Cần thay đổi mô hình tổ chức bộ máy cơ quan Liên hiệp Hội
Chia sẻ với vusta.vn, ông Bùi Văn Thắng – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai cho biết, Liên hiệp Hội thành lập năm 2000, đến nay Liên hiệp Hội đã trải qua 4 kỳ Đại hội, Đại hội gần nhất diễn ra trong vào tháng 3 năm 2017. Hiện nay, cơ quan Liên hiệp Hội đang hoạt động theo mô hình 02 ban chuyên môn và Văn phòng với tổng số người làm việc là 10 người, 100% cán bộ là cán bộ đương chức. Trong đó, gồm: Chủ tịch (chuyên trách); 01 Phó chủ tịch kiêm Trưởng Ban kiểm tra (chuyên trách). Ngoài ra còn 01 Phó chủ tịch kiêm nhiệm (Giám đốc sở KH&CN).
Thời gian đầu mới thành lập, Liên hiệp Hội Lào Cai cũng gặp rất nhiều khó khăn, hoạt động theo mô hình Không chuyên trách mọi công việc của Liên hiệp Hội đều do một cán bộ Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường tỉnh kiêm nhiệm. Đến tháng 8/2003, Liên hiệp Hội tỉnh Lào Cai mới chính thức hoạt động theo mô hình Cơ quan chuyên trách với 02 biên chế được UBND tỉnh giao.
Đến tháng 12/2012, thực hiện Văn bản số 327/BNV-TCPCP, ngày 19/01/2012 của Bộ Nội vụ V/v thực hiện Đề án kiện toàn tổ chức bộ máy của Liên hiệp Hội và thực hiện Quyết định số 1492/QĐ-UBND, ngày 22/6/2012 của UBND tỉnh Lào Cai về việc phê duyệt Điều lệ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai, Ban Thường vụ Liên hiệp Hội tỉnh đã ban hành Quyết định số 140/QĐ-LHH, ngày 03/12/2012 về việc thành lập các tổ chức chuyên môn thuộc Cơ quan Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai theo mô hình:
Chủ tịch UBND tỉnh kiêm nhiệm Chủ tịch Liên hiệp Hội, 01 Phó chủ tịch Liên hiệp Hội chuyên trách và 01 phó chủ tịch kiêm nhiệm. Có các cơ quan giúp việc cho thường trực Liên hiệp Hội gồm: Văn phòng; Ban Khoa học, công nghệ và Tư vấn, phản biện; Ban Thông tin, Phổ biến kiến thức và Hội viên với tổng số 08 biên chế; đồng chí.
Mặc dù đã có Văn phòng và 02 ban chuyên môn nhưng số lượng người làm việc vẫn chưa đủ đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ đề ra, còn có bất cập trong cơ cấu cán bộ lãnh đạo bởi theo cơ cấu, mô hình đang thực hiện thì có 02 đồng chí lãnh đạo chủ chốt Liên hiệp Hội là kiêm nhiệm và chỉ có 01 đồng chí chuyên trách. Trước những khó khăn đó, Đảng đoàn Liên hiệp Hội đã xin Tỉnh ủy cho chủ trương bầu 02 Phó chủ tịch chuyên trách. Tháng 3/2017 Liên hiệp Hội Lào Cai tổ chức đại hội lần thứ IV (nhiệm kỳ 2017-2022), đại hội đã bầu 02 phó chủ tịch chuyên trách, 01 phó chủ tịch kiêm nhiệm (Giám đốc sở KH&CN), vị trí Chủ tịch Liên hiệp Hội vẫn do đồng chí Phó chủ tịch UBND tỉnh kiêm nhiệm.
Sau đại hội, một khó khăn mới trong công tác cán bộ lại đặt ra đối với Liên hiệp Hội, sở Nội vụ Lào Cai đã tham mưu UBND tỉnh Lào Cai quyết định hằng năm sẽ không giao biên chế cho Liên hiệp Hội nữa bởi do Liên hiệp Hội không phải là tổ chức chính trị-xã hội. Để giải quyết khó khăn về công tác cán bộ, năm 2018, Liên hiệp Hội tỉnh đã xây dựng và trình UBND tỉnh phê duyệt Đề án vị trí việc làm, theo đó Liên hiệp Hội tiếp tục được giao bổ sung tăng thêm 02 chỉ tiêu người làm việc. Đến nay, tổng biên vị trí việc làm chuyên trách của Liên hiệp Hội gồm 10 người. Việc quản lý, sử dụng số lượng người làm việc tại Liên hiệp Hội được áp dụng theo các quy định về quản lý viên chức.
