Cuốn sách chỉ ra sự hợp lý và phi lý trong tư duy con người

Chúng ta thường tự cho rằng con người là sinh vật có lý trí mạnh mẽ, khi quyết định hay đánh giá vấn đề luôn kĩ lưỡng và lý tính. Nhưng sự thật là, dù bạn có cẩn trọng tới mức nào, thì trong cuộc sống hàng ngày hay trong vấn đề liên quan đến kinh tế, bạn vẫn có những quyết định dựa trên cảm tính chủ quan của mình.

Tư duy nhanh và chậm - Thinking fast and slow, cuốn sách nổi tiếng tổng hợp tất cả nghiên cứu được tiến hành qua nhiều thập kỷ của nhà tâm lý học từng đạt giải Nobel Kinh tế Daniel Kahneman sẽ cho bạn thấy những sự hợp lý và phi lý trong tư duy của chính bạn. Cuốn sách được đánh giá là “kiệt tác” trong việc thay đổi hành vi của con người.

Tư duy nhanh và chậm đưa ra và lý giải hai hệ thống tư duy tác động đến con đường nhận thức của con người. Kahneman gọi đó là: hệ thống 1 và hệ thống 2.

Hệ thống 1, còn gọi là cơ chế tư duy nhanh, tự động, thường xuyên được sử dụng, cảm tính, rập khuôn và tiềm thức. Hệ thống 2, còn gọi là cơ chế tư duy chậm, đòi hỏi ít nỗ lực, ít được sử dụng, dùng logic có tính toán và ý thức.

Trong một loạt thí nghiệm tâm lý mang tính tiên phong, Kahneman và Tversky- một chuyên gia tâm lý cũng là một người bạn thân của ông chứng minh rằng, con người chúng ta thường đi đến quyết định theo cơ chế tư duy nhanh hơn là tư duy chậm. Phần lớn nội dung của cuốn sách chỉ ra những sai lầm của con người khi suy nghĩ theo hệ thống tư duy nhanh.

Có tới 20 “sai lệch nhận thức”– những lỗi vô thức phát sinh từ cái nhìn thành sai lệch của con người về thế giới. Điển hình trong số đó là “hiệu ứng mỏ neo”: con người có xu hướng bị tác động bởi một số ấn tượng đầu tiên về sự vật, sự việc. (Chẳng hạn, trong một thí nghiệm, một số quan tòa đầy kinh nghiệm người Đức có chiều hướng đưa ra hình phạt nặng hơn cho kẻ cắp nếu họ tung xúc xắc vào những con số lớn).

Vào giai đoạn thứ hai, Kahneman và Tversky chỉ ra rằng, những người hay đưa ra quyết định dưới những điều kiện không chắc chắn sẽ không hành xử  giống với cách mà các mô hình kinh tế chỉ ra; họ không “tối đa hóa lợi ích”.

Cả hai nhà khoa học sau đó đã phát triển một nguyên nhân khác ảnh hướng đến việc đưa ra quyết định, một niềm tin nữa vào tâm lý học con người, mà họ gọi là “lý thuyết viễn cảnh” (Lý thuyết đã giúp Kahneman giành giải thưởng Nobel năm 2002).

Ở giai đoạn thứ ba của sự nghiệp, nhất là sau cái chết của Tversky, Kahneman nghiên cứu sâu về “tâm lý học khoái lạc”: khoa học nghiên cứu về bản chất và nguyên nhân của hạnh phúc.

Tư duy nhanh và chậm là một cuốn sách giàu ý nghĩa: dễ hiểu, sâu sắc, đầy bất ngờ và có nhiều giá trị đối với tính tự lực của mỗi cá nhân. Cuốn sách đáp ứng hai tiêu chí của một cuốn sách hay, thứ nhất nó thách thức quan điểm của người đọc, thứ hai, nó không phải là những trang sách với những con chữ khô cứng mà vô cùng vui nhộn và hấp dẫn. 

Cuốn sách đặc biệt đã dành được vô số giải thưởng danh giá: Sách khoa học hay nhất của Học viện Khoa học Hoa Kỳ năm 2012, được tạp chí The New York Times và Los Angeles bình chọn là sách hay nhất  và được quan tâm nhất năm 2011…