Phú Yên: Hiệu quả và trăn trở trong việc tuyên truyền Cuộc thi

Có thể nói, Cuộc thi là sân chơi tạo điều kiện để Thanh Thiếu niên và Nhi đồng (TTN-NĐ) phát huy năng lực sáng tạo khoa học kỹ thuật để ấp ủ ước mơ trở thành những nhà sáng chế trong tương lai với nhiều sản phẩm, giải pháp mang lại lợi ích thiết thực cho xã hội… Công tác tuyên truyền đã góp phần không nhỏ vào kết quả Cuộc thi, nhưng vẫn còn nhiều điều trăn trở.

BTC Cuộc thitỉnh Phú Yêngiải đáp ý kiến và thông tin những điểm mới của Cuộc thilần thứ 8 (2022-2023), tại buổi tuyên truyền ở huyện Sông Hinh ngày11/4/2023

Hiệu quả thiết thực

Qua 8 kỳ  triển khai tổ chức Cuộc thi (từ năm 2015 đến nay), Liên hiệp hội Phú Yên, được UBND tỉnh Phú Yên giao nhiệm vụ làmTrưởng ban Tổ chức (BTC) để phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ; Sở Giáo dục & Đào tạo và Tỉnh đoàn Phú Yên,  đồngtổ chức. 

Hằng năm, sau khi UBND tỉnh, phê chuẩn Quyết định thành lập BTC Cuộc thi, thì 4 cơ quan đồng tổ chức (Liên hiệp hội, Sở KHCN; Sở GD&ĐT và Tỉnh Đoàn) đã xây dựng kế hoạch và tổ chức tuyên truyền, phát động Cuộc thi tới các huyện, thị xã, thành phố trong toàn tỉnh bằng nhiều hình thức, như: Liên hiệp hội in tờ rơi, đăng tải thông tin trên Bản tin “Trí thức Phú Yên”, trên trang Web…Sở GD&ĐT ban hành công văn chỉ đạo các Phòng giáo dục, các trường học đẩy mạnh Cuộc thi đến các em học sinh; Tỉnh Đoàn tuyên truyền Cuộc thi trên “ thông tin điện tử” và có công văn chỉ đạo các huyện, thị, thành đoàn phối hợp với các Đoàn trường học phát động tham gia… Qua thống kê, từ năm 2010 đến nay, toàn tỉnh Phú Yên đã có hơn 500 mô hình, sản phẩm, giải pháp của TTN-NĐtham gia Cuộc thi.

Đặc biệt, năm 2020 vừa qua, tuy bị ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, nhưng số lượng mô hình, sản phẩm tham gia dự thi vượt so với kế hoạch của BTC Cuộc thi đề ra. Qua vòng sơ khảo, có 86 mô hình vào chung khảo và Hội đồng giám khảo Cuộc thi đã chấm, lựa chọn 35 mô hình xuất sắc để trao giải. Em Đặng Kỳ Anh, lớp 6A, trường THCS Phan Lưu Thanh, huyện miền núi Đồng Xuân (hiện nay em đang học lớp 8A), đã đạt giải Nhất với giải pháp “Mèo Mi đi học” (thuộc lĩnh vực: Phần mềm tin học) và giải Khuyến Khích, giải pháp “Tìm hiểu và Mô phỏng Virut Covid-19”(thuộc lĩnh vực: Sản phẩm thân thiện với môi trường).Đặng Kỳ Anh là thí sinh quen thuộc với Cuộc thi những năm gần đây năm gần đây. Không chỉ riêng lần này em giành được giải Nhất mà các Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh do Sở GD&ĐT của tỉnh tổ chức, em cũng đạt được nhiều giải cao.

 Cảm nhận về việc tham gia Cuộc thi, Đặng Kỳ Anh, cho biết: Em bắt đầu làm quen với Cuộc thi từ khi lớp 5 cấp Tiểu học. Lúc đó, em còn rất bỡ ngỡ, không biết cách thức tham gia cũng như những yêu cầu của Cuộc thi. Qua tuyền truyền của BTC và của thầy cô ở trường em đã cố gắng tìm hiểu, tiến hành sáng tạo ra ý tưởng và sản phẩm của mình để tham gia và rất vui vì đạt kết quả cao.

Qua tuyên truyền và sự hưởng ứng của các huyện, thị xã…của tỉnh Phú Yên đã có nhiều đơn vị hoạt động tốt, như: TX Sông Cầu, huyện Tây Hòa, huyện Phú Hòa, TX Đông Hòa và TP Tuy Hòa. Trong đó huyện Tây Hòa là tiêu biểu nhất.

 Từ kết quả trên cho thấy, Cuộc thi ở tỉnh Phú Yên đã và đang ngày càng khẳng định vị trí của một sân chơi bổ ích, trí tuệ và khoa học cho TTN&NĐ nơi các em học sinh không chỉ thỏa mãn niềm đam mê sáng tạo, mà còn gửi gắm ước mơ, khát vọng của bản thân trong mỗi sản phẩm. Ông Nguyễn Văn Khoa- Chủ tịch Liên hiệp hội, Trưởng BTC Cuộc thi lần thứ 8 (2022-2023) cho biết: Cuộc thi đã tạo ra sân chơi lành mạnh, thu hút được đông đảo các em TTN-NĐ trên địa bàn tỉnh tham gia. Tại đây, các em có điều kiện được giao lưu, học hỏi các kỹ năng thuyết trình, được rèn luyện tính mạnh dạn, tự tin, phát huy tính sáng tạo…

Các đại biểu tham khảo thông tin Cuộc thilần thứtại buổi tuyên truyền ở huyện Sơn Hòa ngày 24/3/2023.

