Góc nhìn về 43 năm hình thành và phát triển của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam

Nhìn lại hành trình ấy từ một góc nhìn cụ thể, sáp nhập tỉnh Phú Yên - Đắk Lắk, qua những chuyển động của hệ thống Liên hiệp Hội ở địa phương – có thể thấy rõ hơn vai trò bền bỉ và ngày càng thiết thực của tổ chức này trong dòng chảy phát triển của đất nước.

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) ra đời trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ đổi mới (26/3/1983) khi nhu cầu tập hợp trí thức, phát huy vai trò của khoa học và công nghệ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Từ một tổ chức còn khiêm tốn về quy mô và điều kiện hoạt động, Liên hiệp Hội Việt Nam đã từng bước khẳng định vị trí là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với đội ngũ trí thức khoa học – công nghệ; giữa nghiên cứu với ứng dụng; giữa tri thức với thực tiễn đời sống. Không chỉ dừng lại ở việc tập hợp hội viên, hệ thống Liên hiệp Hội còn đóng vai trò quan trọng trong tư vấn, phản biện và giám định xã hội, góp phần giúp các chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống một cách hiệu quả và sát thực tiễn hơn.

Đoàn công tác của Liên hiệp Hội Việt Nam thăm, làm việc tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC).Ảnh tư liệu nguồn: Trí thức và cuộc sống

Ở cấp độ địa phương, vai trò ấy càng được thể hiện rõ nét qua những hoạt động cụ thể, gần gũi và bền bỉ. Tại Phú Yên – nơi tôi từng công tác – Liên hiệp Hội không chỉ là nơi quy tụ các hội chuyên ngành, mà còn là một “điểm tựa mềm” cho đội ngũ trí thức. Từ các hội thảo khoa học, các hội thi, cuộc thi sáng tạo kỹ thuật, đến những chương trình phổ biến kiến thức cho cộng đồng, tất cả đều góp phần làm cho khoa học không còn là khái niệm xa vời, mà trở thành một phần thiết thực của đời sống. Những sáng kiến trong sản xuất nông nghiệp, những giải pháp cải tiến kỹ thuật trong doanh nghiệp nhỏ và vừa, hay những mô hình ứng dụng khoa học trong bảo vệ môi trường… đều mang dấu ấn của sự đồng hành âm thầm nhưng hiệu quả của Liên hiệp Hội.

Sự chuyển đổi từ Phú Yên đến Đắk Lắk – trong bối cảnh sắp xếp lại đơn vị hành chính và tổ chức – không chỉ là sự thay đổi về không gian công tác, mà còn mở ra một góc nhìn rộng hơn về vai trò của Liên hiệp Hội Đắk Lắk trong điều kiện mới. với đặc thù là một tỉnh trung tâm của Tây Nguyên, có nhiều tiềm năng nhưng cũng không ít thách thức trong phát triển kinh tế – xã hội.

Ở đây, nhu cầu về ứng dụng khoa học và công nghệ vào nông nghiệp, quản lý tài nguyên, phát triển bền vững… càng trở nên cấp thiết. Chính trong bối cảnh đó, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk (mới) tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối tri thức, là nơi hội tụ và lan tỏa những sáng kiến phù hợp với điều kiện địa phương.

Điều đáng quý là, dù ở Phú Yên hay Đắk Lắk, dù trong điều kiện thuận lợi hay còn nhiều khó khăn, đội ngũ những người làm công tác Liên hiệp Hội vẫn giữ được một điểm chung: sự tận tâm và niềm tin vào giá trị của tri thức. Công việc của họ không phải lúc nào cũng “nổi bật” hay dễ thấy, nhưng lại có sức lan tỏa bền bỉ. Đó là những cuộc hội thảo được chuẩn bị công phu, những bản góp ý chính sách được xây dựng từ thực tiễn, những chương trình phổ biến kiến thức được tổ chức đến tận cơ sở… Tất cả góp phần tạo nên một “hạ tầng mềm” cho phát triển – nơi tri thức được kết nối, chia sẻ và chuyển hóa thành hành động.

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, khi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực then chốt, vai trò của Liên hiệp Việt Nam càng trở nên quan trọng. Không chỉ là nơi tập hợp trí thức, Liên hiệp Hội cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện; tăng cường kết nối với doanh nghiệp, với các tổ chức nghiên cứu; và đặc biệt là thúc đẩy việc đưa tri thức khoa học đến gần hơn với người dân. Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu này càng trở nên cấp bách, đòi hỏi sự năng động, sáng tạo và thích ứng nhanh của toàn hệ thống.

Từ góc nhìn cá nhân, tôi nhận ra một điều: giá trị lớn nhất của Liên hiệp Hội không chỉ nằm ở những con số hay thành tích cụ thể, mà ở khả năng kết nối con người – những con người mang trong mình khát vọng cống hiến bằng tri thức. Chính sự kết nối ấy đã tạo nên sức mạnh bền bỉ, giúp tổ chức vượt qua những khó khăn, thích ứng với những thay đổi và không ngừng phát triển.

43 năm là một chặng đường đủ dài để nhìn lại, nhưng cũng chỉ là điểm khởi đầu cho những yêu cầu và kỳ vọng mới. Trong dòng chảy không ngừng của thời đại, khi tri thức trở thành nguồn lực quan trọng nhất, Liên hiệp Hội Việt Nam càng có cơ hội và trách nhiệm khẳng định vai trò của mình. Từ những Liên hiệp Hội địa phương cụ thể, từ những con người cụ thể, những giá trị của tri thức sẽ tiếp tục được vun đắp, lan tỏa và đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Và có lẽ, điều còn lại sau tất cả không chỉ là những dấu mốc thời gian, mà là niềm tin – niềm tin rằng, ở bất cứ nơi đâu, từ Phú Yên đến Đắk Lắk, từ đồng bằng ven biển đến cao nguyên đại ngàn, những người làm công tác Liên hiệp Hội vẫn đang lặng lẽ nối dài những nhịp cầu tri thức, để khoa học thực sự đi vào cuộc sống, và để trí tuệ Việt Nam tiếp tục tỏa sáng trong hành trình phát triển của dân tộc./.