Lịch sử các kỳ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam

1. Đại hội I: Họp tại một địa điểm ở Phố Quan Công (Ma Cao, Trung Quốc), từ ngày 27 đến 31/3/1935. Dự đại hội có 13 đại biểu thuộc các Đảng bộ trong nước và tổ chức của Đảng hoạt động ở nước ngoài. Đại hội đã thông qua Nghị quyết chính trị của Đảng, các Nghị quyết về vận động công nhân, vận động nông dân, vận động thanh niên, phụ nữ, binh lính, về mặt trận phản đế, về đội tự vệ, về các dân tộc ít người... về Điều lệ của Đảng. Đại hội đã bầu ra BCH Trung ương gồm 13 uỷ viên. Đồng chí Lê Hồng Phong được bầu làm Tổng Bí thư. BCH TW đã cử đồng chí Nguyễn Ái Quốc làm đại diện của Đảng cộng sản Đông Dương bên cạnh Quốc tế cộng sản. Tháng 7/1936, đồng chí Hà Huy Tập được cử làm Tổng Bí thư. Tháng 3/1938, đồng chí Nguyễn Văn Cừ được cử làm Tổng Bí thư.

2. Đại hội II: Họp từ ngày 11 đến 19/2/1951 tại xã Vinh Quang, Huyện Chiêm Hoá, tỉnh Tuyên Quang. Dự Đại hội có 158 đại biểu chính thức và 53 đại biểu dự khuyết, thay mặt cho hơn 766.000 đảng viên trong toàn Đảng. Đến dự Đại hội còn có đại biểu của Đảng cộng sản Trung Quốc và Đảng cộng sản Thái Lan. Đại hội đã quyết nghị đưa Đảng ra hoạt động công khai với tên gọi mới là Đảng Lao động Việt Nam, thông qua Chính cương, Tuyên ngôn và Điều lệ mới của Đảng. Đại hội đã bầu ra BCH TW mới gồm 19 uỷ viên chính thức và 10 uỷ viên dự khuyết. Chủ tịch Đảng là Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Đảng là đồng chí Trường Chinh.

3. Đại hội III: Họp tại Hà Nội từ ngày 5 đến ngày 10/9/1960. Dự đại hội có 525 đại biểu chính thức và 51 đại biểu dự khuyết, thay mặt cho hơn 50 vạn đảng viên của Đảng. Gần 20 đoàn đại biểu đảng và công nhân quốc tế đã đến dự đại hội. Đại hội lần này là đại hội xây dựng CNXH ở miền Bắc và đấu tranh hoà bình thống nhất nước nhà. Đại hội đã nhất trí thông qua nhiệm vụ, phương hướng của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, thông qua Điều lệ sửa đổi của Đảng. Đại hội đã bầu ra BCH TW gồm 47 uỷ viên chính thức và 31 uỷ viên dự khuyết. Chủ tịch Hồ Chí Minh được bầu lại là Chủ tịch Đảng, đồng chí Lê Duẩn được bầu làm Bí thư Thứ nhất BCH TW Đảng.

4. Đại hội IV: Họp từ ngày 14 đến ngày 20/12/1976 tại Thủ đô Hà Nội. Đến dự Đại hội có 1008 đại biểu thay mặt cho hơn 1 triệu 550 nghìn đảng viên của Đảng và có 29 đoàn đại biểu của các Đảng cộng sản, đảng công nhân, của phong trào giải phóng dân tộc và các tổ chức quốc tế. Tại Đại hội này đã quyết định đổi tên Đảng Lao động Việt nam thành Đảng Cộng sản Việt Nam và thông qua Điều lệ mới của Đảng. Đ/c Lê Duẩn được bầu làm Tổng Bí thư thay chức Bí thư Thứ nhất, BCH TW gồm 101 uỷ viên chính thức và 32 uỷ viên dự khuyết. Đại hội lần thứ IV của Đảng là đại hội toàn thắng của sự nghiệp giải phóng dân tộc, là đại hội tổng kết những bài học lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, là đại hội thống nhất Tổ Quốc, đưa cả nước tiến lên xây dựng CNXH.