Còn nhiều trăn trở

Cuộc thi ở tỉnh Phú Yên từng bước đã khẳng định là một hoạt động thực sự có ý nghĩa thiết thực và được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo có liên quan. Như năm 2021, ngoài tiền thưởng của các giải theo quy định, UBND tỉnh đã Quyết định bổ sung Quy chế Thi đua khen thưởng (Quyết địnhSố: 31/2020/QĐ-UBND, ngày 26/10/2020) trong đó các học sinh đạt giải Ba trở lên, được UBND tỉnh tặng Bằng khen (1 Bằng khen/người/tiền thưởng). Từ năm 2022, Sở GD&ĐT Phú Yên Quyết định tặng Giấy khen cho 10 giáo viên đã có thành tích hướng dẫn giải pháp của học sinh đạt giải cao (từ giải Ba trở lên) và Cuộc thi năm nay (Lần thứ 8:2022-2023) BTC tặng Giấy khen  cho các tác giả, nhóm tác giả đạt giải Khuyến khích; Sở GD&ĐT khen thưởng 07 giáo viên có thành tích hướng dẫn học sinh đạt giải cao(giải Đặc biệt…giải Nhì).

Bên cạnh những kết quả đã đạt được và thông qua những đợt BTC Cuộc thi về cơ sở để tuyên truyền cùng với những ý kiến của đại biểu đã để lại BTC những điều trăn trở…Đặc biệt là các huyện miền núi của tỉnh Phú Yên (Sông Hinh, Sơn Hòa và Đồng xuân) còn hạn chế tham gia Cuộc thi.

Ông Võ Ngọc Đoan, Phó Hiệu trưởng trường Tiểu học & THCS xã Ea Lâm (huyện Sông Hinh), trải lòng: “Hầu hết học sinh là người đồng bào dân tộc thiểu số, độ nhạy bén sáng tạo của các em không theo kịp học sinh người Kinh. Việc động viên các em không bỏ học giữa chừng là may mắn lắm rồi. Việc tham gia Cuộc thi có lẽ các trường ở vùng miền núi rất khó tham gia  - Nếu có, chỉ là đối phó để khỏi ảnh hưởng thành tích thi đua của trường mà thôi.

Theo ông Nguyễn Hồng Sử - Hiệu trưởng trường THCS xã Đức Bình Đông (huyện Sông Hinh): Hằng năm, trường tham gia Cuộc thi khoa học kỹ thuật học sinh trung học, do Sở GD&ĐT tỉnh tổ chức, cho nên không có thời gian tham gia Cuộc thi của Liên hiệp Hội phát động. Quan trọng là: lĩnh vực Cuộc thi, qui chuẩn mô hình sản phẩm tham gia ở ngành GD&ĐT khác hơn với Cuộc thi do Liên hiệp Hội tỉnh Phú Yên phát động. Cho nên học sinh không đủ thời gian và điều kiện tham gia, dẫu biết giải thưởng ở Cuộc thi này cao hơn bên GD&ĐT tổ chức…

Qua tìm hiểu được biết BTC Cuộc thi còn nhiều điều trăn trở cho hoạt động này, ngoài việc không đồng đều về vùng miền…Cuộc thi vẫn còn những khó khăn, hạn chế, như: Vẫn còn nhiều mô hình, sản phẩm tham gia dự thi mang tính hình thức, chưa có sự đầu tư nghiêm túc, còn sao chép từ trên mạng, không có tính mới, tính sáng tạo; một số địa phương triển khai chưa thật sự sâu rộng và thường xuyên, do đó còn có một số học sinh ở huyện miền núi tham gia với tự cách tự do… Đặc biệt, Cuộc thi chưa khai thác được hết các đối tượng dự thi là học sinh ở THPT, học sinh, sinh viên ở các trường Trung cấp và Cao đẳng, trên địa bàn tỉnh.

Sắp đến, để góp phần giảm đi sự trăn trở này… ông Nguyễn Văn Khoa- Chủ tịch Liên hiệp Hội, Trưởng BTC Cuộc thi tỉnh Phú Yên lần thứ 8 (2022-2023) cho biết: BTC Cuộc thi, kêu gọi các ngành, các địa phương tiếp tục phối hợp trong vận động tuyên truyền, phổ biến Cuộc thi đến các đối tượng tham gia; các địa phương tích cực chỉ đạo các ngành liên quan tổ chức cuộc thi cấp huyện, kịp thời khen thưởng, động viên các sản phẩm đạt giải. Cùng với đó, các cấp, các ngành cũng như các doanh nghiệp, các thầy, cô giáo, phụ huynh tiếp tục quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện khơi dậy niềm hăng say của các em trong thi đua học tập và thực hiện ý tưởng sáng tạo tham gia sân chơi trí tuệ bổ ích này để có cơ hội biến những ý tưởng sáng tạo thành mô hình, sản phẩm cụ thể đáp ứng yêu cầu sản xuất và đời sống ./.