Cộng tác viên Vusta- Đôi điều chia sẻ!

Năm 2002 tôi bắt đầu tham gia làm Cộng tác viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam). Trải qua gần 17 năm cộng tác, cùng với sự phát triển của Liên hiệp Hội Việt Nam và Trang thông tin Vusta đã để trong lại trong tôi đôi điều cảm nhận.

Phát triển cùng với thời đại

Năm 1998 tôi chuyển công tác từ Tỉnh đoàn sang Liên hiệp Hội Phú Yên (Liên hiệp Hội Phú Yên thành lập ngày 26/6/1996).Năm 2002 tôi mon men tham gia viết tin của Phú Yên gửi ra Liên hiệp Hội Việt Nam (bản tin đánh máy chữ, gửi bằng đường bưu điện). Được biết mạng lưới tổ chức Liên hiệp Hội địa phương thời điểm đó chưa “phủ kín” trên toàn quốc.  Có tỉnh thành lập nhưng công tác nhân sự hoạt động vừa ít vừa kiêm nhiệm, hoạt động chuyên môn còn hạn chế, thiết bị cơ sở vất nghèo nàn, trang thiết bị thông tin lạc hậu, địa điểm làm việc mượn tạm phòng làm việc của các Sở, Ban ngành (Khối Đảng hoặc Sở Khoa học& Công nghệ) Các Liên hiệp Hội địa phương không có “ Ban-Bệ” như hiện nay, chỉ có một thuật ngữ: Cơ quan Thường trực Liên hiệp Hội  (Lãnh đạo và Văn phòng)nên công tác truyền tải thông tin Liên hiệp Hội địa phương đến Liên hiệp Hội Việt Nam không có, nếu có thì rất ít. Chỉ tập trung ở các Liên hiệp Hội mạnh như: Hải Dương, Hà Nội, Hải Phòng, Hà Tĩnh…

Lúc trước, công tác thông tin tuyên truyền của Liên hiệp Hội Việt Nam tập trung ở Ban Đào tạo và Phổ biến Kiến thức (ông Tống Văn Đỉnh- làm Trưởng Ban)ngoài ra Liên hiệp Hội Việt Nam còn có kênh thông tin: Bản tin KCP và trang Websile www.vusta.vn(ThS Hoàng Quốc Trị, Trưởng ban Biên tập). Bản tin KCP có kích cở (20 cm x 29 cm) ; số lượng 24 -32 trang ( in một màu trên giấy Couche)…có thể nói cá Liên hiệp Hội địa phương xem đây là ấn phẩm giá trị nhất của thời điểm đó. Còn khái niệm về hộp thư điện tử ( Email) hay thuật ngữ  trang Websile của Liên hiệp Hội Việt Nam quá còn lạ lẫm với Liên hội Hội địa phương và đội ngũ cộng tác viên (kể cả bản thân tôi).

Qua thời gian xây dựng và hoạt động đến nay tổ chức Liên hiệp Hội Việt Nam ngày càng khởi sắc trong các lĩnh vực, từng bước khẳng định “Thương hiệu” Liên hiệp Hội với cộng đồng. Đáng chú ý hơn là  Trang tin điện tử Liên hiệp Hội Việt Nam (gọi tắt là trang thông tin Vusta)được thành lập ngày 31-10-2012, do ông Vũ Cảnh Linh làm Trưởng ban (Giấy phép số: 161/GP-TTĐT của Bộ Thông tin&Truyền thông)ngày càng hoàn thiện. Đặc biệt năm 2014 trang thông tin Vusta đã nâng cấp đổi mới giao diện, sử dụng phần mềm nguồn mở NukeViet... hầu hết bạn đọc trong và ngoài hệ thống Liên hiệp Hội đánh giá: “Trang thông tin Vusta đã thể hiện tính khoa học và tính thẩm mỹ của một trang thông tin cấp Trung ương”

Hiện nay Liên hiệp Hội địa phương đã “ phủ kín” ở  63 tỉnh, thành phố. Theo đó cùng với sự phát triển khoa học công nghệ và yêu cầu nhiệm vụ, hầu hết các Liên hiệp Hội tỉnh, thành đều có xây dựng trang Websile đồng thời công tác tin bài đã được kết nối thông tin giữa Liên hiệp Hội Việt Nam với Liên hiệp Hội địa phương và ngược lại rất hiệu quả và thiết thực.