5. Đại hội V: Họp từ ngày 27 đến 31/3/1982 tại Hà Nội. Tham dự Đại hội có 1.033 đại biểu thay mặt hơn 1.727.000 đảng viên hoạt động trong 35.146 đảng bộ cơ sở. Đến dự đại hội còn có 47 đoàn đại biểu quốc tế và các đảng anh em. Đại hội đã khẳng định tiếp tục thực hịên đường lối cách mạng XHCN và đường lối xây dựng nền kinh tế XHCN của Đại hội lần thứ IV, vạch ra chiến lược kinh tế xã hội và những chủ trương, chính sách, biện pháp thích hợp trong từng chặng đường. Đại hội đã thông qua Điều lệ sửa đổi của Đảng và bầu ra BCH TW Đảng gồm 116 uỷ viên chính thức và 36 uỷ viên dự khuyết. Tổng Bí thư là đồng chí Lê Duẩn.

6. Đại hội VI: Họp tại Hà Nội từ ngày 15 đến 18/12/1986 (Đại hội VI được gọi là Đại hội đổi mới). Về dự Đại hội VI của đảng có 1.129 đại biểu thay mặt cho gần 1,9 triệu đảng viên của đảng. Đến dự Đại hội có 32 đoàn đại biểu và vị khách quốc tế. Đặc biệt đại hội đã “khẳng định quyết tâm đổi mới công tác lãnh đạo của Đảng theo tinh thần cách mạng, khoa học”. Bầu ra BCH TW gồm 124 uỷ viên chính thức và 49 uỷ viên dự khuyết. Đồng chí Nguyễn Văn Linh được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng.

7. Đại hội VII: Họp tại Hội trường Ba Đình (Hà Nội) từ ngày 24/6 đến 27/6/1991. Dự Đại hội có 1.176 đại biểu đại diện cho hơn 2 triệu đảng viên cả nước. Đến dự đại hội có nhiều đoàn đại biểu đảng cộng sản và các tổ chức quốc tế. Đại hội đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH; Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế xã hội đến năm 2000; Báo cáo xây dựng Đảng và sửa đổi Điều lệ Đảng; Điều lệ Đảng (sửa đổi). Đại hội đã bầu ra BCH TW khoá VII gồm 146 uỷ viên, đồng chí Đỗ Mười được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng. Thành công của đại hội đánh dấu bước trưởng thành mới của Đảng, cột mốc mới trong tiến trình cách mạng Việt Nam, là: “Đại hội của trí tuệ-đổi mới, dân chủ-kỷ cương-đoàn kết”.

8. Đại hội VIII: Họp từ ngày 28/6 đến 01/7/1996 tại Hà Nội. Dự Đại hội có 1.198 đại biểu thay mặt cho hơn 2 triệu đảng viên của Đảng. Tới dự đại hội có gần 40 đoàn đại biểu quốc tế đại diện các đảng anh em. Đại hội đã thảo luận và thông qua Điều lệ Đảng (sửa đổi) và bầu ra Ban chấp hành Trung ương gồm 170 uỷ viên chính thức. Tổng Bí thư là đồng chí Đỗ Mười. Đại hội VIII của Đảng đã đánh dấu bước ngoặt chuyển đất nước ta sang thời kỳ mới: Thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh, theo định hướng XHCN, vì hạnh phúc của nhân dân, vì tình hữu nghị, hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới.

Tại Hội nghị lần thứ 4 (Khoá VIII) Ban chấp hành TW Đảng họp từ ngày 22 đến ngày 29/12/1997 tại Hà Nội, đồng chí Lê Khả Phiêu - Uỷ viên Thường vụ, Thường trực Bộ Chính trị đã được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng thay cho đồng chí Đỗ Mười.

9. Đại hội IX: Họp từ ngày 19 đến 22 tháng 4 năm 2001 tại Thủ đô Hà Nôi. Dự Đại hội có 1.168 đại biểu thay mặt cho 2.479.717 đảng viên của Đảng. Đại hội đã thảo luận và nhất trí thông qua các Văn kiện quan trọng và bầu ra Ban Chấp hành Trung ương gồm 150 uỷ viên chính thức. Đồng chí Nông Đức Mạnh được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng. Đại hội IX của Đảng là Đại hội của “Trí tuệ, dân chủ, đoàn kết, đổi mới”, là Đại hội mở đầu cho một thế kỷ mới, thiên niên kỷ mới.

10. Đại hội X: họp từ ngày 18 đến 25/4/2006 tại Hà Nội. Dự đại hội có 1.176 đại biểu, đại diện cho 3,1 triệu đảng viên cả nước. Đại hội X đã tổng kết chặng đường 20 năm đổi mới (1986-2006) đất nước, tiếp tục khẳng định sự nghiệp xây dựng CNH, HĐH đất nước. Chủ đề của Đại hội là: “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa đất nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển”. Đại hội đã thảo luận và thông qua các văn kiện quan trọng, bầu ra BCH TW gồm 160 uỷ viên chính thức, 21 uỷ viên dự khuyết. Bộ Chính trị gồm 14 thành viên. Đ/c Nông Đức Mạnh được bầu làm Tổng Bí thư.

