Liên hiệp các hội và khoa học kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 10/07/2023 16:43 (GMT+7)

Những ý nghĩa của hoạt động Bảo tồn Cây Di sản Việt Nam

Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) luôn giữ vững vai trò nòng cốt của một tổ chức xã hội-nghề nghiệp trong việc tham gia bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng và phát triển đất nước. Trong đó, hoạt động Bảo tồn Cây Di sản Việt Nam là sáng kiến quan trọng và trực tiếp góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ cảnh quan môi trường.

tm-img-alt

Công nhận cây di sản Việt Nam tại di tích lịch sử đình Háng Pài, xã Thụy Hùng, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn

Theo chia sẻ của TS. Trần Văn Miều – Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho biết, VACNE đã thành lập Hội đồng Cây Di sản Việt Nam và ban hành tiêu chí công nhận Cây Di sản: Đối với cây tự nhiên: Cây sống trên 200 năm, cây to, hùng vĩ, có giá trị về đa dạng sinh học và môi trường, văn hóa, lịch sử; Đối với cây trồng: Cây sống trên 100 năm, cây to, hùng vĩ, có giá trị về đa dạng sinh học và môi trường, văn hóa, lịch sử;  Cây khác: Các cây gần đạt tiêu chí của cây tự nhiên và cây trồng, nhưng có giá trị đặc biệt về khoa học, đa dạng sinh học, lịch sử, văn hóa, mỹ quan.

Sau khi Trang thông tin điện tử của VACNE thông báo về sự kiện và các tiêu chí được công nhận là Cây Di sản Việt Nam, Nhân dân Quận Tây Hồ, TP. Hà Nội là nơi hưởng ứng đầu tiên. Ngày 5/3/2010, lần đầu tiên, VACNE tổ chức công nhận 9 cây muỗm gần 600 tuổi, ở đền Voi Phục, phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội là cây Di sản Việt Nam. Kể từ năm 2010 đến quý II, năm 2023, VACNE đã công nhận trên 7.000 cây cổ thụ là Cây Di sản Việt Nam, thuộc 120 loài, tại 56 tỉnh/thành trong cả nước.

Cây Di sản Việt Nam được phân bổ đều khắp trong cả nước từ địa đầu phía Bắc Cao Bằng, Hà Giang cho đến cực nam của đất nước như Cà Mau, Kiên Giang, từ núi cao Trường sơn Tây Nguyên tới Côn Đảo, Trường Sa. Riêng ở trên các đảo, VACNE đã phối hợp với các địa phương, các đơn vị tiến hành khảo sát, công nhận nhiều Cây Di sản Việt Nam như: Quần thể cây đa ở đảo Hòn Dấu, Đồ Sơn, TP. Hải Phòng; 2 cây đa sộp trên đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi; ba cây bàng vuông, mù u và phong ba trên đảo Trường Sa, …

Trong số những cây cổ thụ được công nhận là Cây Di sản Việt Nam, có những cây đạt kỷ lục: Cây cao nhất Việt Nam được ghi nhận là cây samu dầu cao hơn 70 mét ở vườn quốc gia Pù Mát, tỉnh Nghệ An; Cây cao tuổi nhất 2.200 tuổi là hai cây táu, có từ thời An Dương Vương ở thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ; cây đơn thân lớn nhất là cây tung ở Đắk Lắk có đường kính 6,5 mét; cây đa ở đền Thượng, tỉnh Lào Cai (tính cả rễ phụ) có chu vi là 45 mét; quần thể 79 cây bàng, bằng lăng, thị rừng, điệp vàng ở huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu; quần thể 135 cây cổ thụ ở Tiểu khu 379 Mã Đà, huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước. 

