Những tiềm năng, thế mạnh của Liên hiệp Hội Việt Nam
Cùng với sự phát triển lớn mạnh về tổ chức, trong những năm qua, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam –LHHVN) đã từng bước khẳng định được vai trò, vị trí của mình trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội của đất nước. Qua đó, Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên đã khẳng định được tiềm năng, thế mạnh của mình thông qua các hoạt động.
Chủ tịch LHHVN Đặng Vũ Minh phát biểu tại buổi Lễ: Lãnh đạo Đảng, Nhà nước gặp mặt trí thức LHHVN (tháng 2/2018)
Tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN trong và ngoài nước
Kể từ khi thành lập, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tập hợp, đoàn kết rộng rãi đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong nước với nhiều hình thức đa dạng, nội dung hoạt động phong phú, ngày càng thể hiện được vai trò của tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho trí thức KH&CN ở trung ương và địa phương. Cho đến nay, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tập hợp được trên 2,8 triệu hội viên, trong đó có trên 1,5 triệu trí thức tham gia, gồm 63 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố, 86 hội ngành toàn quốc, hơn 900 tổ chức KH&CN (là các viện, trung tâm nghiên cứu, liên hiệp khoa học sản xuất) trong đó có hơn 400 tổ chức trực thuộc Đoàn Chủ tịch, 01 Quỹ hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật, 01 nhà xuất bản và 101 báo chí với trên 400 ấn phẩm các loại.
Liên hiệp Hội Việt Nam đã tạo dựng được môi trường tốt để đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN thực hiện và tham mưu cho Đảng và Nhà nước những vấn đề quan trọng về đường lối, chủ trương chính sách, xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.
Liên hiệp Hội Việt Nam cũng luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ, động viên, giúp đỡ tích cực của Đảng, Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền các cấp. Sự lãnh đạo sát sao của Đảng và sự quan tâm của Nhà nước thể hiện qua hàng loạt các văn bản chỉ đạo cũng như nhiều văn bản pháp luật, cơ chế, chính sách được áp dụng ở trung ương và địa phương. Từ đó đã đặt cơ sở và tạo hành lang pháp lý cho việc thành lập, hoạt động và phát triển của Liên hiệp Hội Việt Nam, của các hội thành viên, đáp ứng nguyện vọng của trí thức KH&CN nước nhà.
Liên hiệp Hội Việt Nam là tổ chức có vai trò và trách nhiệm chính trị, đại diện cho đội ngũ trí thức KH CN Việt Nam, thực hiện tốt vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với trí thức KH CN, tập hợp, phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng và tâm huyết cũng như trí tuệ của trí thức KH CN góp phần xây dựng đất nước.
Chủ động tham gia xây dựng và thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội Việt Nam là tổ chức đặc biệt chú trọng đến công tác tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN cùng với các thành viên khác của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam góp phần tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc.
Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ động lựa chọn nhân sự và giới thiệu các trí thức tiêu biểu tham gia cơ quan dân cử các cấp, hình thành cơ chế tư vấn cho các đại biểu Quốc hội do Liên hiệp hội Việt Nam giới thiệu.
Với đội ngũ các nhà khoa học đông đảo, giàu lòng yêu nước, tâm huyết với sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tích cực, chủ động huy động đội ngũ chuyên gia tham gia đóng góp ý kiến vào các văn kiện của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội trọng điểm của trung ương và địa phương; đóng góp ý kiến vào việc hình thành, xây dựng và thực hiện các chủ trương, đường lối, cơ chế, chính sách, chương trình, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của Đảng và Nhà nước, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ, môi trường, giáo dục và đào tạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phát triển cộng đồng và xóa đói giảm nghèo.
Thực hiện các nhiệm vụ về chuyên môn, nghề nghiệp phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hoạt động thông tin, phổ biến kiến thức KH&CN là một trong những nhiệm vụ quan trọng và là thế mạnh của hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam, nơi tập hợp những nhà trí thức KH&CN giàu kinh nghiệm, tâm huyết trong việc truyền bá kiến thức cho nhân dân. Thông qua các cơ quan báo, tạp chí, bản tin, trang tin điện tử và nhà xuất bản, Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức KH&CN trong nhân dân, nhất là đồng bào vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc ít người, góp phần vào sự nghiệp xây dựng nông thôn mới, giáo dục và đào tạo, xoá đói giảm nghèo, bảo vệ sức khoẻ nhân dân.
