương.