Đề xuất các giải pháp chuyển giao dịch vụ công cho các tổ chức xã hội

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS Phan Tùng Mậu – Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam cho biết, hiện nay rất nhiều hội thành viên của Liên hiệp Hội Việt Nam chưa được tiếp cận với dịch vụ công, bởi việc chuyển giao dịch vụ công cho các tổ chức hội nhiều bất cập. Chính vì vậy, mong các đại biểu đưa ra nhiều ý kiến về các vấn đề như chính sách liên quan đến dịch vụ công hiện nay, thực trạng chính sách, những bất cập và nguyên nhân bất cập chính sách; thực trạng năng lực của các tổ chức hội trong việc tiếp nhận dịch vụ công, các kết quả đạt được trong quá trình chuyển giao dịch vụ công cho các tổ chức hội; những thuận lợi, khó khăn trong quá trình chuyển giao dịch vụ công và thực hiện dịch vụ công. Qua đó có những giải pháp chính sách nhằm tăng cường chuyển giao dịch vụ công cho các tổ chức xã hội.

TS Phan Tùng Mậu – Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu tại hội thảo

Theo ý kiến của ông Phạm Sỹ Danh – Chủ tịch Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam cho biết, trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN, Nhà nước đang có sự “đổi mới” vai trò, chức năng nói chung và vai trò trách nhiệm đối với dịch vụ công và nâng cao hơn vai trò trách nhiệm của Nhà nước trong quản lý và tổ chức cung ứng dịch vụ công cho người dân và xã hội, khắc phục những tác động tiêu cực của kinh tế thị trường. Những đổi mới đó tựu trung lại gồm:

- Làm rõ và phân biệt quản lý Nhà nước với tổ chức cung ứng dịch vụ công; xác định rõ những dịch vụ công do các cơ quan Nhà nước phải trực tiếp cung ứng; đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương các cấp.

- Hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách quản lý và dịch vụ công trên cơ sở phân biệt rõ tổ chức và hoạt động dịch vụ công với quản lý Nhà nước và quản lý sản xuất kinh doanh. Xác lập cơ chế quản lý, tổ chức cung ứng và quy định rõ trách nhiệm, mục tiêu, nội dung hoạt động, chất lượng dịch vụ, đảm bảo quyền tự chủ của các tổ chức cung ứng dịch vụ công.

- Quy hoạch, sắp xếp lại hệ thống các tổ chức cung ứng dịch vụ công theo yêu cầu nâng cao chất lượng và hiệu quả của mạng lưới dịch vụ công trong cả nước. Đổi mới phương thức cung ứng dịch vụ công, đảm bảo phục vụ thuận lợi nhất cho người dân.

- Phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp trong lĩnh vực cung ứng dịch vụ công phù hợp với đặc điểm, tính chất của từng ngành nghề, từng vùng miền khác nhau.

- Đổi mới cơ chế quản lý tài chính - ngân sách đối với lĩnh vực dịch vụ công. Nhà nước đầu tư ngân sách hợp lý, đồng thời thu hút mạnh mẽ các nguồn lực xã hội tham gia cung ứng dịch vụ công. Chuyển cơ chế cấp kinh phí theo đầu vào sang cấp kinh phí theo đầu ra tùy thuộc số lượng và chất lượng dịch vụ.

- Xây dựng hệ thống các công cụ, cơ chế kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước và cơ chế giám sát của nhân dân đối với hoạt động cung ứng dịch vụ công. Phát huy vai trò của các đoàn thể nhân dân, tổ chức quần chúng nhất là các hội nghề nghiệp trong việc giám sát các hoạt động cung ứng dịch vụ công.

Ông Phạm Sỹ Danh – Chủ tịch Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam

Còn đối với ý kiến của PGS.TS Lê Chi Mai – Hội Khoa học hành chính Việt Nam cho rằng, các tổ chức xã hội tham gia cung ứng dịch vụ công cần được Nhà nước ưu đãi về chính sách thuế và tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất  (cho thuê đất…) để hỗ trợ các tổ chức này về mặt tài chính, vì đây là các tổ chức không vì lợi nhuận và góp phần thực hiện chức năng cung ứng dịch vụ công của Nhà nước vì lợi ích chung của cộng đồng. Có thể quy định mức thuế thu nhập doanh nghiệp có ưu đãi đối với các tổ chức xã hội cung ứng các dịch vụ công thiết yếu không vì lợi nhuận. Việc cho thuê đất hay cơ sở vật chất đối với các tổ chức xã hội cung ứng dịch vụ công được thực hiện theo hợp đồng thuê đất với mức giá hợp lý, thời gian cho thuê đất phù hợp với thời gian đăng ký hoạt động của tổ chức này.

PGS.TS Lê Chi Mai – Hội Khoa học hành chính Việt Nam

Theo TS Tạ Ngọc Hải – Viện Khoa học tổ chức nhà nước, Bộ Nội Vụ cho rằng nên sửa đổi, bổ sung chính sách pháp trong đó thể hiện quan điểm, các loại hình, hình thức chuyển giao dịch vụ công như nhà nước bán một phần hoặc toàn bộ tài sản của doanh nghiệp nhà nước cung ứng dịch vụ công cho tư nhân hoặc một tập thể; nhà nước bán một phần cổ phần của doanh nghiệp nhà nước cung ứng dịch vụ công ra ngoài xã hội; nhà nước cho thuê doanh nghiệp cung ứng dịch vụ công đối với tư nhân hoặc tập thể; khoán kinh doanh cung ứng dịch vụ công cho tư nhân hoặc tập thể; ký hợp đồng hoặc đơn đặt hàng đối với các doanh nghiệp hoặc tổ chức trong việc cung ứng dịch vụ công theo yêu cầu của nhà nước; cho phép các doanh nghiệp hoặc tổ chức tư nhân tham gia vào các lĩnh vực cung ứng dịch vụ công và chịu sự quản lý của nhà nước thông qua luật lệ và quy chế.

TS Tạ Ngọc Hải – Viện Khoa học tổ chức nhà nước, Bộ Nội Vụ

Tại hội thảo, các đại biểu đã thảo luận và đưa ra nhiều ý kiến như nghiên cứu làm rõ những nhiệm vụ, dịch vụ hành chính công nào có thể chuyển giao cho tổ chức xã hội để “giải phóng” biên chế; xác định tiêu chí lựa chọn các dịch vụ công, thủ tục hành chính có thể chuyển giao cho tổ chức xã hội, ví dụ: Những thủ tục, dịch vụ cần phải huy động trí tuệ, kinh nghiệm của các chuyên gia, các thầy đã nghỉ hưu: Xây dựng phác đồ, hướng dẫn điều trị, biên soạn sách giáo khoa, từ điển bách khoa y học….sau đó chuyển Bộ Y tế thẩm định và ban hành; những dịch vụ cần phải có một tổ chức độc lập trung gian thực hiện để bảo đảm tính khách quan, minh bạch: thẩm định năng lực hành nghề, cấp chứng chỉ hành nghề, đào tạo liên tục…