Hệ thống tưới tiết kiệm nước

Một hệ thống tưới có thể đầu tư ở mức độ từ đơn giản đến công nghệ cao. Hệ thống tưới đơn giản nhất bao gồm máy bơm, bộ lọc nước, van điều khiển, ống chính, ống nhánh và vòi phun hay dây nhỏ giọt. Trung bình một hệ thống ở mức độ cơ bản tuỳ theo địa hình, thiết bị sử dụng và mật độ cây trồng, cần đầu tư từ 15-35 triệu đồng trên 1ha. Sử dụng hệ thống tưới nước tự động sẽ tiết kiệm được nước, nhiên liệu, công lao động, tránh xói mòn, rửa trôi, làm tơi xốp đất. Nếu kết hợp với kỹ thuật canh tác tốt sẽ giảm được sâu bệnh, đẩy mạnh quá trình sinh trưởng của cây trồng, rút ngắn thời vụ, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

Trong nhà kính thường sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt kèm theo phân bón hoà tan cung cấp nước và phân tận rễ cây, kết hợp với hệ thống tưới phun treo có tác dụng tạo độ ẩm, làm mát. Ngoài đồng ruộng, tuỳ theo cây trồng và nguồn nước để lựa chọn giữa tưới nhỏ giọt và tưới phun.

Tưới phuncó hai loại: vòi phun treo từ trên xuống tưới trong nhà và vòi phun đứng tưới ngoài trời. Có rất nhiều loại vòi phun với đường kính phun và lượng nước khác nhau phù hợp cho từng loại cây trồng. Vòi phun treo rất tiện dụng khi sử dụng trong nhà với độ đồng đều cao, không gây vướng, làm cản trở trong quá trình sản xuất. Hiện nay nhà nông phần lớn sử dụng thiết bị tưới phun với ưu điểm là dễ sử dụng với chi phí đầu tư thấp; tuy nhiên, ở những vùng trồng những cây có phủ màng plastic, những cây không thích hợp với tưới phun như dâu tây, cà chua, nho, ớt. . .thì sử dụng hệ thống nhỏ giọt là tối ưu nhất.

Tưới nhỏ giọtcó hai loại chính là dây nhỏ giọt và đầu nhỏ giọt. Dây nhỏ giọt là những ống dẫn nước được gắn chìm những đầu nhỏ giọt bên trong (dripper in line) theo nhiều kích cỡ, khoảng cách và lưu lượng tuỳ theo lựa chọn của người sử dụng. Các đầu nhỏ giọt này với hệ thống điều áp đặc biệt tạo ra lưu lượng nước cố định và sử dụng đồng đều trên toàn bộ đường ống đảm bảo lượng nước cho mỗi gốc cây trồng đều như nhau. Dây nhỏ giọt có thể chôn dưới đất từ 0,3-0,5m vẫn hoạt động tốt. Loại nhỏ giọt thứ hai là các đầu nhỏ giọt gắn bên ngoài ống (dripper on line) tại những điểm cần tưới. Các đầu nhỏ giọt này có hình mũi tên cắm vào những chậu cây hay có hình tròn và di chuyển dễ dàng bằng cách gắn vào những ống mềm 4 mm hay gắn trực tiếp bên ngoài ống cấp nước. Ưu điểm đặc biệt của phương pháp tưới nhỏ giọt là có thể kết hợp bón phân hoà tan theo nước qua hệ thống châm phân bón. Dinh dưỡng và nước sẽ được cung cấp hàng ngày theo liều lượng kiểm soát được vào ngay tại bộ rễ của cây với hiệu quả sử dụng trên 90%.

Hệ thống tưới theo công nghệ cao nhất là một hệ thống được điều khiển hoàn toàn tự độngbằng điện toán với các chỉ tiêu về độ ẩm, nhiệt độ, phân bón, lượng nước, thời gian tưới, xử lý nước thừa để tái sử dụng. . .đều hoạt động theo chương trình được lập trình sẵn. Nguyên tắc hoạt động chung của hệ thống này là các thiết bị cảm biến về độ ẩm đất, ẩm độ môi trường hay nhiệt độ. . .sẽ đo và báo dữ liệu về bộ điều khiển máy tính, từ đây dữ liệu được xử lý theo chương trình được lập sẵn sẽ kích hoạt bơm, van điện tử và các hệ thống khác hoạt động. Ngoài ra một số nhà cung cấp như Netafim (Israel) còn có sản phẩm nhà kính và các thiết bị trong nhà kính, các hệ thống điều khiển khí hậu tự động, hệ thống lọc và xử lý nước ở quy mô lớn, các dịch vụ hỗ trợ về kỹ thuật nông nghiệp. Hiện nay tại Việt Nam đã có ba đơn vị đầu tư thiết bị Netafim ở mức độ cao này là Công ty hoa xuất khẩu Dalat Hasfarm, Trung tâm Rau quả và Hoa Hà Nội, Trung tâm Phát triển Nông, Lâm nghiệp Công nghệ cao Hải Phòng với những nhà kính trồng rau và hoa; nhà lưới giâm cành dứa của Viện Nghiên cứu Cây ăn quả Miền Nam.

Khoa học phổ thông số 29(767)