GreenID - Vì mục tiêu không bỏ ai ở lại phía sau

GreenID đang nỗ lực để trở thành một tổ chức khoa học có uy tín và đi tiên phong trong thúc đẩy ngành năng lượng bền vững, GreenID nhận thấy rằng để thúc đẩy phát triển bền vững cần phải cùng lúc giải quyết đồng bộ các vấn đề liên quan tới các khía cạnh xã hội, quản trị và công nghệ. Với kinh nghiệm thực tiễn từ các dự án kết hợp với các ứng dụng tri thức và lý thuyết cập nhật trên thế giới, GreenID có thể đóng góp các giải pháp phát triển bền vững cho các chính sách và cộng đồng địa phương.

Hiện nay GreenID song song phát triển 3 chương trình là Quản trị Nước và Không khí sạch nhằm cung cấp thông tin đáng tin cậy về nguyên nhân, tác động và giải pháp để bảo vệ nguồn nước và không khí sạch; Năng lượng bền vững để thúc đẩy chính sách phát triển năng lượng bền vững, các giải pháp tài chính xanh và các lợi ích đa chiều của năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Phát triển xanh đáp ứng triển khai các sáng kiến xanh -bền vững liên quan tới năng lượng, nước sạch, quản lý rác thải, sinh kế thông minh dựa vào cộng đồng trong đó hiện nay ưu tiên các mô hìnhlàng xanh và trường học xanh.

Trong hai năm qua, nhờ nỗ lực của tập thể cán bộ, chuyên gia và hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước, GreenID đã xây dựng thành công 02 mô hình cấp điện cho khu vực chưa có điện lưới bằng năng lượng mặt trời. Mô hình hệ thống điện lưới nhỏ từ nguồn mặt trời tại Đắk Lắk và mô hình ấp 100% năng lượng mặt trời tại An Giang. Đây được coi là những sáng kiến giải pháp thiết thực góp phần đưa Việt Nam đến gần hơn với mục tiêu đạt 100% hộ dân có điện vào năm 2020, hướng tới thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ số 7 về đảm bảo tiếp cận nguồn năng lượng hiện đại, với chi phí hợp lý và bền vững cho mọi người.

Thực hiện cam kết không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển, GreenID đã và đang nỗ lực tiếp cận với các cộng đồng vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn trong việc đảm bảo nhu cầu cơ bản về điện, nước để tăng cường năng lực và hỗ trợ giải pháp, chuyển giao công nghệ cho cộng đồng địa phương. Chúng tôi đã giới thiệu một số giải pháp năng lượng bền vững tại đồng bằng sông Cửu Long và khu vực Tây Nguyên. Đồng thời GreenID cũng đã thí điểm thành công các giải pháp Xanh bao gồm lắp đặt các hệ thống pin năng lượng mặt trời trên mái nhà của từng hộ dân và hệ thống điện lưới mini dùng pin năng lượng mặt trời độc lập được kết nối với hệ thống lọc nước để cung cấp nước sạch cho bản làng thuộc thôn Earot, xã Cư Pui, huyện Krongbong, tỉnh Đắk Lắk.

Trong giai đoạn từ 2016-2018, GreenID đã triển khai dự án “Tăng cường tiếp cận năng lượng cho người nghèo tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long thông qua ứng dụng các giải pháp xanh và bền vững”tại 3 xã An Hảo, Tân Lợi, Vĩnh Trung, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang dưới sự hỗ trợ tài chính của Tổ chức Bánh mỳ cho thế giới. Sau ba năm triển khai dự, gần 700 hộ gia đình đã áp dụng các mô hình năng lượng bền vững như đèn xách tay năng lượng mặt trời, pin năng lượng mặt trời, đèn LED, bếp đun cải tiến, v.v. Nhiều mô hình hỗ trợ cộng đồng tiếp cận năng lượng bền vững cũng đã được triển khai đèn LED cho 4 trường học, thay đèn LED cho toàn bộ UBND 3 xã, 174 đèn đường năng lượng mặt trời, 3 thư viện xanh được xây dựng. Đặc biệt, người dân tại hai ấp Vồ Bà và Tà Lọt, xã An Hảonơi mà trước đây chưa có điện lưới, phải đi đường núi xa xôi để sạc bình ác quy giờ đây đã trở thành những ấp tiên phong 100% người dân sử dụng điện từ năng lượng mặt trời. Các giải pháp này đã góp phần mang lại nguồn năng lượng sạch cho người dân, giúp họ tiếp cận được với thông tin, kiến thức khoa học, giúp trẻ em cải thiện học tập vào buổi tối, điều kiện sống của người dân được cải thiện rõ rệt.

