Ứng dụng công nghệ hạt nhân trong trồng bưởi
Ưu điểm nổi bật của công nghệ hạt nhân trong nông nghiệp là tạo ra được những giống mới có phẩm chất tốt và cho sản lượng cao. Đồng thời công nghệ này cũng giúp người nông dân bảo quản tốt hơn sản phẩm nông nghiệp sau thu hoạch.
Năm 2007, Trung tâm nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt đã phối hợp với Trung tâm nghiên cứu giống cây ăn quả Đông Nam Bộ và Sở KH&CN tỉnh Đồng Nai thực hiện chiếu xạ năng luợng hạt nhân để tạo ra giống bưởi mới có tính đặc trưng và đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật của thế giới. Sau hơn 5 năm triển khai đề tài sản xuất giống bưởi đường lá cam Tân Triều, Đồng Nai bằng công nghệ chiếu xạ năng lượng hạt nhân đã tạo ra được giống bưởi mới không hạt.
Theo PGS, TS Phạm Văn Sáng, Giám đốc Sở KH&CN Đồng Nai, để có được 3 giống bưởi không hạt, các nhà khoa học đã đưa 1.000 cành bưởi đường lá cam sạch bệnh lên lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt chiếu xạ Coban 60.
Sau khi chiếu xạ, 1.000 cành này được ghép với 1.000 cây bưởi mẹ từ vùng bưởi Tân Triều, Đồng Nai, sau đó chọn ra giống ưu việt, ít hạt nhất. Rồi từ 1.000 cây này, nhóm nghiên cứu đã chọn ra được 3 giống có quả không hạt, gồm: ĐLC240, ĐLC434 và ĐLC436.
Mục tiêu nghiên cứu đặt ra là tạo được giống bưởi mới của dòng bưởi đường lá cam Tân Triều có tính ổn định và cho chất lượng tốt nhất vượt qua hàng rào kỹ thuật khắt khe của quốc tế nhằm đưa trái cây này không những tiêu thụ trong nước, mà còn xuất khẩu.
ThS Lê Văn Thức, cán bộ Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt, người trực tiếp tham gia đề tài cho biết, dòng bưởi đường lá cam Tân Triều là một loại trái cây đã có thương hiệu. Theo tiêu chuẩn quốc tế, trong một quả bưởi có dưới 5 hạt là đã đạt tiêu chuẩn không hạt. Và 3 giống bưởi trên đã đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật mà quốc tế quy định.
Hiện nay những giống bưởi trên đã cho được quả từ 1 vụ đến 2 vụ mỗi năm. Nhóm nghiên cứu hiện đang phối hợp với người dân vùng bưởi Tân Triều, Đồng Nai triển khai trồng 30ha và đã cho thu hoạch.
Theo các chuyên gia, việc ứng dụng công nghệ hạt nhân trong nông nghiệp, tuy còn mới mẻ, nhưng sẽ là chìa khoá để ngành sản xuất nông nghiệp trong nước có thể vươn xa không những trong khâu đột biến gen, tạo giống mới mà còn cải tạo trong khâu chế biến, bảo quản sau thu hoạch để có thể vượt qua các hàng rào kỹ thuật của thế giới, nhằm đưa sản phẩm nông nghiệp nước ta xuất khẩu nhiều hơn.
TS Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện năng lượng nguyên tử Việt Nam, cho biết, thời gian qua, tỉnh Đồng Nai đã mạnh dạn đầu tư ứng dụng công nghệ hạt nhân vào sản xuất nông nghiệp và đã thu được những kết quả khả quan. Hiện nay, Đồng Nai đang triển khai xây dựng một trung tâm chiếu xạ đặt trong Trung tâm ứng dụng công nghệ sinh học tại huyện Cẩm Mỹ. Khi đưa vào sử dụng, Trung tâm chiếu xạ này sẽ đảm nhiệm vai trò chiếu xạ, giúp bảo quản nông sản sau thu hoạch và loại bỏ những mầm bệnh trên các sản phẩm nông nghiệp.
Theo đánh giá của các nhà khoa học trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, thành công bước đầu, nhưng rất khả quan trong sản xuất nông nghiệp theo hướng áp dụng công nghệ cao thông qua việc hợp tác giữa Sở KH&CN tỉnh Đồng Nai, Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt và Trung tâm Nghiên cứu cây ăn quả Đông Nam Bộ thời gian qua có thể được coi là một hướng phát triển mới cho ngành nông nghiệp nước ta trong thời gian tới.