Ngoài những kỷ lục cây đã ghi nhận, cũng phải kể đến những cây khác nghìn tuổi gắn liền với ý nghĩa, lịch sử, văn hóa của đất nước như: cây đa 1000 tuổi ở đình Quán La, phường Xuân La, quận Tây Hồ, TP. Hà Nội. Trong một lần về thăm Xuân La tháng 11/1958, Bác Hồ đã đứng dưới bóng mát của cây cổ thụ này và căn dặn cán bộ, Nhân dân địa phương phải bảo vệ, gìn giữ những cây bóng mát muôn đời cho con cháu mai sau; Rặng ruối 18 cây ở Thôn Cam Lâm, Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, TP. Hà Nội trên dưới 1000 năm, từng là nơi vua Ngô Quyền làm chỗ buộc voi chiến, ngựa chiến sau các cuộc tập trận để chuẩn bị tiến về vùng cửa sông Bạch Đằng đánh quân Nam Hán, chấm dứt 1.000 năm Bắc thuộc; Cây me cao 24 mét, đường kính thân 1,2 mét, tán lá che phủ hơn 600 mét vuông ở Bảo tàng Quang Trung của tỉnh Bình Định do cha đẻ của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ là ông Hồ Phi Phúc trồng cách đây hơn 200 năm.

tm-img-alt

Nghi thức mở bia công nhận cây di sản Việt Nam

Thời gian tuy chưa dài nhưng có thể khẳng định hoạt động bảo tồn cây cổ thụ do Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam phát động đã và đang lan rộng khắp cả nước, được người dân tích cực hưởng ứng. Trong suốt 13 năm qua, các buổi Lễ gắn bia, cách thức tổ chức chăm sóc, bảo vệ Cây Di sản Việt Nam tại các địa phương rất đa dạng và phong phú. Có buổi lễ công bố Cây Di sản được tổ chức như một lễ hội lớn của địa phương với hàng nghìn người tham gia. Nhiều buổi lễ đón Bằng công nhận Cây Di sản được gắn với Hội làng, Ngày Đại đoàn kết toàn dân, Ngày Giỗ các danh nhân, Ngày Giỗ trọng của các dòng tộc... Người dân ở một số nơi cho biết, nhờ có sự kiện vinh danh Cây Di sản, địa phương mới có điều kiện khôi phục lại lễ hội truyền thống đã bị lãng quên từ lâu.

Hoạt động Bảo tồn Cây Di sản được đánh giá là một mô hình vì cộng đồng. Nhiều địa phương sau khi tổ chức Lễ vinh danh, công nhận Cây Di sản Việt Nam đã phát triển thành các tuyến du lịch mới, tạo sinh kế cho người dân và gia tăng các giá trị sản phẩm của doanh nghiệp trên địa bàn. Không chỉ tạo thêm lợi ích về kinh tế, chương trình còn góp phần khẳng định chủ quyền lãnh thổ quốc gia như cây Sấu của thôn Sóc Hà, huyện Hà Quảng tỉnh Cao Bằng (giữ cột mốc 651 biên giới Việt-Trung); 5 cây (Mù u; Bàng vuông, Phong ba) trên quần đảo Trường Sa tỉnh Khánh Hòa. Một số sản phẩm chè Shan tuyết ở Hà Giang, Sơn La, Yên Bái còn được nâng giá trị thương hiệu, giúp cho đồng bào địa phương ổn định đời sống, nâng cao nhận thức về bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường, gìn giữ những cây quý. 

TSKH, Anh hùng Đa dạng sinh học ASEAN Đặng Huy Hùng đã từng chia sẻ, “Bằng những nỗ lực liên tục, chúng tôi đã cố gắng cùng với cộng đồng cả nước hướng tới sự phát triển bền vững. Việc chăm sóc, gìn giữ, bảo vệ cây rừng, cây cổ thụ, Cây Di sản Việt Nam chính là bảo vệ dòng chảy diệu kỳ nuôi dưỡng sự sống. Ngày nay Việt Nam đang từng bước xây dựng nông thôn mới đi lên trên con đường hiện đại, văn minh nhưng hình bóng những cây này vẫn gợi cho chúng ta những xúc cảm rất đỗi thân thương về quê hương, xứ sở, là kỳ quan thiên nhiên sâu thẳm trong tâm hồn các thế hệ của 54 cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Đây cũng chính là cách hiện hữu để ngăn chặn sự suy giảm chất lượng môi trường của Trái Đất…”.