Tác giả đang tác nghiệp ở cơ quan

Cộng tác viên Liên hiệp Hội “Nhà báo không chuyên”

Hầu hết những Cộng viên (CTV) ở các Liên hiệp Hội địa phương đưa tin, bài về Trang thông tin Vusta đều là những “Nhà báo không chuyên” nên chất lượng các tin, bài còn mang tính kiểu viết, truyền thống “có sao viết vậy”hơn nữa phần lớn lãnh đạo đều nghĩ cán bộ         Liên hiệp Hội địa phương nào cũng biết viết tin, bài và vì thế, cũng chẳng cần rèn luyện nâng cao chất lượng khi viết gửi …đây là vấn đề cốt lõi làm khó khăn cho Ban Biên tập Vusta phải mất thời gian “đánh vật” để biên tập lại trước khi đăng tải  (biên tập để thành bài thì không đáp ứng tiêu chí- Nếu chuyển sang thành tin thì quá thừa nội dung…)cho nên có những tin bài CTV gửi về khi đăng tải chất lượng chưa cao

Có một thời gian dài Trang thông tin Vusta đăng tải hoạt động các Hội thành viên trực thuộc của Liệp Hội tỉnh. “Câu chuyện” này được Ban Biên tập Trang thông tin Vusta đã thông báo không sử dụng tin, bài hoạt động của Hội thành viên thuộc tỉnh và cũng có quy định cho những CTV khi “giựt tít bài” không quá 10 từ, số từ trang tin không quá 200 từ;  số từ của bài không quá 1.200 từ…có thể nói đây là một quy định có hiệu quả góp phần cho trang thông tin Vusta ngày càng chất lượng hơn.

Về ảnh minh họa cho tin hoặc bài viết cũng là vấn đề đáng chia sẻ, bỡi lẽ  những CTV không có kỹ năng, kỹ thuật về nhiếp ảnh, chưa kể không có máy ảnh. Nay thì chụp ảnh qua điện thoại…chính không có nghiệp vụ nhiếp ảnh nên ảnh minh họa tin, bài cũng làm khó cho Ban biên tập Vusta (chất lượng ảnh kém, bố cục ảnh không phù hợp, đôi lúc “ phạm húy” phần hậu cảnh về trang trí khánh tiết như: tượng Bác Hồ, câu khẩu hiệu tuyên truyền…)

Hiện nay có những CTV viết  bài từ các báo cáo sơ kết, tổng kết của đơn vị. Theo tôi bài không sai về nội dung, số liệu… nhưng quá “khô cứng” không có “mùi báo chí”  không có “tiếng động” trong bài (phát biểu của nhân vật hoặc lãnh đạo)nhưng nếu có xây dựng tiếng động thì không biết đặt vào một Box riêng dẫn đến gây nhàm chán cho độc giả. Thiết nghĩ viết bài từ báo cáo chỉ dành cho những nhà báo có tay nghề và kinh nghiệm lâu năm

Tôi không phải là một nhà báo chuyên nghiệp (chuyên ngành Mỹ thuật),tôi tham gia CTV trang thông tin Vusta và may mắn được dự một vài đợt Hội thảo và tập huấn kỹ năng viết tin cho cộng tác viên, do Vusta tổ chức ít nhiều đã bổ trợ cho bản than khi làm CTV. Theo tôi trong nền báo chí hiện đại người CTV bước đầu tìm hiểu tiêu chí cách chọn tin; tìm hiểu cấu trúc tin, bài theo phong cách hiện đại với mô hình tam giác ngược; v.v... hướng đến độc giả, gây sự chú ý cho độc giả, tránh gây mất thời gian cho độc giả vì: Cấu trúc tin hiện đại ngoài việc lôi kéo sự tò mò cho độc giả, làm rõ vấn đề ngay từ đầu, còn phải được sắp xếp, bố cục sao cho đảm bảo cung cấp các thông tin chuyên sâu cho nhóm độc giả muốn tìm hiểu kỹ nội dung của tin bài...

Qua hơn 15 năm làm CTV và học hỏi thêm từ các anh chị “ có nghề” trong báo chí tôi rút ra một kinh nghiệm để có một tin, bài có chất lượng theo phong cách hiện đại là không được phép cài ý kiến cá nhân của người viết vào tin vì “Cài ý kiến cá nhân vào tin dưới nhiều dạng khác nhau như:  “cần phải...”, “mong rằng...”, “ đề nghị...”, v.v..., đứng trên phương diện hiệu quả truyền thông là kém hiệu quả. Các ý kiến cá nhân cần tách bạch khỏi tin bài phản ánh. Ý kiến cá nhân cần và có thể được trình bày ở các mục khác như bình luận, xã luận, phóng sự, ký sự, bút ký, v.v...