11. Đại hội XI: Họp từ ngày 12 đến 19 tháng 01 năm 2011 tại Hà Nội. Dự đại hội có 1.377 đại biểu, đại diện cho hơn 3,6 triệu đảng viên cả nước. Đại hội XI đã tổng kết chặng đường 25 năm đổi mới (1986-2011) của đất nước, tiếp tục khẳng định sự nghiệp xây dựng CNH, HĐH đất nước. Chủ đề của Đại hội là: “Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”. Đại hội đã thảo luận và nhất trí thông qua các văn kiện quan trọng, bầu ra BCH TW gồm 175 uỷ viên chính thức và 25 uỷ viên dự khuyết. Bộ Chính trị gồm 14 thành viên. Ban Bí thư gồm 10 thành viên. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng được bầu làm Tổng Bí thư.

12. Đại hội XII: Họp từ ngày 20/01 đến ngày 28/01/2016 tại Thủ đô Hà Nội. Dự Đại hội có 1.510 đại biểu, đại diện cho hơn 4,5 triệu đảng viên cả nước. Đại hội Đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ XII đã tổng kết chặng đường 30 năm đổi mới (1986-2016) của đất nước, tiếp tục khẳng định sự nghiệp xây dựng CNH, HĐH; đồng thời Đại hội cũng kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết XI của Đảng; quyết định phương hướng, mục tiêu nhiệm kỳ 2016-2021. Chủ đề của Đại hội là: “Tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh; phát huy sức mạnh toàn dân tộc và dân chủ xã hội. Đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, bảo vệ vững chắc tổ quốc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu sớm đưa Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”. Đại hội đã bầu ra BCH Trung ương khóa XII, nhiệm kỳ 2016-2021, gồm 200 ủy viên (trong đó 180 ủy viên chính thức, 20 ủy viên dự khuyết). Bộ Chính trị gồm 19 thành viên. Ban Bí thư gồm 14 thành viên. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng được bầu làm Tổng Bí thư.

13. Đại hội XIII: Họp từ ngày 26/01/2021 đến ngày 01/02/2021 tại Thủ đô Hà Nội. Dự Đại hội có 1.587 đại biểu thay mặt cho hơn 5 triệu đảng viên trong cả nước. Tại Đại hội XIII, Đảng Cộng sản Việt Namđánh giá kết quả lãnh đạo và phát triển đất nước, quá trình thực hiện nghị quyết Đại hội XII(2016–2020); đề ra mục tiêu, nhiệm vụ tổng quát phát triển đất nước trong giai đoạn 2021-2025 và định hướng phát triển đất nước đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Đại hội XIII của Đảng đã bầu ra Bộ Chính trị gồm 18 đồng chí; BCH TW gồm 200 đồng chí (trong đó có 180 Uỷ viên chính thức và 20 Uỷ viên dự khuyết). Đồng chí Nguyễn Phú Trọng được tín nhiệm bầu tiếp tục giữ chức vụ Tổng Bí thư BCH Trung ương Đảng khóa XIII.

14. Đại hội XIV: Dấu mốc lịch sử mở ra kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đại hội sẽ diễn ra từ ngày 19 tháng 01 đến ngày 25 tháng 01 năm 2026 tại Hà Nội.Đại hội diễn ra trong bối cảnh Việt Nam trải qua 40 năm kể từ khi thực hiện chính sách Đổi mới(1986) và 35 năm thực hiện Cương lĩnh 1991 của Đảng Cộng sản Việt Nam. Với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”, Đại hội XIV xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược lớn để đưa đất  nước vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 (khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045 (kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045). Dự đại hội có 1.586 Đại biểu, đại diện cho hơn 5,6 triệu Đảng viên trong toàn Đảng. Đại hội có chủ đề: Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Quang cảnh phiên khai mạc Đại hội XIV của Đảng. (Ảnh: TTXVN)

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện trí tuệ, trách nhiệm lớn lao, cao cả và vinh quang của Đảng đối với cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Đại hội XIV của Đảng sẽ là Dấu mốc lịch sử mở ra kỷ nguyên mới dân tộc; nhằm đưa đất nước ta trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030; thiết thực kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập Nước CHXHCN Việt Nam, phấn đấu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa, sánh vai với các cường quốc năm châu; như tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu và ước vọng của toàn thể dân tộc ta./.