Hoạt động TVPB&GĐXH là thế mạnh đặc biệt của đội ngũ trí thức hoạt động trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam. Liên hiệp hội Việt Nam là địa chỉ tin cậy trong hoạt động TVPB GĐXH, phản ánh trung thực dư luận xã hội đối với các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Thông qua hoạt động này, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tích cực vận động chính sách, tham gia xây dựng cơ chế, chính sách và pháp luật, tạo điều kiện để trí thức tham gia góp ý kiến khách quan, thẳng thắn và có chất lượng cao về những vấn đề hệ trọng có liên quan đến đường lối, chủ trương, chính sách phát triển đất nước, nhất là về KH&CN, giáo dục và đào tạo, chính sách đối với trí thức. Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên tổ chức đóng góp ý kiến có chất lượng vào nhiều dự thảo văn kiện của Đảng, dự án luật quan trọng của Nhà nước, hàng trăm chương trình, dự án, quy hoạch kinh tế-xã hội của quốc gia, ngành, địa phương, đặc biệt là các vấn đề nóng được xã hội quan tâm. Liên hiệp Hội ở Trung ương và tỉnh, thành phố cũng đã tích cực vận động, tham gia xây dựng cơ chế, chính sách và pháp luật, tạo điều kiện để trí thức tham gia đóng góp ý kiến khách quan, thẳng thắn và dựa trên cơ sở khoa học về những vấn đề quan trọng có liên quan đến đường lối, chủ trương, chính sách phát triển đất nước. Hoạt động này được các cơ quan chức năng và dư luận xã hội ủng hộ, đánh giá cao.
Hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững
Hoạt động này ngày càng phát triển cả bề rộng và chiều sâu, gắn liền với sự phát triển của Liên hiệp Hội Việt Nam trong nhiều năm qua. Hằng năm, Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên đã triển khai hằng trăm đề tài nghiên cứu từ cấp Nhà nước, cấp bộ, ngành đến cấp tỉnh, thành phố với kinh phí hằng trăm tỷ đồng, hướng nghiên cứu có phối hợp với các doanh nghiệp và thu hút đông đảo trí thức tham gia triển khai các đề tài, dự án. Các đề tài, dự án đều mang tính ứng dụng cao và được áp dụng vào thực tiễn, góp phần thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng thu nhập cho người dân. Nhiều đề tài, dự án về bảo vệ môi trường đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân và xây dựng mô hình xã hội hoá các hoạt động trên lĩnh vực này. Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên đã tổ chức nhiều hội nghị khoa học cấp quốc gia và quốc tế, thu hút được hàng nghìn nhà khoa học trong và ngoài nước tham dự, có tác động tích cực đến sự phát triển nền KH&CN nước nhà. Các tổ chức KH&CN trực thuộc Liên hiệp Hội ở Trung ương và tỉnh, thành phố đã có những đóng góp đáng kể vào kết quả thực hiện mục tiêu Thiên niên kỷ về xóa đói, giảm nghèo của Chính phủ Việt Nam, thu hút nhiều trí thức KH&CN tham gia hoạt động, góp phần giải quyết việc làm cho hàng vạn trí thức trẻ.
Thông qua việc tập hợp trí thức KH&CN, Liên hiệp Hội Việt Nam đã triển khai hằng trăm đề tài, dự án nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng KH&CN gắn với thực tiễn sản xuất và đời sống trên cơ sở huy động kinh phí từ nhiều nguồn khác nhau tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu xoá đói giảm nghèo, nâng cao năng lực, hỗ trợ kỹ thuật, tham gia tư vấn, phản biện từ phía cộng đồng, cung cấp các dịch vụ tư vấn, đào tạo với các doanh nghiệp và cá nhân.
Hoạt động tôn vinh trí thức, khuyến khích và thúc đẩy phong trào sáng tạo KH&CN Việt Nam
Nhằm thúc đẩy phong trào quần chúng tham gia các sáng tạo KH&CN, tôn vinh, khuyến khích các nhà khoa học, các nhà sáng tạo, kể cả các em thanh thiếu niên trong cả nước, tổ chức lễ trao giải, tôn vinh, đánh giá, ghi nhận những đóng góp cho KHCN nước nhà của các tập thể, cá nhân được lựa chọn, góp phần làm chuyển biến và nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về vị trí, vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam, các tổ chức thành viên đối với sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ quốc.
