Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 11/07/2005 16:59 (GMT+7)

Tuyến trùng: Kẻ thù của sâu bệnh

Hơn 800 năm về trước, tại Trung Quốc đã có tài liệu ghi lại những hiện tượng côn trùng gây bệnh bị trùng giết hại. Một trong những  ghi chép cổ (Gaoyou Zhouzhi) có chép lại rằng " Năm 1196, hàng loạt châu chấu bị chết. Có một loài sâu đã ăn hết não của chúng." Về sau, các nhà khoa học đã biết được, châu chấu, một loài côn trùng có hại đã bị một loài tuyến trùng tiêu diệt. Hiện nay, trên thế giới, ngày càng có nhiều nghiên cứu về tuyến trùng ký sinh. Lĩnh vực này đã trở thành một ngành khoa học chuyên nghiên cứu về trùng ký sinh trên sâu bọ ( entomo- helminthology).


Tuyến trùng là một trong những nhóm sinh vật sống đa dạng nhất. Mặc dù về mặt hình thái học, chúng rất đơn giản, nhưng chúng có thể sống ở nhiều môi trường khác nhau, bao gồm ký sinh trên động vật không có xương sống. Một con trùng trưởng thành, ước tính bao gồm 1000 thể xoắn  và hàng trăm tế bào tạo thành cơ quan sinh sản. Về kích cỡ chúng có thể chỉ có 0,3mm, nhưng cũng có thể dài trên 8m.

Vào năm 1979, TS. Geogre. O. Poinar, khoa Côn trùng học, trường ĐH bang Oregon - Mỹ, đã đưa ra 19 họ trùng  ký sinh trên côn trùng sâu bọ, như: Allantone - matidae, Diplogasteridae, Heterorhabditidae, Mermithidae, Neotylenchidae, Rhabditidae, Sphaerulariidae, Steinernematidae, và Tetradonematidae...Những loài trùng ký sinh này có thể giết hại, làm mất khả năng sinh sản hay làm biến đổi sự phát triển của vật chủ (sâu bệnh).

Tuyến trùng có ích được bào chế thành sản phẩm diệt trừ sâu bệnh

Tuyến trùng có ích được bào chế thành sản phẩm diệt trừ sâu bệnh

Một con trùng cái đã đẻ trứng bên trong cơ thể vật chủ mà nó ký sinh. Những con ấu trùng trải qua 4 giai đoạn phát triển trước khi trưởng thành.

Một con trùng cái đã đẻ trứng bên trong cơ thể vật chủ mà nó ký sinh. Những con ấu trùng trải qua 4 giai đoạn phát triển trước khi trưởng thành.

Một vòng đời của trùng Steinernematidae

Một vòng đời của trùng Steinernematidae

Con nhộng bên trái bị nhiễm trùng Heterorhabditis bacteriphora - Còn con nhộng bên phải là con nhộng khỏe không bị ký sinh.

Con nhộng bên trái bị nhiễm trùng Heterorhabditis bacteriphora - Còn con nhộng bên phải là con nhộng khỏe không bị ký sinh.

Heterorhabditis bacteriophora đã ký sinh trên những ấu trùng sâu. 36 giờ trước đó, những ấu trùng khỏe sáng lên nhờ những vi khuẩn cộng sinh.

Heterorhabditis bacteriophora đã ký sinh trên những ấu trùng sâu. 36 giờ trước đó, những ấu trùng khỏe sáng lên nhờ những vi khuẩn cộng sinh.

Đất sét đã được pha chế tạo môi trường phát triển cho trùng.

Đất sét đã được pha chế tạo môi trường phát triển cho trùng.

Ấu trùng của lòai sâu gây bệnh ở củ cải đường, bị tuyến trùng tấn công. Từ một vài con, trùng sau khi ký sinh có thể tạo ra hàng ngàn con non, và có thể tìm thấy nhiều hơn thế trong đất.

Ấu trùng của lòai sâu gây bệnh ở củ cải đường, bị tuyến trùng tấn công. Từ một vài con, trùng sau khi ký sinh có thể tạo ra hàng ngàn con non, và có thể tìm thấy nhiều hơn thế trong đất.

Trùng S. scapterisci tạo thành những nốt sần, nổi lên trên các xác chết của những con dế chũi.

Trùng S. scapterisci tạo thành những nốt sần, nổi lên trên các xác chết của những con dế chũi.

Con non của trùng Mermithidae ký sinh trên lớp biểu bì của ấu trùng muỗi.

Con non của trùng Mermithidae ký sinh trên lớp biểu bì của ấu trùng muỗi.

Loài trùng steinernematidae có thể nhìn thấy dễ dàng giữa một cơ thể trên ấu trùng muỗi mắt trong của nốt sần của cây nấm.

Loài trùng steinernematidae có thể nhìn thấy dễ dàng giữa một cơ thể trên ấu trùng muỗi mắt trong của nốt sần của cây nấm.

Trùng kí sinh giết chết giòi, vật chủ mà nó kí sinh.

Trùng kí sinh giết chết giòi, vật chủ mà nó kí sinh.

Công nghệ in vitro (dùng môi trường nhân tạo và thiết bị nhân nuôi) để tạo tuyến trùng có ích

Công nghệ in vitro (dùng môi trường nhân tạo và thiết bị nhân nuôi) để tạo tuyến trùng có ích

Các nhà khoa học Mỹ đang nghiên cứu tuyến trùng (Ảnh: Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ - United States Department of Agriculture - USDA)

Các nhà khoa học Mỹ đang nghiên cứu tuyến trùng (Ảnh: Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ - United States Department of Agriculture - USDA)

Nguồnwww.vnn.vn 07/07/2005

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.
Phát huy vai trò nòng cốt của trí thức KH&CN tỉnh Cà Mau
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức thành công thực sự đã mở ra một không gian mới để hội tụ sức mạnh, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, định hình con đường kiến tạo và phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã trao Quyết định bổ nhiệm bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách, Phó Tổng biên tập NXB Tri thức giữ chức vụ Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức.
Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.