Theo đó, vị trí việc làm và số lượng người làm việc tại Liên hiệp Hội bao gồm: Thứ nhất , vị trí việc làm gắn với công việc lãnh đạo, quản lý, điều hành có: 07 vị trí việc làm gồm: Chủ tịch, phó chủ tịch, trưởng ban, phó trưởng ban, Chánh văn phòng, Phó chánh Văn phòng, Tổng thư ký.
Trong số 07 vị trí việc làm kể trên, Liên hiệp Hội chỉ được giao số lượng 05 người làm việc; còn 02 vị trí việc làm phải kiêm nhiệm đó là: Chủ Liên hiệp hội do Phó chủ tịch UBND tỉnh kiêm nhiệm; Tổng thư ký Liên hiệp Hội kiêm Chánh Văn phòng. Đến năm 2019 vị trí Chủ tịch Liên hiệp Hội đã được Tỉnh ủy thống nhất giao cho Ban Chấp hành Liên hiệp Hội bầu trong số các phó chủ tịch chuyên trách của Liên hiệp Hội đảm nhiệm và hiện nay Liên hiệp Hội Lào Cai đang thực hiện mô hình lãnh đạo theo cơ cấu: Chủ tịch chuyên trách, 01 Phó chủ tịch chuyên trách, Tổng thư ký chuyên trách, 01 phó chủ tịch kiêm nhiêm.
Thứ hai, Vị trí việc làm gắn với công việc hoạt động nghề nghiệp có 02 vị trí, gồm: Quản lý khoa học, công nghệ và tư vấn phản biện, giám định xã hội; Công tác thông tin, phổ biến kiến thức và hội viên. Hai vị trí này Liên hiệp Hội được giao 02 người làm việc.
Thứ ba, vị trí việc làm gắn với công việc hỗ trợ, phục vụ có 04 vị trí, gồm: Hành chính tổng hợp; Kế toán; Văn thư, lưu trữ; Lái xe. Bốn vị trí việc làm này Liên hiệp Hội được giao 03 người làm việc. Riêng vị trí việc làm Văn thư, lưu trữ phải do vị trí cán bộ làm công tác Hành chính, tổng hợp kiêm nhiệm.
Theo Đề án vị trí việc làm mà Liên hiệp Hội xây dựng thì tổng vị trí việc làm của cơ quan chuyên trách của Liên hiệp Hội tỉnh Lào Cai sẽ cần từ 13 đến 15 vị trí, tương ứng với 13 hoặc người làm việc. Tuy nhiên hiện nay chỉ có 10 vị trí việc làm chính thức, còn 02 vị trí việc làm là phải kiêm nhiệm, còn 01 vị trí việc làm là cấp phó ban chuyên thuộc Liên hiệp Hội chưa được thực hiện bởi hiện nay Liên hiệp Hội Lào Cai còn 02 ban chuyên môn mỗi ban chỉ có 02 người gồm 01 trưởng ban và 01 nhân viên lên không đủ điều kiện để bổ nhiệm thêm vị trí phó ban theo quy định của tỉnh.
Căn cứ vị trí làm việc và số người làm việc được giao, Liên hiệp Hội Lào Cai đã thực hiện sắp xếp các cơ quan trực thuộc của Liên hiệp Hội gồm: Chủ tịch (chuyên trách); 01 Phó chủ tịch kiêm Trưởng Ban kiểm tra (chuyên trách); Tổng thư ký kiêm Chánh Văn phòng. Văn phòng gồm 05 người làm việc; Ban Thông tin, phổ biến kiến thức và hội viên gồm 02 người làm việc; Ban Khoa học, công nghệ và tư vấn phản biện gồm 02 người làm việc.
Ông Thăng tâm sự, trong 20 năm hoạt động, có 18 năm vị trí Chủ tịch Liên hiệp Hội do lãnh đạo là Chủ tịch UBND tỉnh hoặc Phó chủ tịch UBND tỉnh kiêm nhiệm. Tỉnh ủy đã sớm quyết định thành lập Đảng đoàn Liên hiệp Hội; bộ máy tổ chức cán bộ lãnh đạo chủ chốt và cơ quan được củng cố kiện toàn cơ ban ổn định phù hợp chức năng, nhiệm vụ. Nhận thức chính trị của lãnh đạo tỉnh về địa vị pháp lý của Liên hiệp Hội là tổ chức chính trị xã hội; vị trí, vai trò của Liên hiệp Hội trong hệ thống chính trị được coi trọng.