Trong những năm gần đây, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tổ chức 3 đợt tôn vinh trí thức KH&CN tiêu biểu vào các năm 2015, 2017, 2019 với trên 300 trí thức KH &CN tiêu biểu được tôn vinh. Đây được xem như một hình thức thi đua yêu nước, có ý nghĩa nhân văn rất lớn, thể hiện sự quan tâm, coi trọng, đãi ngộ của Đảng, Nhà nước đối với trí thức, đồng thời cũng là để khích lệ và ghi nhận các cá nhân có nhiều đóng góp tiêu biểu, xuất sắc trong sự nghiệp phát triển của Liên hiệp Hội Việt Nam và của đất nước. Thông qua hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về vị trí, vai trò của đội ngũ trí thức và của Liên hiệp Hội Việt Nam.
Liên hiệp Hội Việt Nam luôn quan tâm và coi trọng việc phối hợp và hợp tác với các bộ, ngành, chính quyền địa phương trong việc tập hợp và phát huy vai trò của trí thức KH&CN; chủ động phối hợp với một số cơ quan Trung ương trong công tác chỉ đạo, xây dựng và thực hiện chính sách liên quan đến lĩnh vực KH&CN, giáo dục và đào tạo, công tác vận động trí thức. Bên cạnh đó, thực hiện chính sách mở cửa và hội nhập quốc tế của Đảng và Nhà nước, Liên hiệp Hội Việt Nam cùng với các hội thành viên và các tổ chức KH&CN trực thuộc đã tích cực, chủ động thực hiện hoạt động hợp tác quốc tế, trong đó tập trung vào các nội dung về chia sẻ kinh nghiệm hoạt động với các hội, các tổ chức quốc tế; chia sẻ thông tin KH CN; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hội; liên kết thực hiện các đề tài, dự án phát triển. Hoạt động hợp tác quốc tế trở thành lực lượng quan trọng trong chiến lược ngoại giao nhân dân của Đảng và Nhà nước. Qua đó, các tổ chức trong toàn hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam có dịp giới thiệu hình ảnh, đất nước, con người Việt Nam, đồng thời góp phần giải quyết nhiều vấn đề trong khi vực và trên thế giới.
Liên hiệp Hội Việt Nam đã thường xuyên tư vấn, tham mưu cho Đảng, Nhà nước có chính sách phù hợp nhằm phát huy năng lực sáng tạo và sự cống hiến của đội ngũ trí thức phục vụ phát triển đất nước. Tập hợp ý kiến, nguyện của các tổ chức thành viên kiến nghị với cơ quan chức năng trong việc xây dựng chế độ, chính sách liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của hội thành viên, hội viên.
Liên hiệp Hội Việt Nam là một trong 3 đơn vị được Thủ tướng Chính phủ giao “Thí điểm tổ chức diễn đàn khoa học chuyên nghiệp của trí thức khi tham gia hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội các chủ trương, chính sách, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội”
Trong 4 năm qua, Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ động và tích cực tổ chức được 24 diễn đàn có tính thời sự cao. Diễn đàn vừa là kênh thông tin, vừa là nơi để trí thức được thể hiện tâm tư, nguyện vọng, bày tỏ ý kiến đối với các vấn đề liên quan tới sự phát triển đất nước cũng như môi trường để trí thức phát huy trí tuệ tham mưu, tư vấn, đề xuất giải pháp với các cơ quan Đảng và Nhà nước đối với những vấn đề lớn nảy sinh trong xã hội.
Thông qua hoạt động tôn vinh trí thức KH&CN với nhiều hình thức khác nhau, Liên hiệp Hội Việt Nam đã kịp thời động viên, khuyến khích trí thức KH&CN tích cực đóng góp công sức và trí tuệ vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Liên hiệp Hội Việt Nam đã thường xuyên có các hoạt động hỗ trợ hội viên, hội thành viên thông qua chương trình đào tạo nâng cao năng lực; gắn việc đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng có hiệu quả đội ngũ trí thức với việc bảo đảm quyền hành nghề hợp pháp của hội viên; tích cực bảo vệ hội viên khi quyền lợi của hội viên bị vi phạm;
Cùng với đó, Liên hiệp Hội Việt Nam cũng tạo điều kiện cho các hội viên công bố kết quả các công trình nghiên cứu thông qua nhiều hình thức khác nhau cũng như đưa vào áp dụng trong thực tiễn; Xây dựng hệ thống các cơ sở dữ liệu và tổ chức việc cung cấp thông tin hỗ trợ cho các hội thành viên, hội viên trong việc xây dựng các chương trình, dự án cũng như thực hiện công tác tư vấn phản biện và giám định xã hội; Tổ chức một số loại hình dịch vụ phù hợp để cung cấp cho hội viên, hội thành viên khi có yêu cầu…
PV.