Bảo tồn cây cổ thụ không chỉ khơi dậy niềm tự hào của người dân địa phương, phát huy truyền thống văn hóa của dân tộc mà còn góp phần gìn giữ cảnh quan môi trường, thực hiện chiến lược phát triển kinh tế xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển bền vững, tạo dựng môi trường sống trong lành cho các thế hệ hiện tại và tương lai.

Xem Thêm

​An Giang: Tỉnh uỷ thăm, chúc Tết Liên hiệp hội và Hội Luật gia
Ngày 7/2/2024, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy An Giang Lê Văn Nưng đã đến thăm, chúc Tết cán bộ, viên chức và người lao động Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh và Hội Luật gia tỉnh nhân dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024. Tham gia cùng Đoàn có các đồng chí Nguyễn Văn Tuấn, Phó Chánh Văn phòng Tỉnh ủy An Giang, Trương Hoàng Trọng, Phó Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam tỉnh An Giang.

Tin mới

Phát biểu của Chủ tịch Liên hiệp các hội KH&KT Việt Nam tại cuộc GẶP MẶT ĐẦU XUÂN 2024 của lãnh đạo Đảng và Nhà nước
Chiều 29/2, tại trụ sở Trung ương Đảng đã diễn ra Hội nghị gặp mặt các đại biểu trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sỹ Xuân Giáp thìn 2024, do Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng chủ trì. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng đã tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị, Ban biên tập VUSTA.vn xin trân trọng đăng toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch Phan Xuân Dũng.
Phú Yên: Liên hiệp Hội tham gia phản biện độc lập Đề án ngành nuôi trồng thủy sản
Theo đề xuất của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Yên (Liên hiệp Hội Phú Yên) về việc đề nghị Liên hiệp Hội Phú Yên được tham gia phản biện độc lập Đề án tổng thể phát triển ngành nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030.
Lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, Cục Xuất bản và Vụ Báo chí - XB (Ban Tuyên giáo Trung ương) làm việc với NXB Tri thức
Ngày 26/2/2024, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, TSKH Phan Xuân Dũng, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch LHHVN đã chủ trì buổi làm việc với Nhà xuất bản Tri thức. Cùng tham dự buổi làm việc có Phó Chủ tịch Phạm Ngọc Linh, Tổng thư ký Nguyễn Quyết Chiến, các đồng chí lãnh đạo các phòng ban và toàn thể cán bộ, người lao động của Nhà xuất bản Tri thức.
Bình Định: Tổ chức 02 Hội thảo Tư vấn phản biện về lĩnh vực giao thông
Ngày 20/02, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Bình Định (Liên hiệp Hội) đã tổ chức 2 cuộc Hội thảo tư vấn phản biện về phương án đề xuất đầu tư dự án “Nút giao thông khác mức tại khu vực ngã 5 Đống Đa – Hoa Lư” và dự án “Tuyến đường nối từ Lê Thanh Nghị về Cảng Quy Nhơn”.
Chủ tịch danh dự VUSTA–GS, TSKH Đặng Vũ Minh cùng 5 nhà khoa học Việt Nam được vinh danh là Viện sĩ Viện Hàn Lâm KH Nga
Theo đài Sputnik, tháng 2/2024, Viện Hàn lâm khoa học Nga (RAS) kỷ niệm 300 năm thành lập. Trong số các Viện sĩ-thành viên nước ngoài của RAS có 6 Viện sĩ của Việt Nam: Trần Đại Nghĩa, Nguyễn Khánh Toàn, Nguyễn Duy Qúy, Nguyễn Văn Hiệu, Đặng Vũ Minh, Trần Đình Long