Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 16/06/2005 20:59 (GMT+7)

“Nhà hóa sinh”... lớp 10!

Đề tài mang lại vinh dự cho cô học sinh lớp 10 Sinh, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, chính là ""Sử dụng hỗn hợp đất sét và xơ giấy để khắc phục nạn ô nhiễm nguồn nước hồ Bảy Mẫu trong công viên Thống Nhất, thành phố Hà Nội"". Trang sẽ đại diện cho Việt Nam tham dự cuộc thi quốc tế tại Stockholm, Thuỵ Điển.

Ý tưởng của đề tài bắt nguồn từ một hiệu sách cũ khi Trang cùng một người bạn tới đó để xem qua. Tuy nhiên, Trang đã tìm thấy một cuốn sách nói về đất sét - loại đất có khả năng hấp thụ các chất hữu cơ và kim loại nặng. Do học chuyên sinh nên Trang cũng biết vi sinh vật bám trên màng cellulose của gỗ phân giải chất hữu cơ và kim loại nặng. Thế là em nảy ra ý tưởng kết hợp đất sét và xơ giấy để loại bỏ chất ô nhiễm trong nước. ""Ban đầu bố mẹ ngăn cản dữ lắm bởi lúc đó là thời gian thi học kỳ, thi học sinh giỏi. Nhưng em vẫn say mê làm một mình và cuối cùng bố mẹ em cũng đồng ý khi em hứa là vẫn sẽ học tập tốt"", Trang tâm sự.

Để có vật liệu làm thí nghiệm, Trang phải cùng bố mẹ tới làng Phong Khê, Bắc Ninh, để xin xơ giấy. May là đất sét thì được bố lấy giúp. Còn tìm tài liệu về môi trường thì khó hơn rất nhiều: sách môi trường ở Thư viện Hà Nội thì rất ít trong khi Trang lại chưa đủ tuổi để làm thẻ ở Thư viện Quốc gia. Do vậy, Trang phải tìm thông tin trên internet và nhờ một người bạn đang học ở ĐH Khoa học Tự nhiên mượn thêm sách. Tiếp đến là công việc thí nghiệm kéo dài hai tháng, bắt đầu từ giữa tháng 2/2005. Phòng thí nghiệm chính là  mảnh sân thượng rộng chừng 20m 2, lúc nào cũng lấm đầy đất sét: trộn đất sét với xơ giấy với tỷ lệ 1:1 rồi vo thành viên nhỏ, phơi khô trong bóng râm. Mẹ của Trang cho biết: ""Em nó làm thí nghiệm tới mấy tháng trời, nặn nặn, phơi phơi tới cả nghìn viên, đầy hết sân thượng"". Còn Trang thì cười hồn nhiên: """Em không nhớ phải thí nghiệm bao nhiêu lần thì mới thành công, chỉ biết là ban đầu do chưa biết trộn nên đổ nước vào là hỗn hợp nhão nhoét cả ra"".

Công đoạn tiếp theo là tới Hồ Bảy Mẫu để lấy mẫu nước. Thấy một cô bé cứ xắn quần phăm phăm lội xuống hồ để lấy thứ nước vừa bẩn vừa hôi, nhiều người tò mò đổ xô lại xem, chỉ chỉ trỏ trỏ, khiến Trang không khỏi ngượng ngùng. Mẫu nước có màu vàng đục, hôi thối và nhiều cặn lơ lửng. Sau khi bỏ các viên đất vào mẫu nước này vài ngày,  Trang quan sát bằng mắt và thấy nước trong hơn, không còn hôi và rêu bắt đầu bám trên các viên đất. Sở dĩ phải quan sát bằng mắt vì Trang không có đủ thời gian cũng như thiết bị thí nghiệm để đo các chỉ số sinh hoá và hoá học của nước hồ trước và sau thí nghiệm. Từ đó, Trang kết luận có thể dùng đất sét và xơ giấy để làm sạch nước ô nhiễm. Ngoài ra, sau khi được sử dụng để lọc nước 2 tuần, các viên đất vẫn giữ được chất lượng. Sau đó, có thể dùng chúng để bón cho cây.

Theo Hội đồng giám khảo, đề tài của Trang được đánh giá cao do có chiều sâu, được trình bày khoa học hơn rất nhiều so với bài thi của Triệu Tiến Chuẩn, thí sinh đoạt giải Nhất trong Cuộc thi lần thứ nhất. Ngoài ra, Trang và những thí sinh khác lọt vào vòng chung khảo không chỉ dừng lại ở ý tưởng mà còn bắt tay vào thực hành, thí nghiệm để biến ý tưởng đó thành hiện thực, có giá trị khả thi. Theo TS Nguyễn Ngọc Sinh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng giám khảo, do các thí sinh còn là học sinh nên chưa thể đòi hỏi bài dự thi của các em giống luận án mang tính kinh viện. Mục đích của cuộc thi là khuyến khích tinh thần sáng tạo, tập nghiên cứu khoa học của học sinh, tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của cộng đồng thông qua chủ đề nước. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng do thiếu thiết bị thí nghiệm trong học tập nên học sinh Việt Nam còn yếu về tính thực nghiệm so với học sinh nước ngoài.

Trang cho biết, mơ ước của em là sẽ tiếp tục thực hiện đề án trên để cải thiện tình trạng ô nhiễm nước. Tới đây, khi sang Thuỵ Điển dự thi, Trang hy vọng sẽ học hỏi được nhiều kinh nghiệm bảo vệ môi trường từ các nước bạn và thông điệp mà em mang tới cuộc thi là: ""Để người dân tích cực tham gia bảo vệ môi trường thì phải làm cho họ hiểu được lợi ích từ hoạt động bảo vệ môi trường"".

Minh Sơn
Nguồn: VietNamNet ngày 15/6/2005

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.