Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 11/07/2005 16:59 (GMT+7)

Tuyến trùng: Kẻ thù của sâu bệnh

Hơn 800 năm về trước, tại Trung Quốc đã có tài liệu ghi lại những hiện tượng côn trùng gây bệnh bị trùng giết hại. Một trong những  ghi chép cổ (Gaoyou Zhouzhi) có chép lại rằng " Năm 1196, hàng loạt châu chấu bị chết. Có một loài sâu đã ăn hết não của chúng." Về sau, các nhà khoa học đã biết được, châu chấu, một loài côn trùng có hại đã bị một loài tuyến trùng tiêu diệt. Hiện nay, trên thế giới, ngày càng có nhiều nghiên cứu về tuyến trùng ký sinh. Lĩnh vực này đã trở thành một ngành khoa học chuyên nghiên cứu về trùng ký sinh trên sâu bọ ( entomo- helminthology).


Tuyến trùng là một trong những nhóm sinh vật sống đa dạng nhất. Mặc dù về mặt hình thái học, chúng rất đơn giản, nhưng chúng có thể sống ở nhiều môi trường khác nhau, bao gồm ký sinh trên động vật không có xương sống. Một con trùng trưởng thành, ước tính bao gồm 1000 thể xoắn  và hàng trăm tế bào tạo thành cơ quan sinh sản. Về kích cỡ chúng có thể chỉ có 0,3mm, nhưng cũng có thể dài trên 8m.

Vào năm 1979, TS. Geogre. O. Poinar, khoa Côn trùng học, trường ĐH bang Oregon - Mỹ, đã đưa ra 19 họ trùng  ký sinh trên côn trùng sâu bọ, như: Allantone - matidae, Diplogasteridae, Heterorhabditidae, Mermithidae, Neotylenchidae, Rhabditidae, Sphaerulariidae, Steinernematidae, và Tetradonematidae...Những loài trùng ký sinh này có thể giết hại, làm mất khả năng sinh sản hay làm biến đổi sự phát triển của vật chủ (sâu bệnh).

Tuyến trùng có ích được bào chế thành sản phẩm diệt trừ sâu bệnh

Tuyến trùng có ích được bào chế thành sản phẩm diệt trừ sâu bệnh

Một con trùng cái đã đẻ trứng bên trong cơ thể vật chủ mà nó ký sinh. Những con ấu trùng trải qua 4 giai đoạn phát triển trước khi trưởng thành.

Một con trùng cái đã đẻ trứng bên trong cơ thể vật chủ mà nó ký sinh. Những con ấu trùng trải qua 4 giai đoạn phát triển trước khi trưởng thành.

Một vòng đời của trùng Steinernematidae

Một vòng đời của trùng Steinernematidae

Con nhộng bên trái bị nhiễm trùng Heterorhabditis bacteriphora - Còn con nhộng bên phải là con nhộng khỏe không bị ký sinh.

Con nhộng bên trái bị nhiễm trùng Heterorhabditis bacteriphora - Còn con nhộng bên phải là con nhộng khỏe không bị ký sinh.

Heterorhabditis bacteriophora đã ký sinh trên những ấu trùng sâu. 36 giờ trước đó, những ấu trùng khỏe sáng lên nhờ những vi khuẩn cộng sinh.

Heterorhabditis bacteriophora đã ký sinh trên những ấu trùng sâu. 36 giờ trước đó, những ấu trùng khỏe sáng lên nhờ những vi khuẩn cộng sinh.

Đất sét đã được pha chế tạo môi trường phát triển cho trùng.

Đất sét đã được pha chế tạo môi trường phát triển cho trùng.

Ấu trùng của lòai sâu gây bệnh ở củ cải đường, bị tuyến trùng tấn công. Từ một vài con, trùng sau khi ký sinh có thể tạo ra hàng ngàn con non, và có thể tìm thấy nhiều hơn thế trong đất.

Ấu trùng của lòai sâu gây bệnh ở củ cải đường, bị tuyến trùng tấn công. Từ một vài con, trùng sau khi ký sinh có thể tạo ra hàng ngàn con non, và có thể tìm thấy nhiều hơn thế trong đất.

Trùng S. scapterisci tạo thành những nốt sần, nổi lên trên các xác chết của những con dế chũi.

Trùng S. scapterisci tạo thành những nốt sần, nổi lên trên các xác chết của những con dế chũi.

Con non của trùng Mermithidae ký sinh trên lớp biểu bì của ấu trùng muỗi.

Con non của trùng Mermithidae ký sinh trên lớp biểu bì của ấu trùng muỗi.

Loài trùng steinernematidae có thể nhìn thấy dễ dàng giữa một cơ thể trên ấu trùng muỗi mắt trong của nốt sần của cây nấm.

Loài trùng steinernematidae có thể nhìn thấy dễ dàng giữa một cơ thể trên ấu trùng muỗi mắt trong của nốt sần của cây nấm.

Trùng kí sinh giết chết giòi, vật chủ mà nó kí sinh.

Trùng kí sinh giết chết giòi, vật chủ mà nó kí sinh.

Công nghệ in vitro (dùng môi trường nhân tạo và thiết bị nhân nuôi) để tạo tuyến trùng có ích

Công nghệ in vitro (dùng môi trường nhân tạo và thiết bị nhân nuôi) để tạo tuyến trùng có ích

Các nhà khoa học Mỹ đang nghiên cứu tuyến trùng (Ảnh: Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ - United States Department of Agriculture - USDA)

Các nhà khoa học Mỹ đang nghiên cứu tuyến trùng (Ảnh: Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ - United States Department of Agriculture - USDA)

Nguồnwww.vnn.vn 07/07/2005

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Lào cai: Đối thoại trực tiếp giữa ngân hàng và hợp tác xã nhằm thúc đẩy tín dụng xanh
Ngày 18/6/2026, tại xã Lục Yên, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Trung tâm Phát triển Khoa học công nghệ và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng (YENBAI CDSH) tổ chức hội thảo chuyên đề “Phát huy vai trò của các tổ chức tài chính trong thúc đẩy xanh hóa tín dụng và phát triển kinh tế xanh”.
Nâng cao chất lượng công tác tổ chức Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng
Ngày 18/6/2026 tại tỉnh Thanh Hóa, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ đã tổ chức Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng công tác tổ chức Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng cấp Trung ương, cấp tỉnh gắn với triển khai các giải pháp về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp”.
Đắk Lắk: Đội ngũ trí thức đồng hành cùng báo chí cách mạng
Thông qua các công trình nghiên cứu, bài viết chuyên sâu, hoạt động tư vấn, phản biện xã hội và truyền thông khoa học, đội ngũ trí thức Đắk Lắk đã góp phần làm phong phú nội dung báo chí, lan tỏa tri thức, định hướng dư luận xã hội và cung cấp những luận cứ khoa học, thực tiễn phục vụ sự phát triển của địa phương trong thời kỳ mới.