Chủ tịch và Phó chủ tịch Liên hiệp Hội là cán bộ được tỉnh xếp vào diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý, được hưởng chế độ phụ cấp chức vụ và một số chế độ chính sách khác như lãnh đạo giám đốc, phó giám đốc sở, ngành cấp tỉnh; được mời tham dự những cuộc họp, hội nghị quan trọng của tỉnh.
Cán bộ chuyên trách của Liên hiệp Hội nhìn chung được quan tâm hưởng hầu hết các chế độ chính sách của Nhà nước đối như công chức, viên chức. 100% cán bộ cơ quan chuyên trách Liên hiệp Hội đều trong độ tuổi lao động, được đào tạo bồi dưỡng. Có 4/10 cán bộ được hưởng phụ cấp công vụ.
Mô hình lãnh đạo Liên hiệp hội do lãnh đạo UBND tỉnh kiêm nhiệm có ưu thế về vai trò lãnh đạo, công tác chỉ đạo có sự ảnh hưởng tích cực đối với các cấp cách ngành tạo ra bước phát triển ổn định. Đến nay Liên hiệp Hội Lào Cai đã chuyển sang thực hiện mô hình Chủ tịch Liên hiệp Hội chuyên trách, 01 phó chủ tịch kiêm Trưởng ban kiểm tra (chuyên trách), 01 phó chủ tịch (kiêm nhiệm), Tổng thư ký kiêm Chánh Văn phòng. Dự kiến đến năm 2022 (Đại hội lần thứ V) Liên hiệp Hội Lào Cai sẽ không áp dụng mô hình lãnh đạo phó chủ tịch kiêm nhiệm và không Tổng thư ký.
Tuy nhiên, theo ông Thắng mặc dù có nhiều thuận lợi trong việc áp dụng mô hình lãnh đạo, nhưng vẫn còn một số khó khăn như việc áp dụng mô hình lãnh đạo chủ chốt Liên hiệp Hội kiêm nhiệm trong thực tế có những ưu điểm, xong khách quan nhìn nhận cho thấy có những khó khăn bởi tính phụ thuộc cao, không thể hiện tính chuyên sâu, chuyên nghiệp và làm giảm đi tính năng động, chủ động của Liên hiệp Hội, đôi khi có công việc chậm được đưa ra quyết định bởi các đồng chí lãnh đạo kiêm nhiệm đều là lãnh đạo chủ chốt của tỉnh, ngành khác nên bận nhiều công việc, không có nhiều thời gian cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo Liên hiệp Hội.
Thực tế bản thân Liên hiệp Hội cũng có những hạn chế nhất định, mô hình, hiệu quả hoạt động cũng có lúc chưa rõ nét, vai trò của Liên hiệp Hội nhiều lúc chưa được phát huy một cách đầy đủ, mối liên hệ gắn kết giữa các tổ chức trong hệ thống Liên hiệp Hội chưa chặt chẽ. Công tác tập hợp vận động đội ngũ trí thức nhiều lúc chưa mạnh mẽ. Cùng với đó, hoạt động của Liên hiệp Hội còn gặp nhiều khó khăn vướng mắc về sự bất cập hoặc chậm trễ trong việc ban hành, sửa đổi hệ thống những văn bản của Đảng, Nhà nước đối với Liên hiệp Hội.
Địa vị pháp lý của Liên hiệp Hội là Tổ chức chính trị - xã hội, trong thực tế tại đại phương còn có những nhận thức khác nhau, nơi thừa nhận nơi không thừa nhận. Điều này dẫn đến rất nhiều khó khăn, vướng mắc trong việc giải quyết và thực hiện các chế độ chính sách, tổ chức cán bộ và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn tại Liên hiệp Hội cấp tỉnh. Vì thế, Liên hiệp Hội Việt Nam cần sớm tham mưu với Chính phủ có quy định cụ thể, thống nhất về biên chế, tổ chức bộ máy cơ quan chuyên môn thuộc Liên hiệp hội địa phương. Nhằm hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy, cán bộ và bảo đảm về số lượng và cơ cấu hợp lý để các Hội địa phương thực hiện nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước giao cho.
Và theo tôi, nên chăng cần phài thay đổi mô hình tổ chức bộ máy cơ quan Liên hiệp Hội trong thời gian tới là 2 lãnh đạo, 2 ban và Văn phòng, với tổng số 15 người làm việc, ông Thắng chia sẻ.
Bài: HT