GreenID  nhận thấy, nhu cầu về thông tin và công nghệ/mô hình trong năng lượng tái tạo và sử dụng tiết kiệm hiệu quả là rất lớn, những sản phẩm của Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh được các cơ quan của Đảng, Nhà nước và cộng đồng đón nhận nhiệt tình. Hàng năm các báo cáo nghiên cứu của GreenID được Thư viện Quốc hội lựa chọn để đưa vào tủ sách tham khảo cho các đại biểu Quốc hội tại các kỳ họp.

Nhà nước có chủ trương và đang trong quá trình xây dựng khuôn khổ pháp luật thúc đẩy công nghệ sạch, phát triển năng lượng tái tạo. Đây là một điều kiện thuận lợi cho những đóng góp có ý nghĩa của GreenID vào chính sách và cải thiện tiếp cận năng lượng cho cộng đồng.

Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh đã nhận được sự tín nhiệm của nhiều tổ chức quốc tế có uy tín và đã hoạt động lâu năm tại Việt Nam như: Phái đoàn Liên minh Châu Âu, Quỹ Bánh mỳ cho Thế giới…, sự tin tưởng của các nhà tài trợ được thể hiện trong việc cam kết tiếp tục cung cấp nguồn hỗ trợ trong tương lai với thời hạn dự án dài hơn, quy mô lớn hơn; đồng thời còn hỗ trợ về các khía cạnh quản lý, kết nối mạng lưới.

Một hội thảo về phát triển bền vững do Vusta tổ chức

Tuy nhiên, trong giai đoạn vừa qua GreenID gặp khó khăn trong vấn đề phê duyệt các dự án nhận nguồn viện trợ nước ngoài, như thời gian phê duyệt dự án kéo dài so với quy định, dẫn đến việc thực hiện dự án và báo cáo với nhà tài trợ và các cơ quan bị chậm tiến độ so với kế hoạch ban đầu, gặp sức ép về vấn đề chi trả cho nhân sự, tiến độ thực hiện dự án và uy tín về khả năng thực thi với nhà tài trợ.

Công tác xác nhận viện trợ thường chậm trễ kéo dài hàng năm, gây khó khăn cho đơn vị trong việc thực hiện quyết toán tài chính của các dự án. Những cải tiến về quy trình thủ tục theo hướng Chính phủ kiến tạo, liêm chính dường như chưa diễn ra với khối các tổ chức khoa học công nghệ và đã trở thành áp lực và rào cản lớn dẫn tới lãng phí thời gian, giảm hiệu quả hoạt động và đóng góp xã hội của đơn vị.

Trong thời gian tới, GreenID sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động tăng cường năng lực để người dân và tất cả các bên liên quan ở các cấp khác nhau hiểu rõ hơn về lợi ích của năng lượng tái tạo và có thể ứng dụng chúng vào trong cuộc sống và các công việc của mình. GreenID mong muốn xây dựng năng lực kỹ thuật để mọi người được tiếp cận với các nguồn năng lượng tái tạo và có đủ tự tin để sử dụng nó.

GreenID xây dựng sáng kiến và thúc đẩy chương trình Chương trình Triệu mái nhà Xanh vì Việt Nam thịnh vượng, qua đó đóng góp các giải pháp cụ thể cho các chương trình quốc gia về phát triển điện sạch, ứng phó với biến đổi khí hậu, thành phố Xanh.