Liên hiệp Hội Việt Nam: 37 năm khẳng định vai trò, vị trí trong hệ thống chính trị

Chặng đường 37 năm hoạt động và phát triển của Liên hiệp Hội Việt Nam (1983 - 2020) là quá trình định hình tính chất, mục đích, chức năng và vai trò nhiệm vụ của mình. Ngay từ Đại hội lần thứ I, Điều lệ được thông qua đã nêu rõ: “Liên hiệp Hội Việt Nam là tổ chức quần chúng tự nguyện của tất cả các Hội Khoa học và Kỹ thuật của người Việt Nam ở trong và ngoài nước”.

Mục đích của Liên hiệp Hội là tập hợp và đoàn kết tất cả các Hội Khoa học và Kỹ thuật của người Việt Nam để giúp đỡ nhau tiến hành các hoạt động khoa học và kỹ thuật theo đường lối quần chúng nhằm phát huy tốt hơn nữa tiềm lực khoa học và kỹ thuật của đất nước, góp phần phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

UVBCT, Bí thư TW Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính làm việc với LHHVN tháng 6/2018

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (4/ 2010) xác định mục tiêu phát triển của Liên hiệp Hội Việt Nam là “phấn đấu xây dựng Liên hiệp Hội Việt Nam trở thành tổ chức chính trị - xã hội vững mạnh từ trung ương đến địa phương, giữ vững vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ; góp phần quan trọng đưa khoa học và công nghệ trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội, để đưa Việt Nam trở thành một nước công nghiệp, phát triển bền vững”.

 Liên hiệp Hội Việt Nam có chức năng tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ ở trong nước, trí thức khoa học và công nghệ người Việt Nam ở nước ngoài; điều hoà, phối hợp hoạt động của các hội thành viên; làm đầu mối giữa các hội thành viên với các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức khác nhằm giải quyết những vấn đề chung trong hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các hội viên, hội thành viên, của trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.

Với sự phát triển không ngừng về tổ chức, Liên hiệp Hội Việt Nam ngày càng trở thành một mạng lưới rộng khắp trong toàn quốc với những mối liên hệ theo chiều dọc giữa liên hiệp hội ở các cấp và theo chiều ngang giữa các hội thành viên ở từng cấp.

Trong quá trình xây dựng và phát triển, Liên hiệp Hội Việt Nam luôn nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của Đảng và Nhà nước. Từ một tổ chức xã hội - nghề nghiệp, sau 10 năm hoạt động với nhiều đóng góp cho sự nghiệp phát triển đất nước, Liên hiệp Hội Việt Nam đã được Đảng và Nhà nước xác định là tổ chức chính trị - xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ nước nhà. Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều Chỉ thị, Kết luận quan trọng nêu rõ vị trí, vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam trong công tác vận động trí thức và chỉ đạo các cơ quan chức năng tạo điều kiện để Liên hiệp Hội Việt Nam hoạt động. Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định: “ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam từ Trung ương đến tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã thể hiện được tính chất chính trị - xã hội, đại diện cho lực lượng trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Vai trò, vị trí và uy tín trong xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ngày càng được nâng cao”. Bộ Chính trị nêu rõ quan điểm: “Phát triển Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ”.

UVBCT, Bí thư TW Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương Trương Thị Mai làm việc với LHHVN tháng 2/2019

Là tổ chức chính trị - xã hội, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tích cực tư vấn và tham mưu cho Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các Ban của Đảng các vấn đề liên quan đến công tác vận động trí thức. Là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội Việt Nam luôn luôn nhiệt tình hưởng ứng các hoạt động do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động. Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ động tham gia tư vấn, phản biện, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản luật liên quan; phối hợp, hỗ trợ và cung cấp thông tin cho các đại biểu Quốc hội là đại diện cho trí thức khoa học và công nghệ nhằm tăng cường chất lượng hoạt động trong các kỳ họp Quốc hội. Liên hiệp Hội Việt Nam tích cực tham gia hiệp thương và giới thiệu trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu trong toàn hệ thống ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong các nhiệm kỳ; đã đẩy mạnh các hoạt động hợp tác và phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ Nhà nước giao và theo chức năng, nhiệm vụ của Liên hiệp Hội Việt Nam; đã tăng cường mối quan hệ với lãnh đạo tỉnh, thành uỷ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm thúc đẩy phát triển tổ chức và hoạt động của Liên hiệp Hội ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Các Hội ngành toàn quốc đã chủ động triển khai nhiều chương trình hợp tác với các Bộ, ngành, địa phương trong các lĩnh vực liên quan.

Là một tổ chức tập hợp các hội khoa học, Liên hiệp Hội Việt Nam đã thực sự là tổ chức nòng cốt trong việc huy động đội ngũ trí thức tham gia tích cực giải quyết các nhiệm vụ quan trọng trên nhiều lĩnh vực. Trong công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội, Liên hiệp Hội Việt Nam đã tập hợp nhiều trí thức tiêu biểu, các nhà khoa học tham gia tư vấn, phản biện các đề án, chính sách lớn có tính chất phức tạp, liên ngành, đa ngành của đất nước. Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội Việt Nam là một kênh thông tin quan trọng, khách quan giúp cho các cơ quan chức năng có thêm luận cứ khoa học để quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, vì vậy hoạt động này được các cơ quan chức năng đánh giá cao và dư luận xã hội đồng tình, ủng hộ, tin tưởng.

Thông qua hệ thống báo, tạp chí, bản tin, trang tin điện tử và nhà xuất bản của mình, Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức trong nhân dân, góp phần đưa tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất, đời sống và nâng cao dân trí. Các hội thành viên, các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc đã đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền và phổ biến kiến thức thông qua xuất bản sách, tài liệu, tổ chức các hội thảo, hội nghị, triển lãm.

UVBCT, Bí thư TW Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng làm việc với LHHVN tháng 9/2018

Các tổ chức thành viên, tập thể, cá nhân các nhà khoa học trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam tích cực tham gia các hoạt động xã hội hoá khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, bảo vệ môi trường, y tế, phát triển cộng đồng và xoá đói giảm nghèo, tạo được uy tín nhất định đối với các cơ quan quản lý Nhà nước từ trung ương đến địa phương và của xã hội, đặc biệt là những người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Trong hoạt động hợp tác quốc tế, Liên hiệp Hội Việt Nam đẩy mạnh mối quan hệ hợp tác và là đối tác tin cậy đối với nhiều tổ chức khoa học và công nghệ và các nhà tài trợ nước ngoài. Nhiều Hội ngành toàn quốc đã tạo dựng và phát triển tốt mối quan hệ hợp tác với các tổ chức nước ngoài trên những lĩnh vực mà hai bên cùng quan tâm. Công tác vận động trí thức Việt kiều được chú trọng nhiều hơn trong thời gian gần đây. Liên hiệp Hội Việt Nam đã đẩy mạnh hoạt động tôn vinh trí thức, tổ chức tốt việc gặp mặt trí thức tiêu biểu có nhiều đóng góp cho đất nước ở trung ương cũng như ở các địa phương. Đã tổ chức ngày càng tốt hơn các giải thưởng, hội thi; đổi mới, nâng cao chất lượng Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc và các giải thưởng, cuộc thi khác do Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên chủ trì.

Với những kết quả hoạt động nêu trên, Liên hiệp Hội Việt Nam đã ngày càng khẳng định được vai trò, vị trí của mình trong hệ thống chính trị, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

L.H